KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 24.
Ustal zapotrzebowanie na 20 porcji makaronu jako dodatku do drugiego dania, jeżeli na porcję przeznacza się 150 gramów ugotowanego makaronu, a makaron podczas gotowania zwiększa swoją masę 2,5-krotnie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicz masę ugotowanego makaronu: 20 porcji × 150 g = 3000 g. Ponieważ po ugotowaniu masa jest 2,5 razy większa, masa makaronu suchego potrzebna do uzyskania 3000 g wynosi 3000 g ÷ 2,5 = 1200 g. To jest zapotrzebowanie surowcowe.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano gramaturę ugotowanego makaronu na 1 porcję (150 g) oraz informację, że podczas gotowania makaron zwiększa masę 2,5-krotnie. Oznacza to zależność: masa ugotowana = 2,5 × masa surowa.

Krok 1: masa ugotowanego makaronu dla 20 porcji
20 × 150 g = 3000 g ugotowanego makaronu.

Krok 2: przeliczenie na masę surową (przed gotowaniem)
Skoro 3000 g to masa po ugotowaniu, to masa surowa musi być mniejsza i wynosi:
3000 g ÷ 2,5 = 1200 g.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "1200 g" — tyle suchego makaronu trzeba zabezpieczyć, aby po ugotowaniu uzyskać 20 porcji po 150 g.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "3000 g" to wynik 20 × 150 g, czyli masa ugotowanego makaronu. To nie jest zapotrzebowanie surowcowe przy podanym współczynniku 2,5.
  • "300 g" mogłoby się pojawić, gdy ktoś błędnie podzieli 150 g przez 2,5 i pominie liczbę porcji albo popełni skrót myślowy przy przeliczaniu.
  • "120 g" wskazuje na błąd rzędu wielkości (np. omyłkowe "ucięcie zera" przy mnożeniu/dzieleniu) lub pomylenie porcji z całością produkcji.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy gramatura dotyczy produktu po obróbce czy przed obróbką. Jeśli masa po obróbce jest większa, to aby dojść do masy surowej, zwykle dzielisz przez współczynnik przyrostu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz łączną masę po ugotowaniu (liczba porcji × gramatura ugotowanego). Potem użyj relacji wydajności: jeśli masa ugotowana = współczynnik × masa surowa, to masa surowa = masa ugotowana ÷ współczynnik.
Współczynnik 2,5 oznacza przyrost masy w gotowaniu: z 1 g suchego robi się 2,5 g ugotowanego. Gdy znasz masę ugotowaną i chcesz wrócić do surowej, musisz "cofnąć" przyrost, czyli podzielić masę po obróbce przez 2,5.
To informacja o wydajności po obróbce: makaron chłonie wodę. W praktyce znaczy to, że z 1 kg makaronu suchego otrzymasz około 2,5 kg makaronu ugotowanego. Takie współczynniki służą do planowania zakupów i produkcji.
To proste mnożenie: 20 × 150 g = 3000 g. Ten wynik dotyczy jednak masy ugotowanej. Jeśli pytanie dotyczy zapotrzebowania surowcowego, trzeba jeszcze przeliczyć na masę przed gotowaniem.
Nie zawsze. Zależy od procesu. Przy gotowaniu makaronu masa zwykle rośnie (chłonięcie wody), więc masa surowa jest mniejsza. Przy pieczeniu lub smażeniu masa często spada (ubytek wody i tłuszczu), więc masa surowa bywa większa od masy po obróbce.
Najczęstsze błędy to: pominięcie liczby porcji, potraktowanie 150 g jako masy suchej, odwrócenie współczynnika (mnożenie zamiast dzielenia) oraz pomyłki w zerach przy przejściu między gramami a kilogramami.
Tak, ale tylko wtedy, gdy pytanie brzmiałoby o łączną masę ugotowanego makaronu do wydania, bez przeliczania na surowiec. Gdy pojawia się informacja o zwiększeniu masy, zwykle chodzi o obliczenie ilości produktu suchego.
Czytaj zdanie wprost: "podczas gotowania zwiększa masę 2,5-krotnie" oznacza, że po ugotowaniu jest 2,5 razy więcej. Wtedy zapisujesz: ugotowane = 2,5 × suche. Dodatkowo logika: masa po gotowaniu makaronu rośnie, więc surowa musi wyjść mniejsza.
Pamiętaj, że 1000 g = 1 kg. Jeśli wyjdzie 1200 g, to jest 1,2 kg. W arkuszach często podaje się odpowiedzi w gramach, więc po przeliczeniu na kg warto wrócić do g, aby porównać z wariantami odpowiedzi.
Przy planowaniu produkcji na zmianę, imprezę lub żywienie zbiorowe: ustalanie listy zakupów, rezerwacja surowca z magazynu, przygotowanie mise en place i kontrola kosztów. Takie obliczenia pomagają uniknąć braków na wydawce i nadprodukcji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Najpierw oblicz masę ugotowanego makaronu: 20 porcji × 150 g = 3000 g."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z kalkulacji gastronomicznej i gramatur
  • Karty technologiczne potraw i dodatków (ćwiczenia z przeliczeń na liczbę porcji)
  • Zestawy zadań z obliczeń gastronomicznych: wydajność po obróbce, gramatura, zapotrzebowanie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego