Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA7 - TEST WIEDZY NR 4



PYTANIE NR 14.
Przyjrzyj się poniższej tabeli przedstawiającej wyniki inwentaryzacji składników majątku firmy Y.
Składnik majątkuWartość księgowaWartość rzeczywista
A10 000 PLN12 000 PLN
B20 000 PLN18 000 PLN
C15 000 PLN15 000 PLN
Wskaż, jakie różnice inwentaryzacyjne wystąpiły w przypadku składników majątku A, B i C.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nadwyżka występuje, gdy wartość rzeczywista jest większa od księgowej, a niedobór gdy jest mniejsza. Dla A: 12 000 > 10 000, więc nadwyżka. Dla B: 18 000 < 20 000, więc niedobór. Dla C: 15 000 = 15 000, więc brak różnicy.

Pełne wyjaśnienie:

Różnice inwentaryzacyjne ustala się przez porównanie wartości (stanu) księgowej, czyli wynikającej z ewidencji, z wartością (stanem) rzeczywistą, ustaloną w toku inwentaryzacji (np. spisu z natury). Kluczowe jest rozpoznanie kierunku odchylenia:

  • Nadwyżka inwentaryzacyjna – gdy stan/wartość rzeczywista jest wyższa niż księgowa (w praktyce: "jest więcej niż wynika z ksiąg").
  • Niedobór inwentaryzacyjny – gdy stan/wartość rzeczywista jest niższa niż księgowa (w praktyce: "jest mniej niż wynika z ksiąg").
  • Brak różnicy – gdy wartości są równe.

Analiza tabeli:

  • Składnik A: wartość księgowa 10 000, wartość rzeczywista 12 000. Ponieważ 12 000 jest większe od 10 000, mamy nadwyżkę.
  • Składnik B: wartość księgowa 20 000, wartość rzeczywista 18 000. Ponieważ 18 000 jest mniejsze od 20 000, mamy niedobór.
  • Składnik C: wartość księgowa 15 000, wartość rzeczywista 15 000. Wartości są równe, więc występuje brak różnicy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Każda z nich odwraca co najmniej jeden kierunek porównania (np. nazywa nadwyżką sytuację, gdy wartość rzeczywista spadła względem księgowej). Typowy błąd na egzaminie to pomylenie kolumn albo automatyczne przypisanie "nadwyżki" do pozycji o większej liczbie bez sprawdzenia, czy większa jest wartość rzeczywista czy księgowa.

Wskazówka egzaminacyjna: czytaj zawsze schematem rzeczywista vs księgowa i dopiero potem wybierz etykietę: "więcej" = nadwyżka, "mniej" = niedobór, "równo" = brak różnicy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to są różnice inwentaryzacyjne w rachunkowości?
Różnice inwentaryzacyjne to rozbieżności między stanem (wartością) wynikającym z ewidencji księgowej a stanem rzeczywistym ustalonym w inwentaryzacji. Mogą przyjąć postać nadwyżki, niedoboru albo braku różnicy, gdy wartości się zgadzają.
Jak rozpoznać nadwyżkę inwentaryzacyjną w tabeli?
Nadwyżka występuje wtedy, gdy wartość (lub ilość) rzeczywista z inwentaryzacji jest większa niż wartość (ilość) księgowa z ewidencji. W tabeli sprawdzasz znak porównania: jeśli rzeczywista > księgowa, zaznaczasz nadwyżkę.
Jak rozpoznać niedobór inwentaryzacyjny w porównaniu wartości?
Niedobór oznacza, że stan rzeczywisty jest mniejszy niż stan księgowy, czyli fizycznie jest mniej składnika majątku niż "wynika z ksiąg". W zapisie tabelarycznym: gdy rzeczywista < księgowa, poprawną etykietą jest niedobór.
Dlaczego dla składnika C w przykładzie jest brak różnicy?
Brak różnicy występuje, gdy wartość księgowa i wartość rzeczywista są takie same. Dla składnika C obie wartości są równe (15 000 i 15 000), więc inwentaryzacja potwierdza ewidencję i nie ma ani nadwyżki, ani niedoboru.
Jakie są najczęstsze błędy przy ustalaniu nadwyżki i niedoboru?
Najczęściej myli się kierunek porównania (odwraca się "większa/mniejsza"), albo zamienia się kolumny: księgową z rzeczywistą. Częsty jest też błąd nieuwagi przy równych wartościach – uczniowie na siłę wskazują różnicę zamiast "brak różnicy".
Czy do takiego zadania trzeba wykonywać obliczenia?
Zwykle nie trzeba liczyć samej kwoty różnicy, jeśli pytanie dotyczy tylko typu rozbieżności. Wystarczy porównać, czy wartość rzeczywista jest większa, mniejsza czy równa wartości księgowej. Obliczenia są potrzebne dopiero przy pytaniu "o ile wynosi różnica".
Kiedy w praktyce robi się inwentaryzację składników majątku?
Inwentaryzację wykonuje się m.in. na potrzeby potwierdzenia realności danych w księgach oraz przy zamknięciu okresu sprawozdawczego. W praktyce obejmuje ona np. spis z natury zapasów, weryfikację dokumentów i uzgodnienia sald, zależnie od rodzaju składnika majątku.
Co oznacza wartość księgowa i wartość rzeczywista w zadaniu?
Wartość księgowa to wartość wynikająca z zapisów w księgach rachunkowych (ewidencji). Wartość rzeczywista to wartość ustalona w inwentaryzacji (np. na podstawie spisu z natury). Porównanie tych wartości pozwala ustalić, czy wystąpiła nadwyżka lub niedobór.
Jak szybko rozwiązać pytanie o różnice inwentaryzacyjne na egzaminie?
Stosuj prosty schemat: dla każdej pozycji porównaj rzeczywista vs księgowa. Zapisz w myślach: "więcej = nadwyżka, mniej = niedobór, równo = brak różnicy". Dopiero potem wybierz odpowiedź zbiorczą dla A, B i C.
Czy nadwyżka i niedobór zawsze oznaczają błąd w księgach?
Nie zawsze. Różnice mogą wynikać np. z błędów ewidencji, pomyłek w przyjęciach/rozchodach, ubytków, uszkodzeń albo nieujętych operacji gospodarczych. Dopiero po ustaleniu przyczyn podejmuje się decyzję o sposobie rozliczenia różnic i ewentualnych korektach.
info

Statystycznie 72% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Nadwyżka występuje, gdy wartość rzeczywista jest większa od księgowej, a niedobór gdy jest mniejsza."

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw rachunkowości: rozdziały o inwentaryzacji i różnicach inwentaryzacyjnych
  • Zadania ćwiczeniowe z inwentaryzacji (porównywanie stanu ewidencyjnego i rzeczywistego)
  • Materiały OKE/CKE dla technika rachunkowości: arkusze zadań z działu inwentaryzacja
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego