KWALIFIKACJA ROL4 + ROL10 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 44.
Przy zbiorze 30 t/ha koszty bezpośrednie produkcji 1 t ziemniaków, na podstawie zamieszczonych danych, wynoszą
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z kosztami produkcji ziemniaków na 1 hektar w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt bezpośredni na 1 t oblicza się jako sumę kosztów na 1 ha podzieloną przez plon. Z danych: 400 + 533 + 900 + 1167 = 3000 zł/ha. Przy zbiorze 30 t/ha: 3000 ÷ 30 = 100 zł/t. Pozostałe odpowiedzi wynikają z pominięcia przeliczenia lub błędnych działań.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć koszt bezpośredni produkcji 1 t ziemniaków, trzeba wykonać standardową kalkulację kosztu jednostkowego:

koszt jednostkowy (zł/t) = koszty bezpośrednie na 1 ha (zł/ha) ÷ plon (t/ha).

Z tabeli wynika, że koszty bezpośrednie na 1 ha obejmują cztery pozycje, które można jednoznacznie przypisać do uprawy ziemniaków:

  • sadzeniaki: 400 zł/ha
  • nawożenie: 533 zł/ha
  • uprawa: 900 zł/ha
  • zbiór: 1167 zł/ha

Najpierw sumujemy koszty na 1 ha: 400 + 533 + 900 + 1167 = 3000 zł/ha.

Następnie przeliczamy na 1 tonę, dzieląc przez plon 30 t/ha: 3000 ÷ 30 = 100 zł/t. To jest poprawna wartość kosztu bezpośredniego 1 t przy założonym zbiorze.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "3000 zł" to koszt na 1 ha, a nie na 1 tonę. Błąd polega na pominięciu podziału przez plon.
  • "533 zł" to tylko jedna składowa (nawożenie). Wybór tej wartości wynika zwykle z zakotwiczenia na liczbie z tabeli zamiast zsumowania wszystkich pozycji.
  • "331 zł" nie wynika z poprawnej kalkulacji. Taki wynik pojawia się, gdy wykonuje się niepełne obliczenia (np. dzieli się część kosztów przez plon albo myli się wartości z tabeli).

W praktyce rolniczej taka kalkulacja jest podstawą oceny opłacalności: porównuje się koszt 1 t z przewidywaną ceną sprzedaży oraz analizuje, które elementy nakładów najbardziej wpływają na wynik (tu największy udział ma zbiór).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się prosty wzór: koszt 1 t = (suma kosztów bezpośrednich na 1 ha) ÷ (plon w t/ha). Najpierw dodajesz wszystkie pozycje kosztów z hektara, a potem dzielisz wynik przez wielkość zbioru z 1 ha.
To wydatki, które można jednoznacznie przypisać do tej uprawy, np. sadzeniaki, nawożenie, zabiegi i prace uprawowe oraz zbiór. W odróżnieniu od kosztów pośrednich nie dotyczą całego gospodarstwa, tylko konkretnego pola/uprawy.
Bo chcesz przejść z kosztu "na powierzchnię" do kosztu "na produkt". Dzielenie zł/ha przez t/ha skraca jednostkę "ha" i daje zł/t. To standardowe przeliczenie kosztu jednostkowego w kalkulacjach rolniczych.
3000 zł jest poprawne jako koszt bezpośredni na 1 ha, jeśli suma pozycji w tabeli daje 3000. Jest błędne jako koszt 1 t, jeśli nie wykonasz przeliczenia przez plon. Aby uzyskać zł/t, musisz jeszcze podzielić przez t/ha.
Najczęstsze pomyłki to: nieuwzględnienie wszystkich pozycji kosztów (np. pominięcie zbioru), mylenie jednostek (zł/ha z zł/t), odruchowe wybranie liczby z tabeli bez sumowania oraz błędne działanie (mnożenie przez plon zamiast dzielenia).
Nie. Koszty bezpośrednie dotyczą tylko nakładów przypisanych do konkretnej uprawy. Koszty całkowite obejmują także koszty pośrednie (ogólne), których nie da się przypisać wprost do jednej uprawy (np. część kosztów ogólnogospodarczych).
Jeśli koszty na 1 ha pozostaną takie same, a plon wzrośnie, to koszt 1 t spadnie, bo dzielisz tę samą sumę przez większą liczbę ton. To pokazuje, dlaczego wydajność (plon) silnie wpływa na opłacalność produkcji roślinnej.
Struktura kosztów mówi, które elementy najbardziej "ciągną" wynik. Gdy widzisz największą pozycję (często zbiór lub materiał), łatwiej zaplanować działania optymalizacyjne: zmianę technologii, organizacji pracy lub negocjacje cen usług/środków produkcji.
Możesz zrobić szybkie przybliżenie: jeśli koszty to ok. 3000 zł/ha, a plon 30 t/ha, to dzielisz "3000 przez 30", czyli około 100. Gdy wychodzi np. 3000 zł/t, to znak, że pominąłeś dzielenie przez plon.
Ćwicz schemat: (1) odczyt jednostek w tabeli, (2) zsumowanie kosztów na 1 ha, (3) przeliczenie na jednostkę produkcji przez dzielenie przez plon, (4) kontrola sensowności wyniku. Pomaga też zapisywanie jednostek przy każdym działaniu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Koszt bezpośredni na 1 t oblicza się jako sumę kosztów na 1 ha podzieloną przez plon."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z rachunku ekonomicznego w rolnictwie (kalkulacje kosztów produkcji roślinnej)
  • Zadania ćwiczeniowe: przeliczanie kosztów z ha na t przy różnych poziomach plonu
  • Materiały dydaktyczne z organizacji produkcji rolniczej (podział kosztów: bezpośrednie i pośrednie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego