KWALIFIKACJA INF8 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 5.
Wskaż, w jakiej kolejności przedstawiono na rysunku światłowody włókniste.
Ilustracja przedstawia trzy typy światłowodów włóknistych, które są istotne w kontekście kwalifikacji zawodowej technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Światłowód wielomodowy skokowy rozpoznaje się po skokowej zmianie własności rdzenia i "łamanych" torach wielu promieni. Wielomodowy gradientowy ma profil gradientowy, więc tory promieni są łagodnie wygięte. Jednomodowy przedstawia pojedynczy tor propagacji (jeden mod) w rdzeniu.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z rozpoznawania światłowodów na rysunku najczęściej ocenia się sposób propagacji promieni/modów oraz to, czy włókno ma charakter wielomodowy czy jednomodowy.

"Światłowód wielomodowy skokowy" (step-index MM) to włókno, w którym przejście między rdzeniem i płaszczem odpowiada skokowej zmianie własności optycznych. Na schematach poglądowych widać zwykle wiele torów promieni, często jako odcinki odbijające się pod różnymi kątami (tory "łamane"). To wskazuje na jednoczesną propagację wielu modów.

"Światłowód wielomodowy gradientowy" (graded-index MM) również jest wielomodowy, ale ma profil gradientowy w rdzeniu. Skutkiem jest to, że tory promieni na rysunkach są zazwyczaj płynnie wygięte (promień nie "odbija się" tak ostro jak w profilu skokowym), co jest klasycznym wyróżnikiem tego typu włókna na schemacie.

"Światłowód jednomodowy" (single-mode SM) prowadzi w praktyce jeden mod. Na rysunkach rozpoznaje się go po pojedynczym torze propagacji w rdzeniu (brak wielu odrębnych promieni). To odróżnia go od dwóch wariantów wielomodowych, gdzie torów jest wiele.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Każda z nich miesza te trzy rozpoznawalne cechy: (1) "łamane" wielotorowe przebiegi odpowiadają profilowi skokowemu, (2) "łukowe" wielotorowe przebiegi odpowiadają profilowi gradientowemu, (3) pojedynczy tor odpowiada włóknu jednomodowemu. Błędne warianty wynikają typowo z pomylenia skokowego z gradientowym albo z odwrócenia numeracji elementów na rysunku.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy na rysunku jest jeden tor (wtedy jednomodowy), czy wiele (wtedy wielomodowy). Dopiero potem rozróżnij skokowy vs gradientowy po kształcie torów (ostre "załamania" vs płynne łuki).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Światłowód jednomodowy prowadzi zasadniczo jeden mod (jedną drogę propagacji), co sprzyja transmisji na duże odległości. Wielomodowy prowadzi wiele modów jednocześnie, co na schematach często widać jako wiele torów promieni. Różnią się też typowymi zastosowaniami i parametrami tłumienia/dyspersji.
Na schematach poglądowych wariant skokowy zwykle pokazuje wiele torów promieni biegnących "łamanymi" odcinkami, jakby odbijały się od granicy rdzeń–płaszcz. To wizualna wskazówka profilu skokowego i jednocześnie cecha wielomodowości (wiele różnych kątów propagacji).
Włókno gradientowe bywa przedstawiane jako wiele torów promieni wygiętych w łuki. Wynika to z gradientowego profilu w rdzeniu, który "prowadzi" promienie płynniej niż profil skokowy. Klucz: nadal jest to wielomodowe (wiele torów), ale o bardziej łagodnym przebiegu.
W ujęciu szkolnym chodzi o to, że profil gradientowy powoduje bardziej wyrównane czasy propagacji dla różnych torów (modów) niż w profilu skokowym. Dzięki temu sygnał mniej "rozmywa się" w czasie. Na egzaminie często wystarczy kojarzyć: gradientowy = łukowe tory i zwykle lepsze własności niż skokowy.
W praktyce sieciowej: MM często spotyka się w krótszych połączeniach (np. wewnątrz budynków/serwerowni), a SM w dłuższych trasach i łączach operatorskich. Dokładny dobór zależy od projektu, zastosowanych transceiverów i wymaganych odległości, ale ta ogólna zasada pomaga w zadaniach egzaminacyjnych.
Tak, to częsty błąd: oba typy są wielomodowe, więc na rysunku widać wiele torów. Rozróżnienie wymaga zwrócenia uwagi na kształt tych torów: skokowy zwykle ma bardziej "łamany" przebieg, gradientowy częściej pokazuje tory wygięte w łuki. Warto ćwiczyć na kilku schematach.
Najczęstsze pomyłki to: (1) odwrócenie kolejności numerów (dobrze rozpoznany typ, źle przypisany do 1/2/3), (2) automatyczne skojarzenie "łuk = gradient" bez sprawdzenia, czy torów jest wiele, (3) skupienie się tylko na SM vs MM i pominięcie skokowy vs gradientowy.
Skuteczna metoda: krok 1 – znajdź wariant z jednym torem (to zwykle jednomodowy). krok 2 – w dwóch pozostałych porównaj tory: bardziej "łamane" przypisz do wielomodowego skokowego, a bardziej "łukowe" do wielomodowego gradientowego. Ta procedura ogranicza ryzyko odwrócenia.
"Profil skokowy" opisuje sposób zmiany własności optycznych między rdzeniem a płaszczem: przejście jest gwałtowne (skokowe), a nie stopniowe. W zadaniach rysunkowych przekłada się to na typowy wygląd torów promieni: wiele torów i częściej schemat "odbicia" na granicy, zamiast płynnych łuków.
Różnicę wykorzystuje się przy doborze okablowania i modułów optycznych (np. SFP), podczas uruchamiania połączeń w sieci LAN oraz przy diagnostyce problemów z linkiem. Błędne dobranie SM/MM może skutkować brakiem zestawienia łącza lub nieosiąganiem parametrów, więc to wiedza bardzo praktyczna.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Światłowód wielomodowy skokowy rozpoznaje się po skokowej zmianie własności rdzenia i "łamanych" torach wielu promieni."

Źródła:

  • Wikipedia: "Światłowód" (sekcje dot. jednomodowych i wielomodowych), https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awiat%C5%82ow%C3%B3d - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: "Multimode optical fiber" (step-index vs graded-index), https://en.wikipedia.org/wiki/Multimode_optical_fiber - dostęp 2026-03-01
  • ITU-T Recommendation G.652 (Characteristics of a single-mode optical fibre and cable) – dokument normatywny, https://www.itu.int/rec/T-REC-G.652 - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z sieci komputerowych: transmisja światłowodowa i rodzaje włókien
  • Dokumentacja producentów transceiverów (opisy SM/MM oraz zastosowań)
  • Podstawy fizyki światłowodów: profil współczynnika załamania i propagacja modów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego