KWALIFIKACJA HGT2 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 7.
Przygotowujesz zupę, która według receptury wymaga dodania 0.75 l wody na porcję. Ile litrów wody potrzebujesz na przygotowanie zupy dla 6 osób?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obliczenie: na 1 porcję potrzeba 0,75 l wody. Dla 6 osób robisz 6 porcji, więc mnożysz 0,75 × 6. Wynik to 4,5 l. Pozostałe propozycje wynikają z pominięcia części dziesiętnej lub błędnego zaokrąglenia.

Pełne wyjaśnienie:

W recepturach kucharskich bardzo często podaje się ilość płynu (np. wody, wywaru) na jedną porcję. Aby przygotować potrawę dla większej liczby osób, stosuje się zasadę proporcji: ilość na porcję × liczba porcji.

W tym zadaniu jedna porcja zupy wymaga 0,75 l wody. Zupa ma być przygotowana dla 6 osób, czyli zakładamy 6 porcji. Wykonujemy więc działanie:

0,75 l × 6 = 4,50 l

Można to też zobaczyć "kuchennie": 0,75 l to 3/4 litra. Sześć porcji to 6 × 3/4 litra = 18/4 litra = 4,5 litra.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 3 l – taki wynik pojawia się, gdy ktoś błędnie uzna, że na porcję potrzeba 0,5 l (albo "obcina" 0,75 do 0,5), albo myli 0,75 z 0,5.
  • 6 l – to typowy efekt pomylenia "0,75 l na porcję" z "1 l na porcję" albo mechanicznego dopasowania wyniku do liczby osób.
  • 9 l – może wynikać z podwojenia poprawnego wyniku (4,5 l) albo z błędnego przestawienia przecinka i potraktowania 0,75 jak 1,5.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj wzór w jednej linijce: ilość na porcję × liczba porcji, a dopiero potem podstawiaj liczby. To zmniejsza ryzyko wyboru "ładnej", ale błędnej wartości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najprościej użyć proporcji: ilość na 1 porcję × liczba porcji. Jeśli receptura mówi 0,75 l na porcję, a robisz 6 porcji, liczysz 0,75 × 6. Zawsze trzymaj te same jednostki (np. litry) do końca obliczeń.
To ilość wody przypadająca na jedną porcję zupy według receptury. Jeśli zwiększasz liczbę gości, zwiększasz też liczbę porcji, więc rośnie łączna ilość wody. To podstawowa umiejętność w skalowaniu receptur.
Ponieważ łączna ilość to suma sześciu takich samych porcji: 0,75 + 0,75 + 0,75 + 0,75 + 0,75 + 0,75. To jest to samo co mnożenie 0,75 × 6, które daje 4,5 l (czyli 4 litry i 500 ml).
Możesz potraktować 0,75 jako 3/4 litra. Wtedy 6 × 3/4 = 18/4 = 4,5. Alternatywnie: 0,75 × 2 = 1,5, a potem × 3: 1,5 × 3 = 4,5. To szybkie metody kontrolne na egzaminie.
Wybierz jedną jednostkę i konsekwentnie się jej trzymaj. Możesz zamienić litry na mililitry (1 l = 1000 ml) lub odwrotnie. Przykład: 0,75 l = 750 ml. Dla 6 porcji: 750 ml × 6 = 4500 ml, czyli 4,5 l.
Najczęstsze pomyłki to: zgubienie przecinka w liczbie dziesiętnej (0,75 → 75), złe zaokrąglenie (0,75 → 1), pomieszanie jednostek (l i ml) oraz wybór "ładnej" odpowiedzi bez liczenia. Pomaga zapis działania i szybka kontrola wyniku.
To 4 litry i 500 ml. Często myli się 0,5 l z 50 ml, ale 0,5 litra to połowa litra, czyli 500 ml. W kuchni warto to pamiętać, bo ma duży wpływ na konsystencję zupy i wydajność receptury.
Przeliczanie na porcje stosuje się szczególnie w żywieniu zbiorowym i w gastronomii zawodowej: przy bankietach, cateringach, stołówkach i produkcji powtarzalnej. Pozwala utrzymać stałą jakość, kontrolować koszty i ograniczać straty wynikające z błędnych proporcji.
Receptura zapewnia powtarzalność smaku i konsystencji, ułatwia planowanie zakupów i produkcji oraz pozwala kontrolować wydajność (ile porcji uzyskasz). Przy zupach kluczowa jest proporcja płynu do składników, bo wpływa na gęstość i intensywność smaku.
Zawsze: 1) wypisz dane z jednostkami, 2) ustal, czy chodzi o mnożenie czy dzielenie, 3) wykonaj działanie i sprawdź, czy wynik ma sens (np. dla 6 osób wynik powinien być większy niż dla 1 osoby). Taka procedura ogranicza pomyłki.
info

Statystycznie 74% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Obliczenie: na 1 porcję potrzeba 0,75 l wody."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Mnożenie" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Mno%C5%BCenie (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Litr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Litr (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Ułamek dziesiętny" — https://pl.wikipedia.org/wiki/U%C5%82amek_dziesi%C4%99tny (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki z technologii gastronomicznej (działy: receptury i porcjowanie)
  • Zeszyty ćwiczeń z obliczeń gastronomicznych (przeliczanie na porcje)
  • Materiały szkolne z matematyki: działania na ułamkach dziesiętnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego