KWALIFIKACJA INF8 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 1.
Rysunek przedstawia przebieg promieni świetlnych we włóknie światłowodowym
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek przebiegu promieni świetlnych we włóknie światłowodowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Włókno wielomodowe gradientowe rozpoznaje się po tym, że promienie nie biegną po prostych odcinkach z ostrymi odbiciami od granicy rdzeń–płaszcz, lecz mają tor zakrzywiony (ciągłe załamywanie) wynikający ze stopniowej zmiany współczynnika załamania w rdzeniu. To ogranicza dyspersję modalną w porównaniu ze skokowym.

Pełne wyjaśnienie:

W światłowodach wyróżnia się dwa kluczowe podziały: liczbę modów (jednomodowe i wielomodowe) oraz profil współczynnika załamania w rdzeniu (skokowy i gradientowy). Rysunki z przebiegiem promieni zwykle pokazują, jak światło rozchodzi się w rdzeniu.

Odpowiedź "wielomodowym gradientowym." jest właściwa, gdy na schemacie widoczne są liczne możliwe tory propagacji (cecha wielomodowości), a jednocześnie promienie nie odbijają się "łamanymi" odcinkami od granicy rdzeń–płaszcz, tylko mają przebieg łagodnie zakrzywiony. Takie zakrzywianie wynika z gradientowego profilu współczynnika załamania: w pobliżu osi rdzenia współczynnik jest większy i maleje ku płaszczowi, co powoduje ciągłe uginanie toru promienia. W praktyce włókno gradientowe zmniejsza różnice czasów przejścia między modami, a więc ogranicza dyspersję modalną w porównaniu z profilem skokowym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "jednomodowym gradientowym." – włókno jednomodowe nie jest opisywane typowym "zestawem wielu promieni" jak w modelu promieniowym dla wielomodów; w ujęciu egzaminacyjnym jednomodowe kojarzy się z propagacją zasadniczo jednego modu (bez wielu wyraźnie różnych torów).
  • "wielomodowym skokowym." – przy profilu skokowym współczynnik załamania zmienia się skokowo na granicy rdzeń–płaszcz, więc rysunek zwykle przedstawia promienie jako odcinki proste z wyraźnymi odbiciami/załamaniami na granicy. To inny "wzorzec" niż zakrzywione tory.
  • "jednomodowym skokowym." – łączy cechy jednomodowości (brak wielu torów) oraz skokowego profilu (proste odcinki i odbicia), więc nie pasuje do sytuacji, gdy rysunek wskazuje na wielość modów i charakterystyczne zakrzywianie toru.

Wskazówka do nauki: jeśli na schemacie widzisz "zygzak" od granicy – myśl skokowy. Jeśli tory są "wygięte" i płynne – myśl gradientowy. Jeśli widać wiele jednoczesnych torów – myśl wielomodowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Światłowód wielomodowy (MM) to włókno, w którym może propagować się wiele modów (wiele "dróg" rozchodzenia się światła) jednocześnie. W praktyce stosuje się go głównie w sieciach lokalnych na krótszych odcinkach, bo jest bardziej podatny na dyspersję modalną niż światłowód jednomodowy.
Profil gradientowy oznacza, że współczynnik załamania w rdzeniu zmienia się stopniowo (zwykle maleje od osi rdzenia do granicy z płaszczem). Taki profil powoduje zakrzywianie toru promieni i zmniejsza różnice czasów przejścia między modami, ograniczając dyspersję modalną.
W skokowym współczynnik załamania zmienia się skokowo na granicy rdzeń–płaszcz, a schematycznie promienie biegną prostymi odcinkami z odbiciami. W gradientowym współczynnik zmienia się płynnie w rdzeniu, więc tory promieni są wygięte. Gradientowe zwykle daje mniejszą dyspersję modalną w MM.
Najczęściej po dwóch cechach: (1) widać kilka różnych torów promieni (wielomodowość), (2) tory są łagodnie zakrzywione, a nie "łamane" odcinkami prostymi z odbiciami od granicy. To odpowiada stopniowej zmianie współczynnika załamania w rdzeniu.
W rdzeniu gradientowym promienie poruszające się dalej od osi przechodzą przez obszary o mniejszym współczynniku załamania, co w pewnym stopniu "wyrównuje" czasy dotarcia różnych modów. Dzięki temu impulsy mniej się rozciągają w czasie niż w wielomodowym skokowym, gdzie różnice dróg są większe.
W praktyce sieciowej i w typowych zadaniach egzaminacyjnych światłowód jednomodowy opisuje się głównie jako włókno o pojedynczym modzie propagacji, bez "wachlarza" torów promieni. Pojęcie profilu (skokowy/gradientowy) częściej wykorzystuje się do rozróżniania typów wielomodowych na rysunkach.
Wielomodowy stosuje się najczęściej w budynkach i kampusach na krótszych dystansach (np. piony, połączenia między szafami), gdy liczy się niższy koszt transceiverów i wystarczająca przepustowość. Dobór zależy od wymaganej prędkości, długości trasy i klasy włókna (OM).
OM zwykle odnosi się do włókien wielomodowych (np. klasy do transmisji w sieciach lokalnych), a OS do włókien jednomodowych. Na egzaminie warto kojarzyć: OM = multimode, OS = single-mode, oraz pamiętać, że wiele włókien OM ma profil gradientowy, co wpływa na dyspersję.
W modelu promieniowym skokowy profil oznacza nagłą zmianę współczynnika załamania na granicy rdzeń–płaszcz. Promień biegnie prostoliniowo w rdzeniu i ulega odbiciu/załamaniu na granicy, tworząc charakterystyczny zygzak. To odróżnia go od płynnie zakrzywianych torów w gradientowym.
Najpierw ustal, czy rysunek pokazuje jeden dominujący tor czy wiele (SM vs MM). Potem sprawdź kształt toru: "łamany z odbiciami" sugeruje skokowy, a "wygięty/płynny" sugeruje gradientowy. Na końcu porównaj to z odpowiedziami, bez sugerowania się samym brzmieniem terminów.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "To ogranicza dyspersję modalną w porównaniu ze skokowym."

Źródła:

  • ITU-T Recommendation G.651.1: Characteristics of a 50/125 µm multimode graded index optical fibre cable, ITU-T (aktualna edycja wg ITU-T)
  • ISO/IEC 11801-1: Information technology — Generic cabling for customer premises — Part 1: General requirements (sekcje dot. klas włókien OM/OS i zastosowań w okablowaniu)
  • TIA-568.3-D: Optical Fiber Cabling and Components Standard (definicje i charakterystyka włókien wielomodowych i jednomodowych)

Materiały:

  • Dokumentacje producentów kabli/światłowodów (karty katalogowe OM/OS)
  • Materiały szkoleniowe z podstaw światłowodów dla sieci LAN (MM vs SM)
  • Normy okablowania strukturalnego opisujące klasy włókien wielomodowych i jednomodowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego