KWALIFIKACJA ELE5 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 3.
Rozważ układ trzech rezystorów o wartościach R1=2Ω, R2=3Ω i R3=4Ω połączonych równolegle. Wyznacz rezystancję zastępczą tego układu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rezystory połączone równolegle spełniają zależność: 1/Rz = 1/R1 + 1/R2 + 1/R3.
Po podstawieniu: 1/Rz = 1/2 + 1/3 + 1/4 = 0,5 + 0,333... + 0,25 = 1,0833...
Stąd Rz = 1/1,0833... ≈ 0,92 Ω.

Pełne wyjaśnienie:

Przy połączeniu równoległym rezystorów napięcie na każdym z nich jest takie samo, a prądy w gałęziach się sumują. Z tego wynika standardowy wzór na rezystancję zastępczą:

1/Rz = 1/R1 + 1/R2 + 1/R3.

Podstawiamy wartości z zadania:

1/Rz = 1/2 + 1/3 + 1/4.

Można policzyć na ułamkach (wspólny mianownik 12):

1/2 = 6/12, 1/3 = 4/12, 1/4 = 3/12, więc suma = (6+4+3)/12 = 13/12.

Zatem 1/Rz = 13/12, czyli Rz = 12/13 ≈ 0,923076… Ω, co po zaokrągleniu do dwóch miejsc daje 0,92 Ω.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1,5 Ω — taki wynik często pochodzi z błędnego "uśredniania" lub pomylenia sposobu liczenia (np. częściowego uwzględnienia gałęzi). Dla równoległego Rz musi być mniejsza niż 2 Ω, więc 1,5 Ω nie jest od razu wykluczone, ale nie zgadza się z obliczeniem.
  • 2,25 Ω — to wynik większy niż najmniejsza rezystancja (2 Ω), a w połączeniu równoległym rezystancja zastępcza zawsze jest mniejsza od najmniejszej rezystancji składowej; więc ten wybór przeczy podstawowej własności połączenia równoległego.
  • 1,33 Ω — może wynikać z pomylenia wzoru (np. błędnego przekształcenia) lub pominięcia jednej z odwrotności. Po prawidłowym zsumowaniu odwrotności otrzymujemy ok. 0,92 Ω, więc 1,33 Ω jest zbyt duże.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze zrób szybki test sensowności — dla równoległego wynik musi być mniejszy od 2 Ω (najmniejszego z rezystorów). To pozwala wychwycić część pomyłek rachunkowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezystancja zastępcza to taki pojedynczy opór, który "zastępuje" cały układ rezystorów i daje ten sam efekt elektryczny widziany z zacisków układu. Dzięki niej łatwiej obliczać prąd i napięcia w obwodzie, upraszczając schemat do jednej wartości.
Dla połączenia równoległego sumuje się odwrotności rezystancji: 1/Rz = 1/R1 + 1/R2 + … . Na końcu odwraca się wynik. Ta zasada wynika z tego, że w gałęziach jest to samo napięcie, a prądy się sumują.
Dodanie kolejnej gałęzi równoległej tworzy dodatkową drogę przepływu prądu, więc całkowita "łatwość przewodzenia" rośnie. Matematycznie suma 1/R jest większa niż pojedyncza 1/R, więc po odwróceniu otrzymujemy mniejszą rezystancję zastępczą niż najmniejsza z rezystancji.
Zastosuj test sensowności: dla połączenia równoległego wynik musi być mniejszy niż najmniejsza rezystancja w układzie. Jeśli masz 2 Ω, 3 Ω i 4 Ω, to Rz musi być < 2 Ω. Gdy wyjdzie większa, prawie na pewno użyto złego wzoru.
Najczęściej myli się wzór i dodaje rezystancje (jak dla połączenia szeregowego), pomija jedną z gałęzi w sumie 1/R, albo zaokrągla zbyt wcześnie wyniki pośrednie. Błąd daje się często wykryć testem: czy Rz jest mniejsze od najmniejszej rezystancji.
Tak i często to jest dokładniejsze. Przykładowo 1/2, 1/3 i 1/4 łatwo sprowadzić do wspólnego mianownika (np. 12), zsumować jako ułamki i dopiero na końcu zamienić na dziesiętne. Zmniejsza to ryzyko błędu wynikającego z przybliżeń.
Sprowadź do wspólnego mianownika 12: 1/2 = 6/12, 1/3 = 4/12, 1/4 = 3/12. Suma to 13/12. Potem odwracasz: Rz = 12/13. Na końcu możesz przybliżyć 12/13 ≈ 0,92, bo 13·0,92 ≈ 11,96.
Rezystancję podaje się w omach, symbol Ω. Na egzaminach zwykle warto zapisać wynik liczbowy oraz jednostkę, np. 0,92 Ω. Jeśli w poleceniu jest wskazana dokładność (np. dwa miejsca po przecinku), dopasuj zaokrąglenie do tej informacji.
Tak. W praktyce spotyka się równoległe gałęzie obciążeń lub elementów wejściowych/wyjściowych w układach sterowania i sygnalizacji. Umiejętność policzenia oporu zastępczego pomaga ocenić obciążenie źródła zasilania, dobrać zabezpieczenia oraz interpretować pomiary w diagnostyce.
Najpierw rozpoznaj typ połączenia (szeregowe: dodajesz R; równoległe: dodajesz 1/R). Potem policz wynik dokładnie i zrób test sensowności (dla równoległego Rz < najmniejsza R). Na końcu dopisz jednostkę Ω i zaokrąglij zgodnie z poleceniem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Rezystory połączone równolegle spełniają zależność: 1/Rz = 1/R1 + 1/R2 + 1/R3.Po podstawieniu: 1/Rz = 1/2 + 1/3 + 1/4 = 0,5 + 0,333..."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_r%C3%B3wnoleg%C5%82e (dostęp: 2026-02-26)
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Series_and_parallel_circuits (dostęp: 2026-02-26)
  • https://www.khanacademy.org/science/electrical-engineering/ee-circuit-analysis-topic/ee-resistor-circuits/a/ee-resistor-circuits (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Podręczniki/artykuły do podstaw elektrotechniki: łączenie rezystorów szeregowe i równoległe
  • Zestawy zadań z obwodów DC (rezystancja zastępcza, prądy gałęziowe)
  • Materiały szkoleniowe z pomiarów elektrycznych (interpretacja wskazań omomierza dla układów równoległych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego