KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 20.
Na rysunku przedstawiono schemat wyznaczania wysokości punktu projektowanego P z użyciem tachimetru elektronicznego. Pomiar kąta γ w odległości l to tyczenie P P
Ilustracja przedstawia schemat pomiaru geodezyjnego, który jest związany z wyznaczaniem wysokości punktu projektowanego P
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pomiar kąta γ (kąta pionowego/zenitalnego) oraz odległości l tachimetrem służy do wyznaczenia przewyższenia i w konsekwencji wysokości punktu P.
To jest tyczenie wysokościowe wykonywane metodą niwelacji trygonometrycznej, a nie niwelacją geometryczną ani metodami wcięć/przecięć sytuacyjnych.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie zadania kluczowe są dwie informacje: użycie tachimetru elektronicznego oraz wykonanie obserwacji polegającej na pomiarze kąta γ i odległości l. Taki zestaw danych jest typowy dla wyznaczania różnicy wysokości (przewyższenia) metodą trygonometryczną: z odległości (najczęściej skośnej lub poziomej po redukcji) oraz kąta pionowego/zenitalnego wyznacza się składową pionową, a następnie wysokość tyczonego punktu projektowanego.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "wysokościowe metodą niwelacji trygonometrycznej." W praktyce geodezyjnej tachimetr umożliwia szybkie tyczenie rzędnych projektowanych tam, gdzie prowadzenie klasycznej niwelacji może być utrudnione (np. na rozległym placu budowy, przy konieczności częstego przestawiania instrumentu).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "sytuacyjne metodą przecięć kierunków." – metody przecięć/kierunków służą do wyznaczenia położenia w planie (XY) na podstawie przecięcia kierunków, a nie do bezpośredniego wyznaczania wysokości z kąta pionowego i odległości.
  • "wysokościowe metodą niwelacji geometrycznej." – niwelacja geometryczna opiera się na odczytach na łatach (wstecz/przód) i różnicy celowych, a nie na kącie pionowym. Sam pomiar kąta γ i odległości l wskazuje na podejście trygonometryczne.
  • "sytuacyjne metodą wcięcia kątowego." – wcięcie kątowe to metoda sytuacyjna (planarna), wykorzystująca kąty poziome do wyznaczenia punktu w planie. Nie odpowiada opisowi ukierunkowanemu na wysokość punktu projektowanego.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się jednocześnie kąt pionowy/zenitalny i odległość (szczególnie w kontekście tachimetru), najczęściej chodzi o niwelację trygonometryczną i zagadnienia wysokościowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niwelacja trygonometryczna to wyznaczanie różnic wysokości na podstawie pomiaru kąta pionowego (lub zenitalnego) i odległości tachimetrem. Z tych danych oblicza się przewyższenie, a potem wysokość punktu, uwzględniając wysokość instrumentu i celownika.
Najbardziej charakterystyczny jest zestaw: pomiar kąta pionowego/zenitalnego oraz odległości (skośnej lub zredukowanej). Jeśli zadanie mówi o kącie γ i odległości l przy tachimetrze, zwykle chodzi o wyznaczenie przewyższenia, czyli o zagadnienie wysokościowe.
Niwelacja geometryczna opiera się na odczytach na łatach i różnicy celowych (wstecz/przód), a nie na kącie pionowym. Samo wystąpienie w zadaniu kąta γ i odległości l jest typowe dla metody trygonometrycznej, gdzie składowa pionowa wynika z zależności trygonometrycznych.
Tyczenie wysokościowe polega na wyznaczeniu w terenie punktu lub znaku o zadanej rzędnej (wysokości projektowanej). Przykładem jest przeniesienie poziomu posadzki, wyznaczenie rzędnej krawężnika czy spadku nawierzchni. Celem jest zgodność wykonania z projektem.
Tyczenie sytuacyjne dotyczy położenia w planie (współrzędne XY) i używa metod takich jak wcięcia czy przecięcia. Tyczenie wysokościowe dotyczy rzędnych i przewyższeń (Z) i typowo wykorzystuje niwelację geometryczną lub trygonometryczną, zależnie od warunków i sprzętu.
Wcięcie kątowe to metoda sytuacyjna: bazuje na kątach (zwykle poziomych) do wyznaczenia punktu w planie. Niwelacja trygonometryczna jest wysokościowa: potrzebuje kąta pionowego/zenitalnego oraz odległości do obliczenia przewyższenia. W treści szukaj słów: "wysokość", "przewyższenie", "kąt pionowy".
Częsty błąd to automatyczne skojarzenie słowa "niwelacja" z niwelacją geometryczną bez sprawdzenia, jakie obserwacje są podane. Inny błąd to utożsamienie "kątów" z metodami sytuacyjnymi (wcięcia/przecięcia), mimo że w zadaniu występuje też odległość i kontekst wyznaczania wysokości.
Tak. Tachimetr elektroniczny mierzy odległości i kąty, w tym kąt pionowy, co pozwala wyznaczać przewyższenia i wysokości punktów. W praktyce jest to wygodne przy tyczeniu rzędnych projektowanych, szczególnie gdy ważna jest szybkość pracy i elastyczne stanowiska pomiarowe.
Potrzebujesz co najmniej: odległości (zwykle skośnej lub poziomej), kąta pionowego/zenitalnego, wysokości instrumentu oraz wysokości celu (np. lustra). Na tej podstawie wyznacza się przewyższenie między stanowiskiem a punktem i oblicza jego wysokość w układzie odniesienia użytym w pomiarach.
Ćwicz rozpoznawanie metody po tym, co jest mierzone: łaty i odczyty → niwelacja geometryczna; kąt pionowy + odległość → niwelacja trygonometryczna; przecięcia/wcięcia → sytuacja (XY). Dodatkowo rozwiązuj zadania z opisem instrumentu (niwelator/tachimetr), bo to często podpowiada właściwą technikę.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej (dział: tyczenie i niwelacje)
  • Instrukcje/poradniki obsługi tachimetrów (dział: pomiary kątów pionowych i odległości oraz obliczanie wysokości)
  • Zadania egzaminacyjne z zakresu niwelacji geometrycznej i trygonometrycznej (porównanie metod)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego