KWALIFIKACJA ELE2 - TEST WIEDZY NR 12

PYTANIE NR 9.
Rozważ następujący schemat elektryczny:
  ___________
 |           |
 |   R1      |
 |___________|
     ||   ||
  ___________
 |           |
 |   R2      |
 |___________|
     ||   ||
  ___________
 |           |
 |   R3      |
 |___________|
     ||
    ===
    GND
Jakiego typu układ przedstawia powyższy schemat?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "Szeregowe połączenie rezystorów", ponieważ R1, R2 i R3 są połączone jeden za drugim w jednej gałęzi, bez żadnych rozgałęzień.
Prąd ma tylko jedną drogę przepływu: kolejno przez R1, następnie R2 i R3 do masy (GND).

Pełne wyjaśnienie:

Na schemacie widać trzy rezystory (R1, R2, R3) połączone kolejno "jeden za drugim" wzdłuż jednej ścieżki od góry do dołu. Pomiędzy rezystorami nie ma rozgałęzień ani alternatywnych dróg przepływu prądu, więc jest to połączenie szeregowe.

Jak rozpoznać połączenie szeregowe?

  • Elementy są wpięte kolejno w tej samej gałęzi.
  • W obwodzie nie ma węzłów, z których wychodzą co najmniej dwie różne gałęzie.
  • Ten sam prąd (w sensie idealnego modelu) przepływa kolejno przez każdy element: najpierw przez R1, potem R2 i R3.

Odpowiedź "Równoległe połączenie rezystorów" byłaby poprawna tylko wtedy, gdyby oba końce każdego rezystora były podłączone do tych samych dwóch węzłów (wspólna "góra" i wspólny "dół"), co tworzy kilka równoległych gałęzi. Tego na rysunku nie ma.

Odpowiedź "Mieszane połączenie rezystorów" dotyczy układów, w których część elementów jest połączona szeregowo, a część równolegle (np. dwie gałęzie równoległe, a w każdej po dwa rezystory szeregowo). W przedstawionym schemacie wszystkie rezystory leżą w jednej gałęzi, więc nie ma "mieszania" typów połączeń.

Odpowiedź "Układ nie jest poprawny" jest błędna, bo sam schemat jako topologia połączeń jest logiczny: rezystory są połączone w łańcuch i zakończone odniesieniem do masy (GND). Nawet jeśli schemat ASCII jest uproszczony, jednoznacznie pokazuje brak rozgałęzień, co wystarcza do rozpoznania typu połączenia.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli widzisz tylko jedną drogę od jednego końca obwodu do drugiego, bez węzłów rozdzielających, najczęściej oznacza to połączenie szeregowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Połączenie szeregowe to taki układ, w którym rezystory są wpięte jeden za drugim w jednej gałęzi. Prąd (w modelu idealnym) jest taki sam w każdym rezystorze, a napięcia odkładają się na poszczególnych elementach.
Sprawdź, czy istnieje tylko jedna ścieżka od początku do końca obwodu i czy nie ma węzłów, z których wychodzą dwie gałęzie. Jeśli elementy są "w łańcuchu" bez rozgałęzień, to jest połączenie szeregowe.
W połączeniu równoległym każdy rezystor musi mieć podłączone oba końce do tych samych dwóch węzłów (wspólna góra i wspólny dół). Na pokazanym schemacie rezystory są połączone końcami kolejno, więc nie tworzą oddzielnych gałęzi.
GND to umowne oznaczenie masy/punktu odniesienia potencjału w obwodzie (często 0 V). Na rysunku pokazuje, że dolny koniec łańcucha rezystorów jest podłączony do masy, czyli do punktu odniesienia.
Częsty błąd to mylenie "szeregowo" i "równolegle" na podstawie wyglądu rysunku, bez sprawdzenia węzłów. Drugi błąd to pominięcie rozgałęzień: student nie analizuje, czy istnieją alternatywne drogi przepływu prądu.
Tak, w idealnym połączeniu szeregowym przez każdy element płynie ten sam prąd, bo nie ma rozgałęzień. Różnić się mogą natomiast spadki napięcia na poszczególnych rezystorach, zależnie od ich wartości.
Rezystancja zastępcza w połączeniu szeregowym rośnie i jest sumą rezystancji: Rz = R1 + R2 + R3. To praktyczna wskazówka: dołożenie kolejnego rezystora w szeregu zwiększa całkowity opór obwodu.
Połączenia szeregowe spotyka się m.in. w prostych torach ograniczania prądu (np. rezystor szeregowy z elementem pomiarowym), w dzielnikach napięcia oraz w łańcuchach elementów w układach automatyki i sygnalizacji urządzeń.
Połączenie mieszane ma jednocześnie fragmenty szeregowe i równoległe, czyli występują rozgałęzienia oraz elementy ustawione "w łańcuchu" w którejś z gałęzi. Jeśli nie ma żadnych rozgałęzień, układ jest czysto szeregowy.
Najpierw policz gałęzie: jeśli widzisz tylko jedną drogę od góry do dołu, wybierasz połączenie szeregowe. Jeśli są co najmniej dwie gałęzie między wspólnymi węzłami, to równoległe. Tę metodę da się zastosować w kilka sekund.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 75% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Połączenie szeregowe" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_szeregowe (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Połączenie równoległe" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_r%C3%B3wnoleg%C5%82e (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Rezystor" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystor (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw elektrotechniki (dział: połączenia szeregowe i równoległe)
  • Ćwiczenia z czytania schematów: rozpoznawanie gałęzi, węzłów i oczek
  • Kursy online/lekcje wideo o podstawach obwodów elektrycznych (rezystory, topologia połączeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego