Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE2 - TEST WIEDZY NR 11



PYTANIE NR 9.
Przyjrzyj się poniższemu schematowi elektrycznemu i określ, który element jest źródłem zasilania. 
  +----R1----+----R2----+
  |                     |
  |                     |
 ( )                    |
  |                     |
  +----R3----+----R4----+
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Elementy oznaczone R1–R4 to rezystory, czyli odbiorniki/elementy bierne, a nie źródła energii. Na schematach źródło zasilania ma zwykle odrębny symbol (np. bateria, źródło AC/DC). W pokazanym rysunku nie ma jednoznacznego symbolu takiego źródła, więc poprawne jest stwierdzenie, że zasilanie nie jest przedstawione.

Pełne wyjaśnienie:

W schematach elektrycznych źródło zasilania (źródło napięcia lub prądu) jest elementem, który dostarcza energię do obwodu. Zwykle oznacza się je charakterystycznym symbolem, np. baterii/ogniwa (dwie nierówne kreski), źródła AC (okrąg z oznaczeniem przebiegu) albo źródła DC z odpowiednimi znakami.

W przedstawionym rysunku elementy R1, R2, R3, R4 są opisane literą "R", co w standardowej notacji oznacza rezystor. Rezystory są elementami biernymi: mogą ograniczać prąd, dzielić napięcie i kształtować parametry obwodu, ale nie są zasilaniem.

Dodatkowo w tym schemacie nie widać jednoznacznego symbolu źródła: nie ma oznaczenia biegunów, nie ma symbolu ogniwa ani źródła AC/DC. Symbol "( )" bez opisu i bez typowych oznaczeń nie pozwala wiarygodnie uznać go za źródło zasilania; w wielu zapisach może oznaczać odbiornik (np. element sygnalizacyjny) lub element umowny, zależnie od legendy. Dlatego właściwa odpowiedź brzmi: "Źródło zasilania nie jest przedstawione na schemacie."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "R1" – oznaczenie "R" wskazuje rezystor, a nie źródło energii.
  • "R2" – analogicznie: to element bierny, nie zasilanie.
  • "R3" – również rezystor; w obwodzie może pełnić funkcję np. ogranicznika prądu, ale nie jest źródłem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy źródła zasilania, szukaj symbolu baterii/źródła AC/DC albo oznaczeń zacisków zasilania (np. L/N, +/−). Jeśli na rysunku ich nie ma, rozważ odpowiedź, że zasilanie nie zostało pokazane.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest źródło zasilania na schemacie elektrycznym?
Źródło zasilania to element dostarczający energię do obwodu, np. bateria, zasilacz DC lub źródło AC. Na schemacie ma zwykle odrębny symbol (np. ogniwo, okrąg dla AC) i często oznaczenia biegunów lub zacisków. Nie należy mylić go z rezystorami (R).
Jak rozpoznać, że R1 i R2 to rezystory, a nie zasilanie?
W oznaczeniach elementów litera R jest standardowo używana dla rezystorów. Rezystor jest elementem biernym: nie wytwarza napięcia, tylko je "zużywa" lub kształtuje parametry obwodu. Źródło zasilania zwykle ma inny symbol i nie jest opisywane jako R1, R2.
Dlaczego na schemacie może nie być narysowanego źródła zasilania?
W zadaniach edukacyjnych lub uproszczonych schematach pokazuje się czasem tylko fragment układu (np. część rezystorową), a zasilanie jest "domyślne" albo znajduje się poza fragmentem. Jeśli brak jednoznacznego symbolu baterii/AC/DC i brak oznaczeń zacisków, poprawne bywa stwierdzenie, że źródła nie przedstawiono.
Czy symbol "( )" na rysunku może oznaczać zasilanie?
Bez legendy i opisu nie da się tego przyjąć pewnie. W zależności od konwencji symbol okręgu bywa używany dla źródeł (np. AC) lub dla odbiorników/elementów sygnalizacji. Na egzaminie należy opierać się na typowych symbolach i oznaczeniach (bieguny, L/N, +/−); jeśli ich brakuje, nie należy "dopowiadać" zasilania.
Jakie są typowe symbole źródeł napięcia na schematach?
Najczęściej spotkasz symbol baterii/ogniwa (dwie równoległe kreski o różnej długości), symbol źródła prądu lub napięcia w postaci okręgu oraz symbole zasilania AC/DC z odpowiednimi oznaczeniami. W instalacjach i automatyce mogą pojawić się też oznaczenia zacisków, np. L/N lub +/−.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy wskazywaniu źródła zasilania?
Typowe błędy to: wskazanie pierwszego "wyróżnionego" elementu zamiast szukania symbolu zasilania, utożsamienie oznaczeń R z "resource", oraz założenie, że schemat zawsze zawiera pełny układ. Warto najpierw zidentyfikować elementy bierne (R, C, L), a dopiero potem szukać symbolu źródła.
Jak czytać prosty schemat obwodu w praktyce serwisowej?
Zacznij od odnalezienia źródła zasilania i jego zacisków, potem prześledź drogę prądu przez elementy (np. rezystory, odbiorniki). Sprawdź, czy schemat jest kompletny, czy pokazuje tylko fragment. W serwisie urządzeń współpracujących z instalacją gazową to ważne dla bezpiecznego odłączenia zasilania.
Gdzie w instalacjach gazowych spotyka się schematy elektryczne?
Schematy elektryczne spotyka się m.in. w dokumentacji detektorów gazu, centralek alarmowych, sterowników kotłów i urządzeń gazowych, a także w układach zaworów odcinających z napędem. Technik gazownictwa często analizuje podłączenia zasilania i sygnałów, aby zapewnić poprawną i bezpieczną eksploatację.
Czy do odpowiedzi na takie pytanie trzeba wykonywać obliczenia?
Nie. To pytanie sprawdza rozpoznawanie symboli i oznaczeń na schemacie, a nie obliczenia prądu czy napięcia. Obliczenia (np. prawo Ohma) pojawiają się dopiero wtedy, gdy zadanie podaje wartości elementów i źródła zasilania oraz wymaga wyznaczenia parametrów obwodu.
Jak przygotować się do egzaminu z czytania schematów elektrycznych?
Najlepiej przećwiczyć identyfikację symboli (źródła, rezystory, odbiorniki, zabezpieczenia) na wielu przykładach. Ucz się też oznaczeń literowych (R, C, L, F, K) i typowych zacisków zasilania. W zadaniach egzaminacyjnych zawsze sprawdzaj, czy schemat jest kompletny, czy fragmentaryczny.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Elementy oznaczone R1–R4 to rezystory, czyli odbiorniki/elementy bierne, a nie źródła energii."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Schemat elektryczny" – opis roli schematów i symboli, https://pl.wikipedia.org/wiki/Schemat_elektryczny (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia (PL): "Rezystor" – oznaczenia literowe i rola elementu w obwodzie, https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystor (dostęp: 2026-03-05)
  • All About Circuits: "Schematic Symbols" (źródła, rezystory i podstawowe symbole), https://www.allaboutcircuits.com/textbook/reference/chpt-2/schematic-symbols/ (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw elektrotechniki: symbole i schematy ideowe
  • Materiały producentów czujników gazu i centralek: przykładowe schematy podłączeń
  • Kursy/arkusze ćwiczeń z czytania schematów elektrycznych (poziom podstawowy)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego