KWALIFIKACJA MED10 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 4.
Ruch wyprostu w stawie łokciowym przeciwko sile grawitacji jest uzyskiwany przez skurcz koncentryczny mięśni
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyprost stawu łokciowego wykonywany przeciwko grawitacji wymaga skurczu koncentrycznego mięśni prostujących łokieć. Głównym prostownikiem jest mięsień trójgłowy ramienia, a mięsień łokciowy wspomaga końcową fazę wyprostu i stabilizację stawu. Pozostałe pary mięśni pełnią inne funkcje (zgięcie, nawracanie, ruchy nadgarstka).

Pełne wyjaśnienie:

Ruch wyprostu w stawie łokciowym to zwiększanie kąta między ramieniem a przedramieniem. Gdy wykonuje się go przeciwko sile grawitacji (czyli w warunkach, w których ciężar przedramienia "ciągnie" w stronę zgięcia), mięśnie odpowiedzialne za wyprost muszą wykonać pracę w postaci skurczu koncentrycznego – skracają się, aby unieść/wyprostować segment.

Najważniejszym mięśniem wykonującym wyprost jest mięsień trójgłowy ramienia, ponieważ jego czynność obejmuje prostowanie stawu łokciowego. Mięsień łokciowy jest klasycznie opisywany jako mięsień wspomagający wyprost oraz stabilizujący tylną część stawu łokciowego, szczególnie w końcowym zakresie ruchu. Z tego powodu zestaw "łokciowego i trójgłowego ramienia" odpowiada wymaganiu pytania: ruch wyprostu uzyskiwany skurczem koncentrycznym.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo wskazują mięśnie o odmiennej funkcji:

  • "kruczo-ramiennego i ramiennego" – mięsień kruczo-ramienny działa głównie na staw ramienny, a mięsień ramienny jest typowym zginaczem stawu łokciowego, więc nie będą parą wykonującą wyprost.
  • "ramienno-promieniowego i dwugłowego ramienia" – oba mięśnie uczestniczą przede wszystkim w zginaniu stawu łokciowego (a dwugłowy dodatkowo w odwracaniu przedramienia), więc funkcjonalnie są antagonistami wyprostu.
  • "nawrotnego obłego i prostownika promieniowego nadgarstka" – mięsień nawrotny obły odpowiada za nawracanie przedramienia, a prostownik promieniowy nadgarstka działa głównie na staw nadgarstkowy; nie są głównymi prostownikami łokcia.

W nauce do egzaminu pomaga prosta zasada: dla stawu łokciowego zginacze to m.in. ramienny, dwugłowy i ramienno-promieniowy, a prostowniki to przede wszystkim trójgłowy oraz łokciowy jako wsparcie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skurcz koncentryczny to taki, w którym mięsień skraca się i pokonuje opór (np. ciężar kończyny lub ciężarek). W praktyce oznacza to "podnoszenie" lub wykonywanie ruchu w kierunku przeciwnym do działającej siły, np. wyprost łokcia podnoszący przedramię.
Głównym mięśniem prostującym łokieć jest mięsień trójgłowy ramienia. Mięsień łokciowy pełni rolę pomocniczą: wspiera końcową fazę wyprostu i stabilizuje tylną część stawu. Inne mięśnie kończyny górnej nie są podstawowymi prostownikami łokcia.
Mięsień łokciowy jest zaliczany do mięśni wspomagających wyprost łokcia. Choć ma mniejszą siłę niż trójgłowy, działa synergistycznie i pomaga w kontroli ruchu oraz stabilizacji stawu, co ma znaczenie także w ocenie funkcjonalnej i pracy manualnej z okolicą łokcia.
Mięsień dwugłowy ramienia jest przede wszystkim zginaczem stawu łokciowego, a dodatkowo uczestniczy w odwracaniu (supinacji) przedramienia. Z tego powodu nie wybiera się go jako mięśnia wykonującego wyprost przeciw grawitacji.
Najprościej patrzeć na funkcję i przebieg: mięśnie nadgarstka zwykle opisane są jako "zginacze/prostowniki nadgarstka" i ich główna praca zachodzi w stawie promieniowo-nadgarstkowym. Mięśnie łokcia opisuje się jako zginacze lub prostowniki stawu łokciowego (np. trójgłowy).
Jest wtedy, gdy pozycja kończyny powoduje, że ciężar przedramienia utrudnia wyprost (np. przedramię "opada" do zgięcia). W takich warunkach, aby wykonać wyprost, prostowniki muszą aktywnie skracać się i pokonać moment grawitacyjny, czyli pracują koncentrycznie.
Częsty błąd to wybór mięśnia "znanego z nazwy" zamiast tego, który rzeczywiście wykonuje dany ruch. Drugi błąd to mylenie ruchów w łokciu z ruchami przedramienia (nawracanie/odwracanie). Pomaga kojarzenie: trójgłowy = wyprost łokcia, dwugłowy/ramienny = zgięcie.
Znajomość prostowników łokcia pomaga dobrać techniki pracy z tkankami miękkimi po przeciążeniach (np. okolica tricepsa), ocenić możliwe kompensacje ruchowe i zaplanować postępowanie wspierające. Ułatwia też komunikację z pacjentem i zespołem terapeutycznym w opisie problemu.
Tak. Skurcz ekscentryczny występuje, gdy mięsień wydłuża się, kontrolując ruch "z oporem", np. gdy prostowniki łokcia hamują niekontrolowane zginanie pod wpływem ciężaru. W pytaniu jednak wskazano skurcz koncentryczny, czyli aktywne wykonanie wyprostu.
Ucz się "ruchami": osobno zgięcie i wyprost. Do wyprostu przypisz trójgłowy i łokciowy, a do zgięcia ramienny, dwugłowy i ramienno-promieniowy. Potem dodaj funkcje szczególne (np. dwugłowy = odwracanie). Pomaga też rysunek osi stawu i kierunku grawitacji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wyprost stawu łokciowego wykonywany przeciwko grawitacji wymaga skurczu koncentrycznego mięśni prostujących łokieć.

Źródła:

  • Bochenek A., Reicher M.: Anatomia człowieka (część dotycząca kończyny górnej – mięśnie ramienia i stawu łokciowego).
  • Moore K.L., Dalley A.F., Agur A.M.R.: Anatomia kliniczna (rozdziały: kończyna górna; mięśnie ramienia; staw łokciowy).
  • Netter F.H.: Atlas anatomii człowieka (tablice: mięśnie ramienia i stawu łokciowego; czynność mięśnia trójgłowego i łokciowego).

Materiały:

  • Atlas anatomiczny z opisem przyczepów i czynności mięśni kończyny górnej
  • Podstawy anatomii funkcjonalnej i biomechaniki stawów kończyny górnej
  • Materiały dydaktyczne z kinezyterapii/anatomii palpacyjnej dotyczące stawu łokciowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego