KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 32.
Rysunek przedstawia stację redukcyjno-schładzającą. Który z elementów wykorzystywany jest do obniżenia temperatury pary?
Ilustracja przedstawia stację redukcyjno-schładzającą, która jest częścią systemu energetycznego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obniżenie temperatury pary w stacji redukcyjno‑schładzającej realizuje schładzacz wtryskowy (attemperator): przez dyszę wtryskuje się wodę, która odparowuje i odbiera ciepło od pary.
Dlatego poprawny jest element oznaczony numerem 1; pozostałe elementy służą głównie do redukcji ciśnienia, zabezpieczeń, pomiaru lub odwadniania.

Pełne wyjaśnienie:

Stacja redukcyjno‑schładzająca (często określana też jako PRDS) służy do przygotowania pary o parametrach wymaganych przez odbiorniki. Zwykle realizuje dwie funkcje: redukcję ciśnienia oraz obniżenie temperatury pary (gdy na wyjściu ma być para nasycona albo mniej przegrzana).

Obniżanie temperatury pary nie odbywa się "samą redukcją ciśnienia". W praktyce stosuje się schładzanie wtryskowe (attemperację): do strumienia pary wtryskuje się odpowiednio dozowaną wodę (najczęściej wodę zasilającą lub skropliny o kontrolowanych parametrach). Woda rozpyla się w dyszy, miesza z parą i odparowuje, pobierając ciepło, co powoduje spadek temperatury pary na wylocie.

Elementem odpowiedzialnym za to zadanie jest schładzacz wtryskowy/attemperator (dysza wtryskowa z osprzętem), dlatego prawidłowa odpowiedź to element oznaczony numerem 1.

Pozostałe elementy typowo występujące w takiej stacji (np. zawór redukcyjny/regulacyjny, filtr, separacja kondensatu, odwadniacz, zawory odcinające, zawór bezpieczeństwa, czujniki ciśnienia i temperatury) pełnią inne role: stabilizują przepływ i ciśnienie, chronią instalację, umożliwiają pomiar i odprowadzanie kondensatu. Same z siebie nie są przeznaczone do obniżania temperatury pary, więc nie stanowią właściwego wyboru w tym pytaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: na rysunkach/schematach szukaj gałęzi z wodą wtryskową dochodzącej do rurociągu parowego oraz dyszy/mieszalnika w osi przepływu pary – to niemal zawsze jest element "schładzający".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To układ armatury i aparatury pomiarowej, który przygotowuje parę o wymaganych parametrach na wyjściu. Najczęściej realizuje redukcję ciśnienia oraz obniżenie temperatury (schładzanie/attemperację), aby para pasowała do odbiorników technologicznych.
Standardowo przez attemperację, czyli wtrysk wody do strumienia pary. Woda rozpyla się w dyszy, miesza z parą i odparowuje, pobierając ciepło. Skutkiem jest spadek temperatury pary na wylocie stacji.
Zawór redukcyjny służy głównie do obniżenia i stabilizacji ciśnienia oraz regulacji przepływu. Obniżenie temperatury pary w stacji jest zadaniem osobnego układu (np. wtrysku wody). Bez wtrysku nie uzyskuje się kontrolowanego schłodzenia do zadanej temperatury.
Attemperator (schładzacz wtryskowy) to element, który obniża temperaturę pary, wtryskując do niej wodę w postaci drobno rozpylonej. Jego celem jest uzyskanie pary o zadanej temperaturze, zwykle przy zachowaniu wymaganego ciśnienia za reduktorem.
Najczęściej jest to odgałęzienie rurociągu z wodą wtryskową, zawór dozujący oraz dysza/mieszalnik wprowadzający wodę do przewodu parowego. Charakterystyczne jest miejsce mieszania w osi przepływu pary i obecność pomiaru temperatury za strefą mieszania.
Tak, jeśli woda rzeczywiście odparowuje w strumieniu pary. Odparowanie wymaga pobrania ciepła (ciepła parowania), co obniża temperaturę pary. W praktyce ważne jest prawidłowe rozpylanie i czas/miejsce mieszania, aby nie doprowadzić do kropelek wody na wylocie.
Częsty błąd to wskazanie reduktora lub zaworu odcinającego jako elementu "schładzającego", bo kojarzy się ze zmianą parametrów. Inny błąd to pomijanie gałęzi wody wtryskowej i szukanie schładzania w części parowej układu, bez analizy przepływu.
Gdy źródło dostarcza parę przegrzaną lub o zbyt wysokiej temperaturze w stosunku do wymagań odbiorników. Schładzanie jest potrzebne m.in. dla nagrzewnic, wymienników ciepła, procesów technologicznych oraz układów, które wymagają pary o parametrach zbliżonych do nasycenia.
Odwadniacz jest zwykle podłączony do odprowadzenia kondensatu (linia kondensatu, spusty z nisko położonych punktów), a jego zadaniem jest separacja kondensatu i gazów niekondensujących. Schładzacz wtryskowy ma doprowadzenie wody do przewodu parowego i jest elementem mieszania/wtrysku.
Warto przećwiczyć rozpoznawanie typowego układu: zawór redukcyjny, układ wtrysku wody (attemperator), pomiary ciśnienia i temperatury oraz odwadnianie. Pomaga rysowanie schematu przepływu i opisywanie funkcji elementów jednym zdaniem — to ułatwia szybki wybór odpowiedzi.
info

Około 30% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Źródła:

  • Spirax Sarco, "Pressure Reducing and Desuperheating Stations (PRDS)" (opis zasady: redukcja ciśnienia + schładzanie przez wtrysk wody), https://www.spiraxsarco.com/learn-about-steam/steam-engineering-principles-and-heat-transfer/pressure-reducing-and-desuperheating-stations (dostęp: 2026-03-01)
  • TLV (Steam Specialist Company), "Desuperheaters / Attemperators" (zasada działania schładzaczy pary przez wtrysk wody), https://www.tlv.com/global/PL/steam-theory/desuperheaters.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Armstrong International, "Desuperheaters (Attemperators)" (schładzanie pary przegrzanej przez rozpylanie wody), https://www.armstronginternational.com/products/desuperheaters (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały producentów armatury parowej o stacjach PRDS i attemperacji (opisy działania, schematy)
  • Podręczniki z zakresu maszyn i urządzeń energetycznych (układy parowe)
  • Notatki/rysunki: typowy schemat stacji redukcyjno-schładzającej z zaznaczonym wtryskiem wody

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego