Aby obliczyć koszt bezpośredni produkcji 1 t ziemniaków, trzeba wykonać standardową kalkulację kosztu jednostkowego:
koszt jednostkowy (zł/t) = koszty bezpośrednie na 1 ha (zł/ha) ÷ plon (t/ha).
Z tabeli wynika, że koszty bezpośrednie na 1 ha obejmują cztery pozycje, które można jednoznacznie przypisać do uprawy ziemniaków:
- sadzeniaki: 400 zł/ha
- nawożenie: 533 zł/ha
- uprawa: 900 zł/ha
- zbiór: 1167 zł/ha
Najpierw sumujemy koszty na 1 ha: 400 + 533 + 900 + 1167 = 3000 zł/ha.
Następnie przeliczamy na 1 tonę, dzieląc przez plon 30 t/ha: 3000 ÷ 30 = 100 zł/t. To jest poprawna wartość kosztu bezpośredniego 1 t przy założonym zbiorze.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "3000 zł" to koszt na 1 ha, a nie na 1 tonę. Błąd polega na pominięciu podziału przez plon.
- "533 zł" to tylko jedna składowa (nawożenie). Wybór tej wartości wynika zwykle z zakotwiczenia na liczbie z tabeli zamiast zsumowania wszystkich pozycji.
- "331 zł" nie wynika z poprawnej kalkulacji. Taki wynik pojawia się, gdy wykonuje się niepełne obliczenia (np. dzieli się część kosztów przez plon albo myli się wartości z tabeli).
W praktyce rolniczej taka kalkulacja jest podstawą oceny opłacalności: porównuje się koszt 1 t z przewidywaną ceną sprzedaży oraz analizuje, które elementy nakładów najbardziej wpływają na wynik (tu największy udział ma zbiór).