KWALIFIKACJA EKA2 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 5.
Przyjmujesz akta do archiwum. Poniżej przedstawiono tabelę z opisem jednego z dokumentów:
Nazwa dokumentuDataOpis
Umowa o współpracy2022-01-01Umowa o współpracy z firmą XYZ
Zauważyłeś, że brakuje jednej istotnej informacji. Której?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli podano nazwę dokumentu, datę oraz opis zawierający informację o stronie umowy (firma XYZ). Nie ma natomiast żadnego identyfikatora pozwalającego jednoznacznie rozróżnić dokument od innych o podobnej nazwie. Taką kluczową informacją przy ewidencji jest numer dokumentu.

Pełne wyjaśnienie:

Przy przyjmowaniu akt do archiwum (lub prowadzeniu ewidencji dokumentacji) dąży się do tego, aby opis pozwalał jednoznacznie zidentyfikować konkretny dokument i odróżnić go od innych o podobnej treści czy tytule. W praktyce służą temu metadane identyfikacyjne, w tym przede wszystkim numer/identyfikator dokumentu (np. numer ewidencyjny, znak sprawy, numer umowy nadany w jednostce).

W przedstawionej tabeli występują trzy elementy:

  • Nazwa dokumentu – "Umowa o współpracy",
  • Data – "2022-01-01",
  • Opis – zawiera informację, że jest to umowa o współpracy z firmą XYZ.

Brakuje jednak informacji, która pełni funkcję identyfikatora i jest "istotna", bo bez niej łatwo o pomyłkę: w organizacji może istnieć wiele umów o współpracy, nawet z tą samą firmą, zawartych w różnych latach, aneksowanych lub podpisanych przez różne komórki. Numer dokumentu pozwala odwołać się do jednego, konkretnego egzemplarza w ewidencji i w magazynie archiwalnym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Nazwa firmy – jest obecna w polu "Opis" (firma XYZ), więc nie jest brakującą informacją.
  • Data zawarcia umowy – jest podana w kolumnie "Data", więc również nie brakuje jej w tabeli.
  • Opis dokumentu – opis już istnieje i doprecyzowuje, czego dotyczy dokument, więc nie jest elementem brakującym.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o kompletności opisu najpierw wypisz, jakie pola już są uzupełnione (tytuł/nazwa, data, opis, strony), a dopiero potem sprawdź, czy brakuje identyfikatora (numeru/znaku) lub innych danych porządkujących (np. jednostki organizacyjnej), zależnie od pytania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Numer dokumentu to identyfikator nadany, aby jednoznacznie rozpoznać konkretny dokument w ewidencji. Może to być numer ewidencyjny, numer umowy lub inny wewnętrzny identyfikator. Ułatwia wyszukiwanie, powoływanie się na dokument i odróżnianie podobnych pozycji.
Bez identyfikatora łatwo pomylić dokumenty o tej samej nazwie (np. wiele "umów o współpracy"). Numer pozwala szybko wskazać właściwy egzemplarz w spisie, systemie i magazynie. Zmniejsza ryzyko błędnego udostępnienia akt lub błędnego opisu w ewidencji.
Najczęściej spotyka się: nazwę/tytuł dokumentu, datę (sporządzenia lub wpływu), identyfikator (numer/znak), nadawcę i odbiorcę/strony, krótki opis treści oraz powiązanie ze sprawą lub teczką. Zakres pól zależy od przyjętych zasad ewidencji w jednostce.
Nie zawsze. Informacja o stronie umowy może być osobną kolumną, ale może też znaleźć się w opisie. W zadaniach egzaminacyjnych liczy się, czy informacja występuje w danych, a nie to, w jakiej kolumnie została zapisana. Kluczowe jest, czy da się ją odczytać.
Porównaj, jakie pola są już wypełnione (np. nazwa, data, opis), a następnie zapytaj: "Czy potrafię jednoznacznie wskazać ten jeden dokument wśród wielu podobnych?". Jeśli nie, zwykle brakuje identyfikatora, numeru, znaku sprawy albo innego elementu porządkującego.
Częsty błąd to skupienie się na tym, że jakaś informacja nie ma osobnej kolumny, mimo że występuje w innym polu (np. w opisie). Druga pułapka to wybór odpowiedzi "najbardziej typowej" bez sprawdzenia, czy dana informacja rzeczywiście nie jest już podana.
Dane identyfikacyjne służą do jednoznacznego wskazania dokumentu (np. numer, znak, sygnatura, data). Opis treści streszcza, czego dokument dotyczy (np. współpraca z firmą, zakres umowy). Opis bywa podobny dla wielu dokumentów, a identyfikator powinien być unikalny.
Gdy w jednostce powstają liczne dokumenty o podobnych tytułach (np. "umowa o współpracy") lub gdy umowy są wielokrotnie aneksowane. Nawet ta sama data może się powtórzyć w różnych komórkach. Wtedy identyfikator (numer/znak) jest potrzebny, aby uniknąć pomyłek.
Najbardziej pomaga identyfikator (numer/znak), a następnie data i nazwa/tytuł. Dodatkowo przydają się strony (np. nazwa kontrahenta), hasła rzeczowe oraz informacja o teczce/klasie z wykazu akt. Im bardziej ustandaryzowany opis, tym łatwiejsze wyszukiwanie.
Ćwicz czytanie krótkich opisów i tabel: najpierw wypisz, co jest podane, potem wskaż, czego brakuje (identyfikator, data, strona, temat). Ucz się rozróżniać metadane od treści dokumentu. Pomaga też przerabianie przykładowych spisów i kart ewidencyjnych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 80% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "W tabeli podano nazwę dokumentu, datę oraz opis zawierający informację o stronie umowy (firma XYZ)."

Źródła:

  • ISO 15489-1:2016, Information and documentation — Records management — Part 1: Concepts and principles
  • ISO 23081-1:2017, Information and documentation — Records management processes — Metadata for records — Part 1: Principles

Materiały:

  • Normy i wytyczne z zakresu zarządzania dokumentacją (records management) dotyczące metadanych i identyfikatorów
  • Podręczniki wprowadzające do archiwistyki i kancelarii/zarządzania dokumentacją (rozdziały o ewidencji i opisie dokumentów)
  • Ćwiczenia praktyczne z wypełniania pól ewidencyjnych i kontroli kompletności opisów dokumentów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego