KWALIFIKACJA EKA5 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 25.
Rozważ następujący scenariusz: W firmie X średnie wynagrodzenie w 2020 roku wynosiło 5000 zł, a w 2021 roku wyniosło 5500 zł. Oblicz wskaźnik dynamiki płac i określ, co on oznacza.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik dynamiki to iloraz wartości z okresu późniejszego do wcześniejszego.
Tu: 5500/5000 = 1,1. Wynik większy od 1 oznacza wzrost, a zmiana procentowa to (1,1 − 1) × 100% = 10%. Oznacza to, że średnie wynagrodzenie w 2021 r. było o 10% wyższe niż w 2020 r.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik dynamiki (często nazywany też indeksem jednopodstawowym) służy do porównania wielkości ekonomicznej w dwóch okresach. Najczęściej liczy się go jako:

wskaźnik dynamiki = wartość w okresie późniejszym / wartość w okresie wcześniejszym

W zadaniu porównujemy średnie wynagrodzenie z 2021 r. do 2020 r., więc:

5500 / 5000 = 1,1

Interpretacja liczby 1,1 jest dwustopniowa:

  • Porównanie do 1: ponieważ 1,1 > 1, to wynagrodzenia wzrosły (gdyby było < 1, oznaczałoby spadek).
  • Przeliczenie na procent: aby uzyskać zmianę procentową, odejmuje się 1 i mnoży przez 100%: (1,1 − 1) × 100% = 0,1 × 100% = 10%.

Dlatego poprawna interpretacja brzmi: średnie wynagrodzenie w 2021 r. było o 10% wyższe niż w 2020 r.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Warianty z 0,9 oznaczają spadek o 10%, bo 0,9 = 1 − 0,1. Taki wynik pojawiłby się np. przy relacji 4500/5000 albo gdy ktoś odwrócił kolejność dzielenia.
  • Wariant "1,1 i spadły o 10%" miesza poprawne obliczenie z błędnym wnioskiem. Skoro wskaźnik jest większy od 1, nie może opisywać spadku.
  • Wariant "0,9 i wzrosły o 10%" jest sprzeczny logicznie: liczba mniejsza od 1 oznacza spadek, a nie wzrost.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj regułę "1 = brak zmiany". Wszystko powyżej 1 to wzrost, a poniżej 1 to spadek. Procent zawsze wyznaczysz przez (wskaźnik − 1) × 100%.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

To miara pokazująca, jak zmieniły się płace między dwoma okresami, liczona jako iloraz płacy z okresu późniejszego do wcześniejszego.

Wynik > 1 oznacza wzrost, a wynik < 1 oznacza spadek. Często podaje się go też jako 110% zamiast 1,10.

1) Wybierz okres późniejszy i wcześniejszy.
2) Podziel wartość z późniejszego okresu przez wcześniejszą.
3) Zinterpretuj wynik: powyżej 1 = wzrost, poniżej 1 = spadek.

Dla płac: 5500/5000 = 1,1.

Dzielimy "nowe przez stare", bo chcemy sprawdzić, ile razy (lub o jaki ułamek) wzrosła wartość w roku późniejszym względem bazowego.

Odwrócenie dzielenia daje wskaźnik odwrotny, który zmienia sens (np. 0,909... zamiast 1,1).

Użyj wzoru: (wskaźnik − 1) × 100%.

Dla 1,1: (1,1 − 1) × 100% = 0,1 × 100% = 10%.

To znaczy, że płace są o 10% wyższe niż w okresie bazowym.

Wynik 0,9 oznacza spadek, bo 0,9 = 1 − 0,1.

Po przeliczeniu: (0,9 − 1) × 100% = −10%, czyli wartość w okresie późniejszym jest o 10% niższa niż w bazowym.

Tak, to dwa zapisy tego samego porównania.

1,1 w zapisie procentowym to 1,1 × 100% = 110%.

W praktyce 110% oznacza, że nowa wartość stanowi 110% wartości bazowej, czyli wzrost o 10%.

Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie kolejności dzielenia (stare/nowe), mylenie wskaźnika z procentami (1,1 vs 10% vs 110%), oraz błędna interpretacja znaku (wzrost opisany jako spadek). Pomaga zasada: 1 = brak zmiany.

Stosuje się go w analizie kosztów pracy, budżetowaniu wynagrodzeń, raportach HR i controllingu oraz przy porównaniach rok do roku.

Ułatwia ocenę trendu: czy płace rosną, spadają i w jakim tempie, niezależnie od poziomu bazowego.

Wzrost o 10% oznacza, że przeciętne wynagrodzenie w kolejnym roku jest o 1/10 wyższe niż w roku bazowym.

To informacja o zmianie względnej, przydatna do porównań między firmami lub działami, bo procenty są porównywalne bardziej niż kwoty.

Sprawdź trzy rzeczy: (1) czy "nowe" jest większe od "starego" (wtedy wskaźnik powinien być > 1), (2) czy różnica 500 na 5000 to 10% (bo 500/5000 = 0,1), (3) czy opis słowny zgadza się z liczbą (wzrost vs spadek).
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Wskaźnik dynamiki to iloraz wartości z okresu późniejszego do wcześniejszego.Tu: 5500/5000 = 1,1."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Indeks (statystyka)" – definicja indeksów i interpretacja wartości względem 1. https://pl.wikipedia.org/wiki/Indeks_(statystyka) (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Procent" – podstawy obliczeń procentowych i przeliczeń na %. https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw statystyki opisowej (indeksy i dynamika)
  • Zbiory zadań z obliczeń procentowych i wskaźników ekonomicznych dla technika ekonomisty
  • Materiały dydaktyczne o analizie porównawczej (rok do roku) w rachunkowości zarządczej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego