W typowym układzie sterowania mechatronicznego wyróżnia się trzy główne bloki: sensory, jednostkę sterującą oraz aktuatory. Poprawny opis roli sterownika musi zawierać element przetwarzania informacji i podejmowania decyzji, a nie tylko "transportu" sygnału.
Odpowiedź "Jednostka sterująca przetwarza dane od sensorów i na ich podstawie podejmuje decyzje, które są następnie realizowane przez aktuatory." jest poprawna, bo oddaje pełny cykl sterowania: odczyt wejść → analiza/algorytm → wygenerowanie sygnałów wyjściowych → wykonanie przez elementy wykonawcze. To właśnie sterownik (np. PLC, kontroler ruchu, mikrokontroler) porównuje sygnały, sprawdza warunki logiczne, realizuje sekwencje i może korzystać ze sprzężenia zwrotnego.
Pozostałe stwierdzenia są niepoprawne, ponieważ:
- "Jednostka sterująca zbiera dane od sensorów i przekazuje je do aktuatorów." upraszcza sterownik do roli "przekaźnika". W praktyce sterownik musi jeszcze zinterpretować sygnały (np. progi, filtry, zależności czasowe) i dopiero na tej podstawie wysterować wyjścia.
- "Jednostka sterująca jest odpowiedzialna za zasilanie całego układu." myli funkcję sterowania z funkcją zasilania. Zasilanie realizuje zwykle zasilacz/układ mocy, natomiast sterownik korzysta z dostarczonej energii do pracy i do sterowania wyjściami.
- "Jednostka sterująca jest odpowiedzialna za przekształcanie sygnałów elektrycznych na ruch mechaniczny." opisuje rolę aktuatora (np. siłownika, silnika, zaworu), a nie sterownika. Sterownik jedynie generuje sygnał sterujący (np. cyfrowy/analogowy, PWM, komunikację), a element wykonawczy realizuje ruch lub inną pracę.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedzi pojawiają się słowa analizuje, podejmuje decyzje, realizuje algorytm – zwykle dotyczy to sterownika. Gdy pojawia się zamiana energii na ruch – dotyczy to aktuatora. Gdy mowa o dostarczaniu napięcia/prądu – dotyczy to zasilania, nie logiki sterowania.
