KWALIFIKACJA HGT2 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 15.
Przygotowujesz danie na podstawie receptury, która wymaga 500g mięsa kosztującego 20 zł/kg. Ile wynosi koszt mięsa potrzebnego do przygotowania dania?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
500 g to 0,5 kg.
Koszt oblicza się z proporcji: 20 zł za 1 kg, więc za 0,5 kg będzie 20 × 0,5 = 10 zł. Pozostałe kwoty wynikają z pominięcia zamiany g na kg lub z błędnego przyjęcia, że koszt równa się cenie za 1 kg.

Pełne wyjaśnienie:

Aby policzyć koszt mięsa w recepturze, trzeba dopasować jednostki do podanej ceny. Cena wynosi 20 zł za 1 kilogram, a w recepturze potrzebujesz 500 g, czyli nie pełen kilogram.

Krok 1: zamiana jednostek.
1 kg = 1000 g, więc 500 g = 500/1000 kg = 0,5 kg.

Krok 2: obliczenie kosztu z ceny jednostkowej.
Skoro 1 kg kosztuje 20 zł, to 0,5 kg kosztuje połowę tej kwoty:
20 zł × 0,5 = 10 zł.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "10 zł".

  • "5 zł" to typowy skutek błędnego wniosku, że 500 g to 0,25 kg albo przypadkowego "dzielenia przez 4" bez kontroli jednostek.
  • "20 zł" pojawia się często, gdy ktoś nie zauważa, że 20 zł dotyczy całego 1 kg i nie przelicza masy z receptury.
  • "40 zł" bywa wynikiem podwojenia ceny (jakby 500 g było 2 kg) albo innego błędu skali.

W praktyce kucharskiej takie przeliczenia wykorzystuje się do szybkiej kalkulacji kosztu porcji oraz do kontroli wydatków na surowce (np. przy zmianach cen mięsa u dostawcy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aby przeliczyć gramy na kilogramy, dzielisz przez 1000, bo 1 kg = 1000 g. Zatem 500 g = 500/1000 kg = 0,5 kg. Ten krok jest kluczowy, gdy cena surowca jest podana w zł/kg.
Cena jednostkowa to koszt odniesiony do jednej jednostki miary, np. zł/kg. Jeśli w recepturze zużywasz tylko część tej jednostki (np. 0,5 kg), mnożysz cenę jednostkową przez zużytą ilość: 20 zł/kg × 0,5 kg.
20 zł dotyczy całego 1 kg mięsa. Receptura wymaga 500 g, czyli połowy kilograma (0,5 kg). Płacisz więc połowę ceny za kilogram: 20 × 0,5 = 10 zł. Bez przeliczenia jednostek łatwo błędnie wybrać 20 zł.
Najpierw zamień gramy na kilogramy: g/1000 = kg. Potem policz koszt: (zł/kg) × (kg). Przykład: 500 g → 0,5 kg, więc 20 zł/kg × 0,5 kg = 10 zł. Zawsze kontroluj, czy jednostki w mnożeniu się "zgadzają".
Można, ale tylko jeśli zachowasz proporcję w gramach. Skoro 1000 g kosztuje 20 zł, to 1 g kosztuje 20/1000 zł, a 500 g kosztuje 500 × (20/1000) = 10 zł. To ta sama metoda, tylko zapisana inaczej.
Najczęstsze pomyłki to: brak zamiany g↔kg, branie ceny za 1 kg jako koszt porcji, mnożenie 20 × 500 bez przeliczenia jednostek oraz przypadkowe dzielenie "bo to połowa", ale bez sprawdzenia, czy 500 g faktycznie oznacza 0,5 kg.
Przydaje się przy ustalaniu ceny sprzedaży dania, kontroli food cost, planowaniu zakupów i porównywaniu ofert dostawców. Gdy znasz koszt mięsa na porcję, łatwiej policzyć koszt całego dania i ocenić, czy marża jest wystarczająca.
250 g to 0,25 kg (bo 250/1000 = 0,25). Koszt porcji wyniesie 20 zł/kg × 0,25 kg = 5 zł. To ten sam schemat co w zadaniu z 500 g, tylko używasz innej części kilograma.
40 zł byłoby poprawne, gdyby potrzebna ilość wynosiła 2 kg przy cenie 20 zł/kg (bo 20 × 2 = 40). Jeśli w treści jest 500 g, to 40 zł oznacza błąd skali lub mylenie jednostek, a nie poprawną kalkulację.
Ćwicz schemat: zamiana jednostek → proporcja → wynik w zł. Rozwiązuj krótkie przykłady z mięsem, warzywami i nabiałem (g, kg, ml, l). Po obliczeniu zawsze sprawdź "zdrowym rozsądkiem", czy koszt jest sensowną częścią ceny za 1 kg.
info

Statystycznie 94% uczniów zna prawidłową odpowiedź. łatwe

Materiały:

  • Materiały szkolne z matematyki: proporcje i zamiana jednostek
  • Notatki z kalkulacji gastronomicznej (koszt surowca w recepturze)
  • Zadania ćwiczeniowe z przeliczania g↔kg i wyceny składników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego