W marketingu i handlu często porządkuje się informacje według dwóch niezależnych kryteriów: pierwotne vs wtórne oraz wewnętrzne vs zewnętrzne.
Informacje pierwotne to takie, które są zbierane po raz pierwszy na potrzeby konkretnego problemu decyzyjnego (np. ankieta, wywiad, obserwacja, test produktu wykonane pod określone zamówienie). Informacje wtórne to dane już wcześniej zebrane w innym celu i dopiero później wykorzystane (np. istniejące raporty branżowe, statystyki, wcześniejsze analizy).
Drugie kryterium dotyczy miejsca pochodzenia: wewnętrzne (z systemów firmy: sprzedaż, CRM, reklamacje, magazyn) oraz zewnętrzne (z otoczenia: klienci, konkurencja, instytucje, zewnętrzne firmy badawcze).
Jeśli przedsiębiorstwo zleca agencji marketingowej przeprowadzenie badania rynku, to agencja zbiera dane na zamówienie, a wynik jest przekazany w formie raportu. To oznacza, że dla zleceniodawcy jest to źródło pierwotne (dane zebrane specjalnie) i jednocześnie zewnętrzne (pochodzi spoza organizacji).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "Wtórnym wewnętrznym" – wtórne nie pasuje, bo dane nie są "z półki", tylko zebrane na zlecenie; wewnętrzne też nie, bo wykonawcą jest podmiot zewnętrzny.
- "Wtórnym zewnętrznym" – choć zewnętrzne może kusić (agencja), to wtórne jest błędne: badanie zostało zorganizowane specjalnie dla firmy.
- "Pierwotnym wewnętrznym" – pierwotne byłoby możliwe przy samodzielnym badaniu firmy, ale tu źródło nie jest wewnętrzne, bo dane zbiera agencja z zewnątrz.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw odpowiedz sobie, czy dane zebrano specjalnie teraz (pierwotne) czy już istniały (wtórne), a dopiero potem sprawdź, czy pochodzą z firmy (wewnętrzne) czy z otoczenia (zewnętrzne).
