KWALIFIKACJA ROL10 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 26.
Rodzaj uprawy Stopień erozji gleby
Zboża Średni
Warzywa Wysoki
Drzewa owocowe Niski
Na podstawie powyższej tabeli, wybierz najbardziej odpowiednie stwierdzenie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli wynika, że dla warzyw wskazano "wysoki" stopień erozji, dla zbóż "średni", a dla drzew owocowych "niski". Najbardziej narażona jest więc uprawa o najwyższym stopniu erozji, czyli warzywa. Pozostałe odpowiedzi przeczą bezpośrednio odczytanym wartościom.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowa jest interpretacja tabeli i porównanie trzech kategorii opisowych zagrożenia erozją gleby: niski, średni, wysoki. Są to wartości porządkowe, więc można je ułożyć od najmniejszego do największego ryzyka.

Z odczytu danych:

  • Zboża – stopień erozji: średni
  • Warzywa – stopień erozji: wysoki
  • Drzewa owocowe – stopień erozji: niski

Jeśli pytanie dotyczy stwierdzenia "najbardziej narażona na erozję", wybieramy pozycję z wartością wysoki. W tabeli ten poziom przypisano do warzyw, dlatego poprawne jest zdanie: "Uprawa warzyw jest najbardziej narażona na erozję gleby."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Uprawa zboża jest najmniej narażona…" – jest sprzeczna z tabelą, bo zboża mają średni stopień erozji, a najmniejszy (niski) mają drzewa owocowe.
  • "Uprawa drzew owocowych jest najbardziej narażona…" – również przeczy tabeli: drzewa owocowe mają niski stopień erozji, czyli najmniejszy w zestawieniu.
  • "Wszystkie uprawy są równie narażone…" – nie da się tego obronić, ponieważ w tabeli podano trzy różne poziomy (niski/średni/wysoki), czyli zróżnicowanie ryzyka jest wprost wskazane.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "najbardziej/najmniej" zawsze najpierw odnajdź w danych wartość skrajną (tu: "wysoki" lub "niski"), a dopiero potem dopasuj do niej obiekt (rodzaj uprawy). To ogranicza błędy wynikające z pobieżnego czytania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Erozja gleby to proces usuwania i przemieszczania cząstek gleby przez wodę lub wiatr. W rolnictwie oznacza to ubytek najżyźniejszej warstwy próchnicznej, pogorszenie struktury oraz spadek plonów. Skutkiem mogą być także zamulanie rowów i cieków oraz większe straty nawozów.
Najpierw porównaj wartości w kolumnie "Stopień erozji gleby". Następnie wybierz uprawę przypisaną do najwyższej kategorii (np. "wysoki"). To proste zadanie na dane porządkowe: niski < średni < wysoki. Dopiero potem zaznacz odpowiedź.
Określenia "niski/średni/wysoki" tworzą skalę porządkową natężenia zjawiska. "Wysoki" oznacza największą intensywność i największe ryzyko negatywnych skutków (ubytek gleby, spływ powierzchniowy, wynoszenie składników). W testach zwykle szuka się właśnie wartości skrajnej.
W praktyce erozję dzieli się m.in. na wodną i wietrzną, ale tabela w zadaniu zwykle przedstawia ogólny stopień zagrożenia (bez rozróżniania typu). Na egzaminie należy trzymać się informacji podanych w treści: jeśli nie ma doprecyzowania, interpretujesz "stopień erozji" jako jedną, ogólną kategorię.
Najczęstsze błędy to: pomijanie nagłówków kolumn, odczyt wartości z niewłaściwego wiersza oraz zgadywanie na podstawie skojarzeń (np. "drzewa zawsze chronią glebę", więc na pewno…). Pomaga metoda: palcem lub linijką prowadź wiersz i porównaj wszystkie trzy wartości przed wyborem.
W praktyce stosuje się m.in. utrzymywanie okrywy roślinnej lub mulczu, ograniczanie intensywnej uprawy i pozostawianie resztek pożniwnych, uprawę w poprzek stoku, pasy roślinne oraz odpowiednie zagospodarowanie spływu wody (np. miedze, rowy). Dobór zależy od warunków lokalnych.
Największe ryzyko często występuje wtedy, gdy gleba jest słabo osłonięta roślinnością (np. po siewie, po zbiorze, w okresach międzyplonów bez okrywy) oraz podczas intensywnych opadów lub silnych wiatrów. Dlatego ważne jest planowanie okrywy gleby w newralgicznych okresach.
Poza rodzajem uprawy znaczenie mają: nachylenie i długość stoku, rodzaj i struktura gleby, zawartość próchnicy, intensywność opadów, kierunek uprawy względem spadku terenu, zagęszczenie gleby oraz obecność elementów krajobrazu (miedze, zadrzewienia). To typowe czynniki ryzyka.
Jeśli w zestawieniu występują poziomy "niski/średni/wysoki", to "najmniej narażona" odpowiada poziomowi najniższemu, czyli "niskiemu". Trzeba jednak upewnić się, że w tabeli nie ma dodatkowych poziomów (np. "bardzo niski"). Na egzaminie porównuj dokładnie podane kategorie.
Ćwicz: (1) odczyt danych z tabel i wykresów, (2) porządkowanie pojęć: erozja, spływ, okrywa roślinna, (3) dobór prostych działań przeciwerozyjnych do sytuacji w gospodarstwie. Pomaga też powtarzanie typowych zależności: większe odsłonięcie gleby zwykle zwiększa podatność na erozję.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Z tabeli wynika, że dla warzyw wskazano "wysoki" stopień erozji, dla zbóż "średni", a dla drzew owocowych "niski"."

Źródła:

  • FAO, Soil erosion (opis zjawiska i skutków), https://www.fao.org/soils-portal/soil-degradation-restoration/soil-erosion/en/ (dostęp: 2026-02-18)
  • European Commission, Joint Research Centre (JRC), Soil erosion by water (informacje i kontekst), https://joint-research-centre.ec.europa.eu/scientific-activities-z/soil-erosion_en (dostęp: 2026-02-18)
  • USDA NRCS, Soil Erosion (materiał edukacyjny o erozji gleb), https://www.nrcs.usda.gov/resources/education-and-teaching-materials/soil-erosion (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki z gleboznawstwa i ochrony gleb (działy o erozji wodnej i wietrznej)
  • Materiały szkoleniowe ODR dotyczące praktyk przeciwerozyjnych
  • Poradniki IUNG/instytucji naukowych o ochronie gleb i gospodarowaniu na stokach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego