KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 7.
Rynek, na którym występuje kilku silnych dostawców produktu, a dostęp do rynku dla nowych przedsiębiorstw jest utrudniony, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oligopol to struktura rynku, w której działa kilku silnych dostawców (sprzedawców), a wejście nowych firm jest utrudnione z powodu barier (np. kapitałowych, technologicznych).
Monopol oznacza jednego dominującego sprzedawcę, "konkurencja" jest pojęciem ogólnym, a kartel to porozumienie firm, nie sam typ rynku.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "kilku silnych dostawców produktu" oraz "utrudnionego dostępu dla nowych przedsiębiorstw" odpowiada strukturze rynku nazywanej oligopolem. W oligopolu liczba sprzedawców jest niewielka, ale większa niż jeden, a podmioty mają istotną siłę rynkową. Często występują też bariery wejścia, które ograniczają możliwość pojawienia się nowych konkurentów (np. potrzeba dużych nakładów, dostęp do technologii, skala produkcji, sieci dystrybucji).

Odpowiedź "monopol" nie pasuje, ponieważ monopol oznacza sytuację, w której na rynku działa jeden dominujący sprzedawca (brak konkurentów po stronie podaży). W treści zadania wyraźnie wskazano na kilku silnych dostawców, co wyklucza monopol.

Odpowiedź "konkurencja" jest zbyt ogólna. Konkurencja opisuje zjawisko rywalizacji rynkowej, ale nie precyzuje konkretnego modelu rynku. W dodatku w wielu modelach (np. konkurencja doskonała) wejście na rynek jest relatywnie łatwiejsze, a pojedyncze firmy mają mały wpływ na cenę, co nie pasuje do opisu silnych dostawców.

Odpowiedź "kartel" również nie jest właściwa, ponieważ kartel to porozumienie między przedsiębiorstwami (np. w sprawie cen lub podziału rynku). Kartel może występować na rynku oligopolistycznym, ale nie jest nazwą samej struktury rynku opisanej w pytaniu. Pytanie dotyczy typu rynku, a nie formy współpracy/zmowy przedsiębiorców.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na liczebność sprzedawców. "Jeden" sugeruje monopol, "kilku silnych" sugeruje oligopol, a "wielu i brak wpływu na cenę" przywodzi na myśl konkurencję doskonałą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oligopol to rynek, na którym działa kilku dużych sprzedawców/dostawców, mających istotny wpływ na ceny i warunki sprzedaży. Typowe są też bariery wejścia, więc nowym firmom trudno konkurować na równych zasadach.
Szukaj wskazówek: kilku silnych dostawców, ograniczona liczba firm, wzmianka o utrudnionym wejściu (bariery kapitałowe/technologiczne), a także sugestia wzajemnej zależności decyzji firm (reakcje cenowe, naśladowanie strategii).
W monopoliu jest jeden sprzedawca dominujący na rynku. W oligopolu jest ich kilku, więc konkurują (choć często w ograniczonym zakresie). W zadaniach słowo "kilku" zwykle przesądza, że nie chodzi o monopol.
Bariery wejścia to czynniki utrudniające nowym firmom rozpoczęcie działalności na danym rynku, np. duże koszty inwestycji, patenty, dostęp do surowców, rozpoznawalność marek czy wymagania technologiczne. Często towarzyszą oligopolom.
Nie. Oligopol to struktura rynku (kilku dużych sprzedawców). Kartel to porozumienie między firmami (np. o cenach lub podziale rynku). Kartel może powstać w oligopolu, ale nie każdy oligopol jest kartelem.
Często wskazuje się rynki o dużych nakładach i skali działania, np. część segmentów telekomunikacji, paliw, produkcji samolotów czy niektórych mediów. Na egzaminie ważniejsze od przykładów jest rozpoznanie cech: "kilku dużych graczy" i bariery wejścia.
Najczęściej myli się oligopol z monopolem, bo oba wiążą się z silną pozycją rynkową i barierami wejścia. Kluczowa różnica to liczba sprzedawców: monopol = jeden, oligopol = kilku. Warto w zadaniu podkreślić te słowa.
Zwykle nie, gdy pytanie wymaga nazwania konkretnej struktury rynku. "Konkurencja" to pojęcie ogólne, a w testach częściej oczekuje się odpowiedzi typu: monopol, oligopol, konkurencja doskonała. Brak doprecyzowania czyni "konkurencję" zbyt szeroką.
W oligopolu firm jest niewiele i mają wpływ na cenę, a wejście na rynek bywa utrudnione. W konkurencji doskonałej jest wiele firm, produkt bywa jednorodny, pojedyncza firma nie kontroluje ceny, a wejście/wyjście z rynku jest relatywnie łatwe.
Ucz się definicji i porównuj je tabelą: liczba sprzedawców, bariery wejścia, wpływ na cenę, różnicowanie produktu. Ćwicz krótkie opisy słowne i dopasowywanie pojęć. To pomaga szybko wyłapać w treści słowa-klucze.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Oligopol to struktura rynku, w której działa kilku silnych dostawców (sprzedawców), a wejście nowych firm jest utrudnione z powodu barier (np. kapitałowych, technologicznych)."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN, hasło "oligopol" (definicja) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/oligopol;3951506.html - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (pl), "Oligopol" (opis cech rynku i barier wejścia) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Oligopol - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (pl), "Monopol" (dla rozróżnienia pojęć) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Monopol - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw przedsiębiorczości/mikroekonomii (rozdziały: rynek i konkurencja)
  • Słowniki ekonomiczne (hasła: oligopol, monopol, kartel, konkurencja doskonała)
  • Materiały edukacyjne dotyczące ochrony konkurencji (porównania struktur rynku i przykłady)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego