W zadaniu podano współczynnik rozrostu: z 1 kg ryżu surowego po ugotowaniu otrzymuje się 2,8 kg ryżu ugotowanego. Oznacza to, że masa produktu po obróbce jest 2,8 razy większa od masy surowca (ryż chłonie wodę).
Aby policzyć, ile surowca trzeba pobrać na zadaną masę wyrobu gotowego, najwygodniej użyć proporcji lub prostego przeliczenia:
2,8 kg ugotowanego ↔ 1,0 kg surowego
11,2 kg ugotowanego ↔ x kg surowego
Liczymy:
x = 11,2 ÷ 2,8 = 4,0 kg
Odpowiedź "4,0 kg" jest poprawna, bo jest to jedyna wartość, która po pomnożeniu przez 2,8 daje 11,2 kg (4,0 × 2,8 = 11,2).
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- "2,8 kg" wynika zwykle z pomylenia danych z treści z wynikiem (zakotwiczenie na 2,8). Po ugotowaniu 2,8 kg surowego dałoby aż 7,84 kg ugotowanego (2,8 × 2,8), więc za mało do 11,2 kg.
- "6,8 kg" jest nielogiczne w kontekście rozrostu: skoro masa po ugotowaniu rośnie, to masa surowca powinna być mniejsza niż 11,2 kg, ale nie ma powodu, by była aż tak duża; po przeliczeniu 6,8 × 2,8 = 19,04 kg, czyli zdecydowanie za dużo.
- "8,0 kg" to częsty wybór "na oko" bez obliczeń. Daje 8,0 × 2,8 = 22,4 kg ugotowanego, więc dwukrotnie więcej niż potrzeba.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zrób szybki test sensowności wyniku. Przy rozroście (2,8) surowca powinno być mniej niż produktu gotowego, a po sprawdzeniu mnożeniem łatwo potwierdzić poprawność obliczeń.
