W metodzie domiarów prostokątnych (ortogonalnej) położenie punktu sytuacyjnego wyznacza się względem linii pomiarowej. Mierzy się:
- odciętą – odległość wzdłuż linii pomiarowej,
- rzędną – odległość prostopadłą od punktu do tej linii.
Kluczowe jest to, że dopuszczalna długość rzędnej nie jest jedna dla wszystkich obiektów. Zależy od tego, do której grupy dokładnościowej zalicza się mierzony szczegół terenowy. Kontury budynków traktuje się jako szczegóły grupy I (trwałe i o wyraźnych granicach), dlatego obowiązuje dla nich najostrzejszy limit rzędnej.
Odpowiedź "25 m" jest właściwa, bo odpowiada dopuszczalnej długości rzędnej dla grupy I w metodzie domiarów prostokątnych. W praktyce oznacza to, że projektując przebieg linii pomiarowej (np. między punktami osnowy lub punktami pomocniczymi), należy tak ją poprowadzić, aby prostopadłe domiary do narożników i załamań konturu budynku nie przekraczały 25 m.
Dlaczego pozostałe wartości są błędne?
- "20 m" i "15 m" to zbyt małe limity – mogą występować w wewnętrznych wytycznych lub jako praktyczna ostrożność, ale nie odpowiadają dopuszczalnej wartości dla grupy I w podanym standardzie. Ich wybór zwykle wynika z mylenia limitu z wymaganą dokładnością pomiaru.
- "30 m" jest zbyt duże dla grupy I. Taka odpowiedź bywa wybierana przez osoby, które pamiętają, że dla innych grup dopuszcza się większe rzędne (dla mniej wymagających szczegółów), i nie uwzględniają, że budynki należą do najbardziej wymagającej grupy.
Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w pytaniu pojawiają się budynki, myśl o grupie I i o najmniejszym z typowych limitów rzędnych w tej metodzie.
