KWALIFIKACJA ELM5 - TEST WIEDZY NR 6

PYTANIE NR 24.
Przyjrzyj się poniższej tabeli przedstawiającej przebieg stanów logicznych sygnału. Jakiego typu sygnał reprezentuje ta tabela?
Czas [ms] Stan logiczny
0 0
1 1
2 0
3 1
4 0
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tabela pokazuje, że w kolejnych chwilach czasu sygnał przyjmuje wyłącznie dwa stany: 0 oraz 1.
Taka dwupoziomowa reprezentacja jest charakterystyczna dla sygnału cyfrowego (binarnego). Sygnał analogowy/sinusoidalny zmienia się w sposób ciągły, a sygnał stały nie przełączałby się między 0 i 1.

Pełne wyjaśnienie:

W tabeli "Stan logiczny" przyjmuje w czasie wartości: 0, 1, 0, 1, 0. Kluczowa obserwacja jest taka, że sygnał nie przyjmuje wartości pośrednich (np. 0,3; 0,7) ani nie jest opisany jako napięcie zmieniające się ciągle. Występują wyłącznie dwa dyskretne poziomy, które w elektronice cyfrowej odpowiadają poziomom logicznym 0 i 1. To jest definicyjna cecha sygnału cyfrowego.

Dlaczego nie jest to "sygnał analogowy"? Sygnał analogowy jest wielkością ciągłą: może przyjmować dowolne wartości z pewnego zakresu, a informacja jest niesiona przez tę ciągłą zmianę. W przedstawionej tabeli informacja jest zakodowana dwustanowo, więc nie spełnia to typowej charakterystyki analogowej.

Dlaczego nie jest to "sygnał sinusoidalny"? Sinusoida jest szczególnym przypadkiem sygnału analogowego o gładkim, okresowym przebiegu (ciągła zmiana). Gdyby przebieg był sinusoidalny, w kolejnych chwilach czasu pojawiałyby się różne wartości (często dodatnie i ujemne lub od 0 do amplitudy), a nie tylko 0/1.

Dlaczego nie jest to "sygnał stały"? Sygnał stały nie zmienia swojej wartości w czasie. W tabeli widać przełączanie pomiędzy 0 i 1, więc sygnał nie jest stały.

W praktyce taki zapis (stany w kolejnych chwilach) spotyka się przy analizie działania układów logicznych, magistral cyfrowych i wyprowadzeń mikrokontrolerów. Często jest to rezultat próbkowania lub rejestracji stanów logicznych, gdzie interesuje nas sekwencja 0/1, a nie dokładny ciągły kształt napięcia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sygnał cyfrowy to sygnał, który w danej chwili przyjmuje dyskretne poziomy, najczęściej dwa: 0 i 1. Informacja jest kodowana jako stany logiczne, a nie jako wartość ciągła. W praktyce odpowiada to pracy układów logicznych, mikrokontrolerów i interfejsów cyfrowych.
Sprawdź, czy w kolumnie wartości pojawiają się wyłącznie poziomy logiczne, np. 0 i 1. Jeśli brak wartości pośrednich i występują przełączenia między dwoma stanami, to opis odpowiada sygnałowi cyfrowemu. Warto też ocenić, czy sygnał zmienia się skokowo, a nie ciągle.
Sygnał analogowy jest ciągły, czyli może przyjmować dowolne wartości w pewnym zakresie (np. napięcie zmienia się płynnie). Zapis ograniczony do 0 i 1 wskazuje na kodowanie dwustanowe. Sama zmiana w czasie nie czyni sygnału analogowym — kluczowa jest ciągłość wartości.
Typowy sygnał sinusoidalny jest ciągły i ma wiele wartości pośrednich. Jeśli widzisz tylko 0 i 1, to nie jest opis sinusoidy, lecz raczej wynik progowania (komparatora) lub próbkowania do stanów logicznych. Wtedy mówimy o sygnale cyfrowym powstałym z analogowego.
"Stan logiczny" to umowny zapis poziomu sygnału jako 0 lub 1 (czasem także inne stany w systemach wielowartościowych, ale na egzaminach zwykle 0/1). Odnosi się do pracy układów cyfrowych, gdzie ważne jest, czy sygnał przekracza próg rozpoznania zera lub jedynki.
W praktyce decydują progi napięciowe wejścia (zależne od rodziny logicznej). Układ interpretuje napięcia poniżej pewnego progu jako 0, a powyżej innego progu jako 1. Zakres pośredni może być nieokreślony. W zadaniach szkolnych zwykle upraszcza się to do idealnych 0/1.
Częsty błąd to utożsamianie "zmienności" z sinusoidą lub analogiem. Inny błąd to uznanie sygnału za stały, bo pierwszy wiersz tabeli ma 0. Poprawna metoda to sprawdzenie, czy występują tylko dwa poziomy oraz czy pojawiają się przełączenia w czasie.
Do obserwacji stanów 0/1 używa się oscyloskopu (przebieg czasowy), analizatora stanów logicznych (rejestracja 0/1 w czasie) lub wejść mikrokontrolera (odczyt pinów). Przy diagnozie ważne są: poziomy napięć, czas przełączeń, zakłócenia oraz zgodność z zegarem.
Może, jeśli pokazuje naprzemienne przełączanie 0/1 w równych odstępach czasu. Sama tabela z kilkoma próbkami nie przesądza, czy to zegar, dane czy inna linia sterująca — ale przesądza, że jest to sygnał cyfrowy, bo ma wartości dwustanowe.
Ćwicz rozróżnianie sygnałów: cyfrowy (0/1), analogowy (ciągły), sinusoidalny (płynna sinusoida), stały (brak zmian). Pracuj na wykresach i tabelach, ucz się pojęć: próg, poziom logiczny, próbka. Pomaga też praktyka z oscyloskopem i prostymi układami TTL/CMOS.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 70% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Tabela pokazuje, że w kolejnych chwilach czasu sygnał przyjmuje wyłącznie dwa stany: 0 oraz 1.Taka dwupoziomowa reprezentacja jest charakterystyczna dla sygnału cyfrowego (binarnego)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Sygnał cyfrowy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Sygna%C5%82_cyfrowy (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia (PL): "Sygnał analogowy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Sygna%C5%82_analogowy (dostęp: 2026-03-05)
  • Electronics Tutorials: "Digital Signals" — https://www.electronics-tutorials.ws/digital/digital_1.html (accessed 2026-03-05)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw elektroniki cyfrowej (stany logiczne, poziomy napięć, przebiegi czasowe)
  • Ćwiczenia z rozpoznawania typów sygnałów na podstawie wykresów i tabel (cyfrowy vs analogowy)
  • Instrukcje obsługi analizatorów stanów logicznych i oscyloskopów (tryb cyfrowy, progi detekcji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego