W trójfazowym silniku indukcyjnym klatkowym stabilna, cicha praca przy warunkach znamionowych zakłada symetryczne zasilanie trójfazowe. Gdy wystąpi przerwa w jednej fazie (zanik fazy), silnik może nadal obracać się (zwłaszcza jeśli już pracował), ale pracuje wtedy w warunkach silnej asymetrii prądów i pól.
Skutki typowe dla przerwy w jednej fazie przy obciążeniu:
- spadek momentu użytecznego, więc aby przenieść obciążenie, silnik zwiększa poślizg, co objawia się nieznacznym zmniejszeniem prędkości obrotowej (szczególnie zauważalnym pod obciążeniem);
- wzrost hałasu i drgań, bo asymetria prądów powoduje pulsacje momentu elektromagnetycznego i nierównomierną pracę magnetyczną;
- niebezpieczny wzrost prądów w pozostałych fazach i ryzyko przegrzewania (praktycznie ważne w eksploatacji).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?
- "Przerwa w dwóch fazach" zwykle oznacza brak warunków do dalszej pracy napędu: silnik co do zasady nie utrzymuje obrotów pod obciążeniem, a objawy są gwałtowniejsze (zatrzymanie, brak momentu), więc nie odpowiada to "nieznacznemu" spadkowi prędkości.
- "Wzrost napięcia zasilającego" nie jest typową przyczyną spadku prędkości w silniku indukcyjnym przy obciążeniu znamionowym; częściej prowadzi do innych problemów (np. przeciążeń izolacji, wzrostu strat), ale nie daje charakterystycznego zestawu: spadek prędkości + głośna praca jak przy asymetrii faz.
- "Zwarcie dwóch faz z kadłubem" to stan zwarciowy/doziemny, który zwykle uruchamia zabezpieczenia (nadprądowe, różnicowoprądowe, doziemne) lub powoduje bardzo ciężkie objawy. Nie jest to typowa sytuacja "pracy w warunkach znamionowych" z jedynie lekkim spadkiem prędkości.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać regułę diagnostyczną: hałas/drgania + spadek prędkości pod obciążeniem w silniku trójfazowym często wskazują na asymetrię zasilania, a najbardziej klasyczną jej przyczyną w sieci i układzie sterowania jest właśnie zanik jednej fazy (np. przepalony bezpiecznik, uszkodzony styk stycznika, poluzowany zacisk).
