KWALIFIKACJA EKA3 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 36.
Przy skanowaniu rękopisu (format A4 do A3) minimalna rozdzielczość powinna wynosić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość 200 dpi jest wskazana jako minimalna rozdzielczość skanowania rękopisu w formacie A4–A3, aby zachować podstawową czytelność znaków i możliwość powiększenia bez szybkiej utraty jakości. Niższe wartości (100 i 150 dpi) zbyt często dają nieczytelne detale pisma, a 250 dpi przekracza próg "minimalny".

Pełne wyjaśnienie:

Rozdzielczość skanowania określa, ile szczegółów zostanie zarejestrowanych na jednostkę długości. Dla rękopisów kluczowa jest czytelność drobnych elementów pisma (cienkie kreski, łączenia liter, znaki diakrytyczne) oraz możliwość późniejszego powiększania obrazu bez szybkiego "rozsypywania się" konturów.

W pytaniu pojawia się słowo minimalna, więc należy wybrać taką wartość, która stanowi dolną granicę pozwalającą uzyskać akceptowalny efekt dla dokumentu A4–A3. Odpowiedź "200 dpi" odpowiada temu założeniu: jest to próg, przy którym zwykle da się zachować podstawową czytelność rękopisu przy typowym sposobie udostępniania i pracy z kopią cyfrową.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "100 dpi" – zbyt mała rozdzielczość do rękopisów; cienkie linie liter i niuanse atramentu często zlewają się lub stają się poszarpane, co utrudnia odczyt.
  • "150 dpi" – nadal bywa niewystarczająca dla pisma ręcznego, zwłaszcza gdy rękopis ma drobny zapis lub nierównomierny kontrast.
  • "250 dpi" – może poprawiać szczegółowość, ale nie jest wartością minimalną; w pytaniu nie proszono o "zalecaną" lub "najlepszą" rozdzielczość, tylko o dolny próg.

Warto pamiętać, że wymagania mogą zależeć od tego, czy wykonuje się kopię użytkową, czy kopię wzorcową, oraz od stanu obiektu i celu (np. OCR, analiza paleograficzna). Na egzaminie kluczowe jest jednak odczytanie słowa "minimalna" i dobranie progu z podanych opcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dpi opisuje gęstość próbkowania podczas skanowania, czyli ile punktów obrazu przypada na jednostkę długości. Im wyższa rozdzielczość, tym więcej szczegółów pisma (cienkie linie, znaki diakrytyczne) zostaje zarejestrowanych, ale rośnie też rozmiar pliku i czas pracy.
Rękopisy mają nieregularne kształty liter, zmienną grubość linii i często niski kontrast. Przy 100 dpi drobne elementy pisma łatwo się zlewają, a krawędzie liter stają się poszarpane. To pogarsza czytelność i ogranicza sens powiększania skanu.
Nie zawsze. "Wystarcza" zależy od celu: kopia użytkowa do podglądu może mieć inne wymagania niż kopia wzorcowa do długotrwałego przechowywania lub analiz specjalistycznych. Na egzaminie liczy się wskazanie wartości minimalnej w ramach podanych odpowiedzi.
Zbyt wysoka rozdzielczość zwiększa rozmiar plików, wydłuża skanowanie i obróbkę, obciąża magazyny danych i systemy udostępniania. Nie zawsze daje proporcjonalny wzrost czytelności, zwłaszcza gdy oryginał ma ograniczoną ostrość lub jest zdegradowany.
"Minimalna" to dolny próg akceptowalności – najmniejsza wartość, która spełnia wymaganie. "Zalecana" oznacza wartość preferowaną, zwykle wyższą, zapewniającą większy zapas jakości. Zawsze czytaj uważnie kwalifikator w treści pytania.
Ma znaczenie praktyczne, bo większy format przy tej samej rozdzielczości daje większy plik i wymaga odpowiedniego sprzętu. Jednak w testach często chodzi o podstawową wartość graniczną zapewniającą czytelność dla typowych dokumentów tekstowych w danym zakresie formatów.
Częste błędy to: ustawienie zbyt niskiej rozdzielczości, automatyczne "ulepszanie" obrazu bez kontroli efektu, brak sprawdzenia próbki skanu w powiększeniu oraz nieuwzględnienie nierównego kontrastu atramentu i tła. Pomaga procedura: skan próbny i kontrola jakości.
W praktyce edukacyjnej i w wielu opisach skanowania terminy bywają używane zamiennie do określania rozdzielczości obrazu. Najważniejsze na egzaminie jest zrozumienie, że chodzi o poziom szczegółowości rejestrowanej informacji, a nie o marketingową nazwę parametru.
Zawsze, gdy materiał jest trudny: drobne pismo, przebijanie atramentu, nierównomierne oświetlenie, zagięcia lub uszkodzenia. Skan próbny pozwala ocenić czytelność w powiększeniu i dobrać parametry (m.in. rozdzielczość) zanim powstanie duża partia plików.
Ucz się progów "minimalnych" oraz typowych wartości dla dokumentów tekstowych i ilustracyjnych, ale też czytaj polecenia: minimalna, zalecana, najwyższa. Trenuj na przykładach: porównuj skany w różnych rozdzielczościach i oceniaj czytelność liter w powiększeniu.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Wartość 200 dpi jest wskazana jako minimalna rozdzielczość skanowania rękopisu w formacie A4–A3, aby zachować podstawową czytelność znaków i możliwość powiększenia bez szybkiej utraty jakości."

Źródła:

  • Metamorfoze Preservation Imaging Guidelines (National Library of the Netherlands), sekcje dot. rozdzielczości i jakości obrazu — https://www.metamorfoze.nl/en/guidelines (dostęp: 2026-02-27)
  • Federal Agencies Digital Guidelines Initiative (FADGI), "Technical Guidelines for Digitizing Cultural Heritage Materials", sekcje dot. rozdzielczości i jakości — https://www.digitizationguidelines.gov/guidelines/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji dotyczące digitalizacji i zabezpieczania zasobu
  • Instrukcje obsługi skanerów płaskich i planetarnych (sekcje: rozdzielczość, format, jakość)
  • Publikacje/wytyczne instytucji zajmujących się digitalizacją dziedzictwa (ogólne zasady jakości obrazu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego