KWALIFIKACJA SPL5 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 6.
RokLiczba przewozów
20151000
20161100
20171200
20181300
20191400
Na podstawie powyższej tabeli, jakie jest średnie roczne tempo wzrostu liczby przewozów w latach 2015-2019?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W latach 2015–2019 liczba przewozów wzrosła z 1000 do 1400, czyli o 400. Wystąpiły 4 roczne przyrosty (2015→2016→2017→2018→2019), więc średni przyrost roczny to 400/4=100. Odniesiony do poziomu bazowego z 2015 r. (1000) daje 100/1000=0,10, czyli 10%.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć średnie roczne tempo wzrostu na podstawie podanej tabeli, najpierw ustalamy całkowity wzrost w analizowanym okresie.

  • Wartość początkowa (2015): 1000
  • Wartość końcowa (2019): 1400
  • Całkowity przyrost: 1400 − 1000 = 400

Następnie ustalamy, ile było rocznych kroków (przedziałów) pomiędzy 2015 a 2019. To nie jest 5 lat do podziału, tylko 4 przejścia rok do roku: 2015→2016, 2016→2017, 2017→2018, 2018→2019.

Średni przyrost roczny (w sztukach przewozów) wynosi więc:

400 / 4 = 100

Jeśli tempo wzrostu rozumiemy jako średni roczny przyrost procentowy względem poziomu bazowego (2015), to przeliczamy ten średni przyrost na procent wartości z 2015 r.:

  • 100 / 1000 = 0,10
  • 0,10 × 100% = 10%

Dlatego poprawna odpowiedź to 10%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 20% – oznaczałoby średni roczny przyrost 200 przewozów względem bazy 1000, co nie wynika z danych (średnio jest 100 rocznie).
  • 30% – odpowiadałoby średniemu rocznemu przyrostowi 300 przewozów względem bazy, czyli wzrostowi znacznie większemu niż obserwowany.
  • 40% – sugeruje średni roczny przyrost 400 przewozów względem bazy, czyli jakby cały wzrost z 4 lat miał zajść w jednym roku.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy masz podzielić przez liczbę lat w tabeli, czy przez liczbę przyrostów między latami. W szeregu od 2015 do 2019 są 4 przyrosty roczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz całkowity przyrost: wartość końcowa minus początkowa. Potem podziel przez liczbę przedziałów rok do roku (np. 2015→2019 to 4 przedziały). Otrzymujesz średni przyrost roczny w sztukach.
Bo masz 5 obserwacji (2015, 2016, 2017, 2018, 2019), ale tylko 4 zmiany między kolejnymi latami. Średni roczny przyrost odnosi się do liczby przejść rok do roku, nie do liczby wierszy w tabeli.
Najczęściej to przyrost względny: średni przyrost roczny (w sztukach) podzielony przez wartość bazową (np. z pierwszego roku), a następnie pomnożony przez 100%. Zawsze sprawdź, jaka baza jest przyjęta.
CAGR bywa używany w analizach finansowych i biznesowych, ale w zadaniach szkolnych czasem oczekuje się prostszej średniej rocznej. Jeśli w treści nie ma słów "składane" lub wzoru, często liczy się średni przyrost i odnosi do bazy.
Typowe błędy to: dzielenie przez liczbę lat zamiast przez liczbę przyrostów, liczenie procentu od złej podstawy (np. od wartości końcowej), mylenie przyrostu liczbowego (np. 100) z procentowym oraz zaokrąglanie "w ciemno" bez obliczeń.
Możesz zweryfikować: średni przyrost roczny to 100 przewozów. Jeśli baza to 1000 z 2015 r., to 100/1000 = 0,10, czyli 10%. Dodatkowo widać, że co rok jest +100, więc rząd wielkości wyniku jest spójny.
Dla każdego roku liczysz: (wartość w roku następnym − wartość w roku bieżącym) / wartość w roku bieżącym × 100%. Np. 2015→2016: (1100−1000)/1000×100% = 10%. Kolejne lata dadzą nieco mniejsze wartości.
Gdy planujesz moce operacyjne (kierowcy, podwykonawcy, okna załadunkowe), przygotowujesz budżet, oceniasz sezonowość albo raportujesz KPI dla klienta. Trend wzrostu pomaga też w prognozowaniu i negocjacjach stawek.
Policz różnicę: =B6-B2, policz liczbę przedziałów (tu 4), średni przyrost: =(B6-B2)/4, a procent względem bazy: =((B6-B2)/4)/B2 i ustaw format procentowy. Nazwy komórek zależą od układu tabeli.
Jeśli nie podano inaczej, baza bywa pierwszym rokiem szeregu (tu 2015). Gdy zadanie mówi "względem roku poprzedniego", wtedy baza zmienia się co rok. W razie wątpliwości szukaj w treści słów: "względem", "rok do roku", "składane".
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w latach 2015–2019 liczba przewozów wzrosła z 1000 do 1400, czyli o 400.

Źródła:

  • GUS (Główny Urząd Statystyczny), "Wskaźniki dynamiki" (metodyka pojęć statystycznych) – https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/ (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl), "Średnioroczna stopa wzrostu" – opis pojęcia CAGR i sposobu liczenia – https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Arednioroczna_stopa_wzrostu (dostęp: 2026-02-18)
  • Khan Academy (pl), "Procenty" (dział/lekcje o procentach i zmianach procentowych) – https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik/statystyka opisowa: przyrosty, wskaźniki dynamiki, szeregi czasowe
  • Materiały szkolne z matematyki: procenty i obliczenia średnich
  • Ćwiczenia z analizy danych w arkuszu kalkulacyjnym (średnie, przyrosty, procenty)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego