KWALIFIKACJA HAN2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 1.
Zewnętrznym, wtórnym źródłem informacji dla działu zamówień przedsiębiorstwa handlowego jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zewnętrzne wtórne źródło informacji to dane pochodzące spoza przedsiębiorstwa, już wcześniej zebrane i opublikowane. "Zestawienie z Rocznika Statystycznego Polski" spełnia oba warunki (publikacja statystyki publicznej). Pozostałe opcje to dane wewnętrzne firmy lub wyniki badań zleconych (zwykle pierwotne).

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o rozpoznanie zewnętrznego, wtórnego źródła informacji wykorzystywanego przez dział zamówień (zaopatrzenie). Kluczowe są dwa kryteria:

  • Zewnętrzne – pochodzi spoza przedsiębiorstwa (np. instytucje publiczne, rynek, publikacje branżowe).
  • Wtórne – dane zostały już wcześniej zebrane w innym celu i są dostępne w formie opracowań, raportów, roczników, baz danych.

Odpowiedź "zestawienie z Rocznika Statystycznego Polski" jest poprawna, ponieważ Rocznik jest publikacją statystyczną przygotowywaną poza firmą i zawiera dane już opracowane (czyli wtórne), które mogą wspierać decyzje zakupowe (np. trendy demograficzne, makroekonomiczne, dane o produkcji czy konsumpcji).

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do definicji?

  • "raport fiskalny za okres miesięczny" – w typowym ujęciu jest to dokument/raport generowany w obrębie działalności firmy (dane sprzedażowe/rozliczeniowe), więc jest przede wszystkim wewnętrzny, nawet jeśli stanowi zestawienie (wtórne) dla innych działów.
  • "zestawienie uwzględniające sprzedaż według asortymentu" – to klasyczny przykład wewnętrznego raportu sprzedażowego, pomocnego w zakupach, ale nie jest źródłem zewnętrznym.
  • "raport z badań przeprowadzonych na zlecenie przedsiębiorstwa" – choć może dotyczyć rynku, jest zwykle efektem badań wykonanych specjalnie dla firmy (czyli danymi pierwotnymi, bo zebranymi na potrzeby konkretnego projektu).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedzi pojawia się rocznik, publikacja, statystyka publiczna, raport branżowy, najczęściej są to dane zewnętrzne wtórne. Gdy mowa o raportach sprzedaży/księgowości – to zwykle źródła wewnętrzne. A gdy o badaniach na zlecenie – to przeważnie pierwotne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wtórne źródła informacji to dane już wcześniej zebrane i opracowane (np. w raportach, rocznikach, bazach danych), które wykorzystuje się ponownie do analizy i decyzji. Nie zbiera się ich "od zera" na potrzeby jednego badania, tylko sięga po gotowe zestawienia.
Zewnętrzne źródło informacji pochodzi spoza przedsiębiorstwa, czyli z otoczenia rynkowego lub instytucji zewnętrznych. Przykładami są publikacje statystyki publicznej, raporty branżowe czy dane gospodarcze. Nie są to dokumenty tworzone w systemach firmy.
To publikacja przygotowywana poza firmą i udostępniająca wcześniej zebrane oraz opracowane dane statystyczne. Dział zamówień korzysta z niej jako z gotowego zestawienia (wtórnego), aby lepiej ocenić rynek, popyt i uwarunkowania gospodarcze.
W typowym ujęciu raport fiskalny lub sprzedażowy jest dokumentem generowanym w przedsiębiorstwie (np. z kasy lub systemu sprzedaży), więc jest źródłem wewnętrznym. Może być wtórny dla innych działów, ale nie spełnia kryterium "zewnętrzności".
Badania pierwotne polegają na zebraniu nowych danych specjalnie do konkretnego celu (np. ankieta na zlecenie firmy). Dane wtórne to informacje już istniejące i opracowane wcześniej (np. roczniki statystyczne, raporty branżowe). Różnica dotyczy przede wszystkim sposobu pozyskania danych.
Zwykle tak, ponieważ dane są zbierane specjalnie na potrzeby firmy i konkretnego problemu decyzyjnego. Nawet jeśli badanie wykonuje podmiot zewnętrzny, dla zamawiającej firmy jest to pozyskanie nowych danych, a więc informacja pierwotna.
Dane statystyczne pomagają ocenić trendy rynkowe i ryzyko (np. zmiany koniunktury), przewidywać popyt oraz planować zatowarowanie. Mogą też wspierać argumentację w negocjacjach z dostawcami, gdy pokazują skalę rynku lub zmiany cen w gospodarce.
Najczęściej są to raporty sprzedaży (np. według asortymentu), stany magazynowe, historia zamówień, reklamacje, rotacja zapasów oraz dane finansowe związane z kosztami zakupu. Są łatwo dostępne, ale opisują głównie sytuację firmy, a nie całego rynku.
Częsty błąd to uznawanie "raportu" za zewnętrzny tylko dlatego, że brzmi formalnie. Drugi błąd to traktowanie badań zleconych jako wtórnych (bo są "gotowym raportem"), mimo że dane zebrano od podstaw. Warto zawsze sprawdzić: skąd dane pochodzą i czy były zbierane specjalnie.
Zastosuj dwa pytania kontrolne: 1) Skąd pochodzi informacja? (firma czy otoczenie) oraz 2) Czy dane już istniały? (publikacja/rocznik/baza) czy dopiero zostały zebrane (badanie/ankieta/wywiad). To zwykle wystarcza, by od razu odrzucić 2–3 odpowiedzi.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Zewnętrzne wtórne źródło informacji to dane pochodzące spoza przedsiębiorstwa, już wcześniej zebrane i opublikowane."

Źródła:

  • Główny Urząd Statystyczny (GUS) – publikacja "Rocznik Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej / Rocznik Statystyczny Polski" (opis i pliki publikacji), https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/roczniki-statystyczne/ (dostęp: 2026-02-27)
  • Encyklopedia PWN – hasło: "dane wtórne" (definicja pojęcia), https://encyklopedia.pwn.pl/ (wyszukiwanie hasła; dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu badań marketingowych i informacji rynkowej (rozdziały: źródła danych, dane pierwotne i wtórne)
  • Materiały GUS dotyczące publikacji statystycznych (opis Rocznika Statystycznego Polski)
  • Podstawy organizacji zaopatrzenia/logistyki w przedsiębiorstwie handlowym (rozdziały: informacja w zakupach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego