KWALIFIKACJA EKA2 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 28.
Rozważasz przekazanie materiałów archiwalnych do archiwum państwowego. Która z poniższych czynności powinna zostać wykonana przed przekazaniem dokumentów?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przed przekazaniem materiałów archiwalnych do archiwum państwowego jednostka musi je uporządkować i zewidencjonować, czyli sporządzić spisy (inwentaryzację). To zapewnia identyfikację i kontrolę kompletności przekazywanego zasobu. Pozostałe czynności nie stanowią obowiązkowego etapu przekazania lub dotyczą innych procedur.

Pełne wyjaśnienie:

Przekazanie materiałów archiwalnych do archiwum państwowego jest procesem, który wymaga wcześniejszego przygotowania dokumentacji przez jednostkę przekazującą. Kluczowym elementem tego przygotowania jest ewidencjonowanie, rozumiane praktycznie jako inwentaryzacja dokumentów i sporządzenie odpowiednich spisów (spisów zdawczo-odbiorczych) zgodnie z wymaganiami formalnymi. Dzięki temu archiwum państwowe otrzymuje materiały w stanie umożliwiającym ich dalsze przechowywanie, opracowanie i udostępnianie.

Dlaczego poprawna jest "Przeprowadzenie inwentaryzacji dokumentów"?
Inwentaryzacja/ewidencja porządkuje informację o przekazywanym zasobie: co jest przekazywane, w jakiej liczbie jednostek, w jakim układzie i z jakimi opisami. To warunek rzetelnego przekazania i rozliczenia odpowiedzialności za dokumentację.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Zniszczenie dokumentów niearchiwalnych – dotyczy brakowania dokumentacji niearchiwalnej, które jest odrębną procedurą i nie stanowi etapu "przed przekazaniem" materiałów archiwalnych. Łączenie tych tematów to częste uproszczenie.
  • Przekazanie dokumentów do magazynu – magazynowanie w jednostce nie zastępuje ewidencjonowania i nie jest czynnością wymaganą w procedurze przekazania do archiwum państwowego. To raczej wewnętrzna organizacja przechowywania.
  • Wykonanie kopii dokumentów – w przekazaniu zasadniczo przekazuje się oryginały materiałów archiwalnych; wykonanie kopii nie jest typowym wymogiem przygotowania przekazania i nie spełnia funkcji spisu/ewidencji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "czynności przed przekazaniem", szukaj odpowiedzi związanej z porządkowaniem i ewidencją (spisy, opisy, kontrola kompletności), a nie z kopiowaniem, przechowywaniem czy niszczeniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Inwentaryzacja (ewidencjonowanie) to ujęcie materiałów archiwalnych w spisach, tak aby było jasne co i w jakiej liczbie jest przekazywane. W praktyce obejmuje przygotowanie spisu zdawczo-odbiorczego oraz kontrolę kompletności i opisów jednostek archiwalnych.
Najczęściej kluczowym dokumentem jest spis zdawczo-odbiorczy (wymagana ewidencja przekazywanych jednostek). Zawiera on opisy jednostek archiwalnych i pozwala archiwum państwowemu zweryfikować zakres przejmowanego zasobu oraz potwierdzić odbiór w sposób rozliczalny.
Brakowanie dotyczy dokumentacji niearchiwalnej i jest odrębną procedurą, zwykle wymagającą spełnienia dodatkowych warunków formalnych. Przekazywanie materiałów archiwalnych koncentruje się na ich uporządkowaniu, ewidencji i zabezpieczeniu, a nie na niszczeniu innych kategorii akt.
Co do zasady przekazuje się oryginały materiałów archiwalnych, ponieważ to one stanowią część zasobu archiwalnego. Kopie mogą mieć znaczenie robocze dla jednostki, ale nie zastępują ewidencjonowania i nie są typową odpowiedzią na pytanie o obowiązkowy etap przed przekazaniem.
Częsty błąd to założenie, że można najpierw fizycznie przenieść dokumenty (np. do magazynu lub "gdzieś odłożyć"), a dopiero potem je opisać. W praktyce najpierw wykonuje się porządkowanie i ewidencję (spisy), a dopiero później dochodzi do formalnego i fizycznego przekazania.
Jeśli w treści pojawiają się sformułowania typu: "przed przekazaniem", "co należy zrobić wcześniej", "jak przygotować materiały" – zwykle chodzi o czynności przygotowawcze: spisy, ewidencję, porządkowanie i zabezpieczenie. Odpowiedzi o kopiowaniu lub niszczeniu zwykle są pułapkami.
Porządkowanie i zabezpieczenie techniczne wykonuje się przed przekazaniem, równolegle z ewidencjonowaniem. Celem jest przekazanie akt w stanie uporządkowanym i zabezpieczonym (np. właściwe teczki, opisy, usunięcie zbędnych elementów), aby archiwum państwowe mogło je bezpiecznie przejąć.
Spis zdawczo-odbiorczy to podstawowy dokument ewidencyjny: identyfikuje przekazywane jednostki archiwalne i stanowi podstawę formalnego potwierdzenia przejęcia. Ułatwia kontrolę kompletności oraz ogranicza ryzyko zagubień lub sporów, bo dokładnie wskazuje zakres przekazania.
Nie. Magazyn w jednostce to wewnętrzne miejsce przechowywania, a przekazanie do archiwum państwowego oznacza przejęcie materiałów przez instytucję archiwalną. W zadaniach egzaminacyjnych "magazyn" bywa dystraktorem, bo nie odpowiada na wymóg wykonania ewidencji przed przekazaniem.
Ucz się procesowo: wypisz etapy przygotowania (porządkowanie, ewidencja/spisy, zabezpieczenie techniczne, zawiadomienia i formalne przekazanie) i ćwicz rozróżnianie ich od brakowania. Dobrą metodą jest analiza przykładowych opisów akt i ułożenie mini-spisu zdawczo-odbiorczego.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Przed przekazaniem materiałów archiwalnych do archiwum państwowego jednostka musi je uporządkować i zewidencjonować, czyli sporządzić spisy (inwentaryzację)."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 20 października 2015 r. w sprawie klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji, przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych i brakowania dokumentacji niearchiwalnej, § 5-8 oraz załącznik nr 4, Dz.U. 2019 poz. 246
  • Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, Dz.U. 2020 poz. 164

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia w sprawie przekazywania materiałów archiwalnych (szczególnie § 5-8 i załącznik o spisach)
  • Tekst ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
  • Materiały dydaktyczne z archiwistyki zakładowej: ewidencja i spisy zdawczo-odbiorcze

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego