KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2008 (test 2)

PYTANIE NR 23.
Przygotowana mięsna masa mielona waży 6 kg. Ile porcji kotletów mielonych można z niej wykonać, jeżeli na 1 porcję potrzeba 120 g masy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
6 kg to 6000 g.
Następnie liczbę porcji oblicza się przez podzielenie całej masy przez gramaturę jednej porcji: 6000 g ÷ 120 g = 50. Oznacza to, że z przygotowanej masy da się uformować 50 porcji kotletów mielonych przy normie 120 g na porcję.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć liczbę porcji, trzeba sprowadzić dane do tych samych jednostek. W zadaniach gastronomicznych najczęściej wygodnie liczyć w gramach, bo gramatura porcji jest podana w gramach.

Krok 1: zamiana kilogramów na gramy
1 kg = 1000 g, więc 6 kg = 6 × 1000 g = 6000 g.

Krok 2: obliczenie liczby porcji
Skoro na 1 porcję potrzeba 120 g masy, to liczbę porcji wyznacza dzielenie:

6000 g ÷ 120 g = 50

Jednostki (g) skracają się, a wynik jest liczbą porcji: 50 porcji.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują?

  • 30 porcji oznaczałoby zużycie 30 × 120 g = 3600 g, czyli zostałoby aż 2400 g masy – zbyt dużo, jak na "pełne wykorzystanie" 6 kg.
  • 20 porcji to 20 × 120 g = 2400 g, czyli zużyto by mniej niż połowę przygotowanej masy.
  • 60 porcji wymagałoby 60 × 120 g = 7200 g, a to więcej niż 6000 g – zabrakłoby masy.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź wynik mnożeniem wstecznym (liczba porcji × gramatura porcji). To szybki sposób na wychwycenie pomyłek w zamianie jednostek i w działaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aby przeliczyć kilogramy na gramy, mnożysz przez 1000, bo 1 kg = 1000 g. Dla 6 kg: 6 × 1000 = 6000 g. Dopiero po tej zamianie wygodnie dzielić przez gramaturę jednej porcji podaną w gramach.
Gramatura porcji 120 g oznacza, że na jedną porcję produktu (tu: kotletów mielonych) należy odważyć 120 g masy. To ułatwia utrzymanie stałej wielkości porcji, kontrolę kosztu surowca i powtarzalność dania w wydawaniu.
Stosujesz prosty wzór: liczba porcji = masa całkowita / masa jednej porcji. Najpierw ujednolić jednostki (np. wszystko w gramach), potem wykonać dzielenie i sprawdzić wynik mnożeniem wstecznym.
Dzielenie ma sens tylko wtedy, gdy liczby są w tych samych jednostkach. Jeśli podzielisz "6" przez "120", pomijasz fakt, że 6 jest w kilogramach, a 120 w gramach, co daje wynik z błędną skalą. Ujednolicenie jednostek chroni przed typowym błędem rachunkowym.
W praktyce kuchennej zazwyczaj dąży się do pełnych porcji, więc wynik zaokrągla się w dół lub planuje inaczej produkcję (np. zmienia gramaturę). W zadaniu egzaminacyjnym często dane są tak dobrane, by wyszła liczba całkowita, jak tutaj.
Wykonaj kontrolę: liczba porcji × gramatura porcji powinna dać masę całkowitą (albo mniej, jeśli mają zostać resztki). Jeśli wychodzi więcej niż masa wyjściowa, wynik jest niemożliwy; jeśli dużo mniej, to znaczy, że "zostaje" za dużo masy.
Najczęstsze błędy to: brak zamiany kg na g, zgubienie zera w przeliczeniu, użycie mnożenia zamiast dzielenia oraz wybór odpowiedzi "na oko". Pomaga zapis działań w gramach i sprawdzenie wyniku mnożeniem wstecznym.
Takie obliczenia robi się przy planowaniu produkcji (np. żywienie zbiorowe), przygotowaniu bankietu, zamówieniach garmażeryjnych oraz kontroli kosztów. Znając masę wyjściową i normę porcji, kucharz może zaplanować liczbę dań do wydania i zapas surowca.
Nie, bo 60 porcji po 120 g wymagałoby 60 × 120 g = 7200 g, czyli 7,2 kg. To więcej niż 6 kg masy wyjściowej, więc zabrakłoby surowca. Taka odpowiedź jest typową "pułapką" dla osób, które nie sprawdzają wyniku.
Ćwicz: przeliczanie jednostek (kg↔g), działania na gramaturach, sprawdzanie wyniku mnożeniem wstecznym oraz czytanie receptur i kart technologicznych. Warto robić krótkie notatki z typowych schematów: masa całkowita, norma porcji, liczba porcji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 83% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "6 kg to 6000 g.Następnie liczbę porcji oblicza się przez podzielenie całej masy przez gramaturę jednej porcji: 6000 g ÷ 120 g = 50."

Źródła:

  • BIPM, "The International System of Units (SI)", 9th edition (2019), sekcja dot. przedrostków i jednostek masy (kg, g): https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp 2026-03-02)
  • Główny Urząd Miar, informacje edukacyjne o jednostkach miary i układzie SI (kg, g): https://www.gum.gov.pl/pl/ (wymaga wyszukania podstrony tematycznej; dostęp 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiał dydaktyczny o jednostkach masy (kg, g) i przeliczaniu w systemie SI
  • Zadania rachunkowe z gramatury i normowania porcji w gastronomii
  • Receptury gastronomiczne z podaną gramaturą porcji i wydajnością

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego