Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2021



PYTANIE NR 24.
Rysunek przedstawia przekrój porzeczny drogi na łuku. Oblicz różnicę wysokości między prawą a lewą krawędzią korony drogi?
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny drogi na łuku, co jest istotne w kontekście egzaminu zawodowego dla operatora
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Różnicę wysokości krawędzi korony drogi na łuku wyznacza się ze spadku poprzecznego (przechyłki) i szerokości korony.
Stosuje się zależność: Δh = i · b, gdzie i to spadek (np. 2% = 0,02), a b to szerokość odczytana z rysunku. Wynik podaje się w metrach.

Pełne wyjaśnienie:

W przekroju poprzecznym drogi na łuku kluczową wielkością jest przechyłka (spadek poprzeczny jezdni), która powoduje, że jedna krawędź korony drogi znajduje się wyżej od drugiej. Różnicę wysokości między prawą i lewą krawędzią oblicza się na podstawie danych geometrycznych odczytanych z rysunku.

Najczęściej stosuje się prostą zależność liniową:

Δh = i · b

  • Δh – poszukiwana różnica wysokości (w metrach),
  • i – spadek poprzeczny/przechyłka jako liczba bezwymiarowa (np. 2% → 0,02; 25‰ → 0,025),
  • b – szerokość, na której działa spadek (zwykle szerokość korony/jezdni wskazana w zadaniu lub na rysunku).

Typowe pułapki w tego typu zadaniach dotyczą przeliczeń i interpretacji rysunku:

  • Jeżeli spadek podano w procentach lub promilach, trzeba go zamienić na ułamek dziesiętny (np. 3% to nie "3", tylko 0,03).
  • Szerokość b należy wstawić w metrach, aby otrzymać Δh w metrach. Gdy b jest w cm lub mm, najpierw trzeba przeliczyć.
  • Należy upewnić się, czy obliczana różnica dotyczy całej szerokości między krawędziami, czy tylko połowy (np. od osi do krawędzi). O tym decyduje opis na rysunku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi bywają wybierane błędnie? Zwykle wynikają z jednego błędu rachunkowego: użycia złej szerokości (np. połowy zamiast całości), pozostawienia spadku w % bez zamiany na ułamek lub pomyłki w jednostkach. Poprawny wynik musi być spójny wymiarowo (metry) i odpowiadać realistycznej różnicy wysokości dla typowych przechyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest przechyłka jezdni na łuku?
Przechyłka to celowe pochylenie poprzeczne jezdni na łuku, dzięki któremu jedna krawędź jest wyżej od drugiej. Poprawia to warunki ruchu (siły poprzeczne) i wspiera odwodnienie. W obliczeniach przechyłkę traktuje się jak spadek poprzeczny podany w % lub ‰.
Jak obliczyć różnicę wysokości krawędzi jezdni ze spadku poprzecznego?
Stosuje się zależność liniową: Δh = i · b, gdzie i to spadek jako ułamek (np. 2% = 0,02), a b to szerokość między punktami, dla których liczysz różnicę wysokości (zwykle między krawędziami korony). Wynik otrzymasz w metrach, jeśli b podasz w metrach.
Dlaczego trzeba zamieniać procenty na ułamek dziesiętny w tych zadaniach?
Bo procent jest zapisem "na 100". Gdy wstawisz 2 zamiast 0,02, zawyżysz wynik 100 razy. To najczęstszy błąd w obliczaniu różnicy wysokości z przechyłki. W praktyce: 3% = 0,03, a 25‰ = 0,025.
Jakie dane z rysunku przekroju poprzecznego drogi są potrzebne do obliczeń?
Zwykle potrzebujesz: (1) wartości spadku poprzecznego/przechyłki, (2) szerokości, na której ten spadek działa (np. szerokości korony/jezdni między krawędziami). Czasem rysunek wskazuje też, czy liczysz od osi do krawędzi czy między dwiema krawędziami.
Czy szerokość b w wzorze Δh = i · b to zawsze cała korona drogi?
Nie zawsze. b musi odpowiadać odległości między punktami, dla których porównujesz wysokości. Jeśli pytanie mówi o prawej i lewej krawędzi korony, zwykle jest to szerokość między krawędziami. Gdy porównujesz oś i krawędź, używasz połowy szerokości.
Jakie błędy jednostek są najczęstsze przy obliczaniu różnicy wysokości?
Najczęściej: podstawienie szerokości w centymetrach lub milimetrach, a potem zapisanie wyniku w metrach bez przeliczenia. Drugi błąd to pomieszanie % i ‰. Zasada kontrolna: jeśli jezdnia ma kilka metrów szerokości, a spadek kilka procent, różnice wysokości zwykle są rzędu kilku–kilkunastu centymetrów.
Kiedy na budowie sprawdza się przechyłkę i różnicę wysokości krawędzi?
Sprawdza się ją m.in. podczas profilowania warstw (podłoże, podbudowa, warstwy bitumiczne) na odcinkach łukowych oraz przed odbiorami. Kontrola pomaga potwierdzić zgodność wykonania z projektem i zapewnić prawidłowe odwodnienie, co ma znaczenie dla trwałości nawierzchni.
Dlaczego przechyłka wpływa na odwodnienie jezdni na łuku?
Ponieważ determinuje kierunek spływu wody po powierzchni jezdni. Jeśli przechyłka jest wykonana nieprawidłowo (zły kierunek lub wartość), woda może zalegać w koleinach lub przy krawędzi, co zwiększa ryzyko poślizgu i przyspiesza degradację nawierzchni.
Jak rozpoznać w zadaniu, czy chodzi o spadek poprzeczny czy podłużny?
Słowa kluczowe to: przekrój poprzeczny, korona drogi, prawa i lewa krawędź oraz łuk – to wskazuje na spadek poprzeczny/przechyłkę. Spadek podłużny dotyczy profilu wzdłuż osi drogi i różnic wysokości na długości odcinka, a nie między krawędziami.
Jak przygotować się do zadań obliczeniowych z geometrii drogi na egzamin BUD.13?
Ćwicz schemat: odczytaj dane z rysunku → zamień %/‰ na ułamek → ujednolić jednostki do metrów → policz Δh = i · b → oceń sens wyniku. Warto zrobić serię krótkich zadań na przechyłkę i spadki, bo na egzaminie liczy się szybkość i unikanie błędów rachunkowych.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Przechy%C5%82ka - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z geometrii dróg (spadki poprzeczne i przechyłki)
  • Ćwiczenia z czytania rysunków przekrojów poprzecznych drogi
  • Zadania rachunkowe: obliczanie różnic wysokości ze spadku i szerokości
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego