Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM2 - TEST WIEDZY NR 9



PYTANIE NR 2.
Rozważ poniższy schemat obwodu elektronicznego: 
    R1      R2
+----\/\/\----\/\/\----+
|                     |
|                     |
|                     |
+---------------------+
Gdzie R1 to rezystor o wartości 10 Ohm, a R2 to rezystor o wartości 20 Ohm. Jaką wartość ma rezystancja całkowita obwodu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rezystory R1 i R2 są połączone szeregowo, więc prąd płynie przez oba kolejno.
W połączeniu szeregowym rezystancja zastępcza jest sumą rezystancji: 
Rz = R1 + R2 = 10 Ω + 20 Ω = 30 Ω
Dlatego poprawna wartość rezystancji całkowitej wynosi 30 Ω.

Pełne wyjaśnienie:

W tym obwodzie rezystory R1 i R2 tworzą połączenie szeregowe, czyli taki układ, w którym istnieje jedna ścieżka przepływu prądu: prąd musi przepłynąć przez R1, a następnie przez R2. W połączeniu szeregowym rezystancje sumują się, ponieważ każdy rezystor powoduje dodatkowy spadek napięcia przy tym samym prądzie.

Rezystancję zastępczą liczymy więc wprost:

Rz = R1 + R2
Rz = 10 Ω + 20 Ω = 30 Ω

Odpowiedź "30 Ohm" jest poprawna, bo odpowiada sumie dwóch rezystorów w szeregu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • "40 Ohm" sugeruje dodanie wartości, których w zadaniu nie ma, albo błędne odczytanie rezystancji któregoś elementu. W szeregu dodajemy wyłącznie rezystancje faktycznie występujące w gałęzi.
  • "15 Ohm" przypomina wynik dla połączenia równoległego 10 Ω i 20 Ω (bo wtedy Rz byłaby mniejsza od najmniejszej rezystancji). To typowy błąd wynikający z pomylenia rodzaju połączenia.
  • "20 Ohm" może wynikać z pominięcia jednego z rezystorów (traktowanie R1 jako zwarcia lub przeoczenie elementu na schemacie). W szeregu oba rezystory wpływają na wynik, więc nie wolno ich ignorować.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim zaczniesz liczyć, sprawdź topologię obwodu. Jeśli elementy są "jeden za drugim" w tej samej gałęzi (bez rozgałęzień między nimi), traktuj je jako połączenie szeregowe i zastosuj sumowanie rezystancji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć rezystancję zastępczą rezystorów połączonych szeregowo?
W połączeniu szeregowym rezystancja zastępcza to suma wszystkich rezystancji w tej samej gałęzi: Rz = R1 + R2 + .... Warunkiem jest brak rozgałęzień między elementami, czyli jedna ścieżka przepływu prądu.
Dlaczego w połączeniu szeregowym rezystancje się dodają?
Bo przez każdy rezystor płynie ten sam prąd, a spadki napięcia na kolejnych rezystorach sumują się. Skoro U = I·R, to dla stałego I całkowity spadek napięcia rośnie wraz z kolejnymi R, co odpowiada większej rezystancji zastępczej.
Co oznacza jednostka Ohm (Ω) w elektronice?
Om (Ω) to jednostka rezystancji. Informuje, jak mocno element (np. rezystor) ogranicza przepływ prądu. Im większa rezystancja w omach, tym mniejszy prąd popłynie przy tym samym napięciu (zgodnie z prawem Ohma).
Jak rozpoznać na schemacie połączenie szeregowe rezystorów?
Połączenie szeregowe rozpoznasz, gdy rezystory są wpięte "jeden za drugim" w tej samej gałęzi i nie ma węzła rozgałęziającego między nimi. W praktyce: prąd nie ma alternatywnej drogi omijającej którykolwiek z rezystorów.
Czy w szeregu rezystancja zastępcza może być mniejsza od najmniejszego rezystora?
Nie. W połączeniu szeregowym rezystancje się dodają, więc wynik jest zawsze większy niż każda z pojedynczych rezystancji. Rezystancja mniejsza od najmniejszego elementu jest typowa dla połączenia równoległego, nie szeregowego.
Jakie są najczęstsze błędy przy liczeniu rezystancji całkowitej obwodu?
Najczęściej myli się połączenie szeregowe z równoległym, pomija jeden z elementów na schemacie albo bez sprawdzenia topologii stosuje "gotowy wzór". Pomaga nawyk: najpierw identyfikacja węzłów i gałęzi, dopiero potem obliczenia.
Czy taki obwód ma zwarcie, skoro jest narysowana pętla przewodów?
Sama "pętla" nie oznacza zwarcia. Zwarcie byłoby wtedy, gdy rezystory zostałyby ominięte przewodem (równoległa ścieżka o bardzo małej rezystancji). Jeśli jedyna droga prądu prowadzi przez R1 i R2, to nie ma zwarcia, tylko normalny obwód szeregowy.
Jak sprawdzić rezystancję zastępczą w praktyce multimetrem?
Ustaw multimetr na pomiar rezystancji (Ω) i mierz między zaciskami całego połączenia. Ważne: układ powinien być odłączony od zasilania, a kondensatory rozładowane. W przeciwnym razie pomiar może być błędny lub grozi uszkodzeniem miernika.
Jak zmieni się prąd w obwodzie, gdy dołożę rezystor szeregowo?
Przy tym samym napięciu zasilania dołożenie rezystora w szereg zwiększa rezystancję całkowitą, więc zmniejsza prąd (I = U/R). To często wykorzystywane do ograniczania prądu, np. w układach z diodami LED.
Jakie zadania egzaminacyjne ELM.2 często sprawdzają połączenia rezystorów?
Często są to obliczenia rezystancji zastępczej, prądu i spadków napięć w prostych obwodach, a także interpretacja schematów montażowych. Warto ćwiczyć rozpoznawanie szeregu/równoległego oraz szybkie sprawdzanie, czy wynik ma sens (np. w szeregu rośnie).
info

Około 80% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Połączenie szeregowe" – opis własności i reguł dla elementów w szeregu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_szeregowe (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL), "Rezystancja" – definicja wielkości i jednostki, https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystancja (dostęp: 2026-03-01)
  • Electronics Tutorials, "Resistors in Series" – zasada sumowania rezystancji w szeregu, https://www.electronics-tutorials.ws/resistor/res_5.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • notatki z podstaw elektrotechniki: połączenia szeregowe i równoległe
  • kurs podstaw elektroniki (rezystory i prawa obwodów)
  • zadania rachunkowe z rezystancji zastępczej
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego