KWALIFIKACJA INF1 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 17.
Rysunek przedstawia sygnał zakodowany kodem
Ilustracja przedstawia wykresy sygnałów, które są częścią egzaminu zawodowego dla technika teleinformatyka w kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kod RZ unipolarny rozpoznaje się po tym, że stan "1" ma jedną polaryzację (np. dodatnią), a w obrębie czasu bitu sygnał wraca do poziomu zerowego. Manchester ma wymuszoną zmianę w połowie bitu, NRZ-L nie wraca do zera, a 2B1Q jest kodem wielopoziomowym.

Pełne wyjaśnienie:

Kodowanie liniowe opisuje, jak bity są zamieniane na przebieg elektryczny w czasie. W kodzie RZ unipolarnym (Return-to-Zero) sygnał dla bitu "1" przyjmuje jeden poziom o jednej polaryzacji (unipolarność), a następnie wraca do poziomu zerowego jeszcze w czasie trwania tego samego bitu. Bit "0" zwykle pozostaje na poziomie zerowym przez cały okres bitu. Kluczową cechą rozpoznawczą jest więc obecność "impulsów" dla jedynek i powrót do zera pomiędzy nimi.

Odpowiedź "Manchester" nie pasuje, gdyż w kodzie Manchester każdemu bitowi towarzyszy obowiązkowa zmiana poziomu w połowie czasu bitu (mechanizm wspierający synchronizację). Jeśli na przebiegu nie widać takiej reguły (zmiany zawsze w środku), nie jest to Manchester.

Odpowiedź "2B1Q" dotyczy kodu wielopoziomowego, w którym para bitów jest kodowana jednym symbolem o czterech poziomach. Gdy przebieg ma tylko poziom dodatni i zero (unipolarny charakter), to nie odpowiada idei czterech poziomów.

Odpowiedź "NRZ-L unipolarnym" opisuje kod, w którym poziom utrzymuje się przez cały czas bitu i nie ma powrotu do zera w jego obrębie. To różni się od RZ, gdzie powrót do zera jest cechą definicyjną. W praktyce przy rozpoznawaniu kodu warto zawsze sprawdzić: (1) czy sygnał wraca do zera w środku bitu, (2) czy zmiana w połowie bitu jest regułą (Manchester), (3) ile jest poziomów (kody wielopoziomowe), oraz (4) czy występują obie polaryzacje czy tylko jedna (unipolarny/bipolarny).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kodowanie liniowe to sposób zamiany bitów (0/1) na przebieg elektryczny w czasie. Określa poziomy napięcia/prądu oraz momenty zmian. Wpływa na synchronizację odbiornika, pasmo sygnału i obecność składowej stałej, co ma znaczenie w torach telekomunikacyjnych.
Dla RZ (Return-to-Zero) charakterystyczne jest to, że w obrębie pojedynczego bitu sygnał wraca do poziomu zerowego. Zamiast długich "prostokątów" widać krótsze impulsy dla jedynek (lub dla obu stanów w odmianach polarnych).
W RZ unipolarnym jeden stan (najczęściej "1") jest reprezentowany poziomem o jednej polaryzacji (np. dodatniej), a drugi stan ("0") poziomem zerowym. Dodatkowo dla "1" pojawia się impuls, po którym następuje powrót do zera w tym samym czasie bitu.
Manchester ma wbudowaną regułę zmiany w połowie czasu bitu, co ułatwia odzysk zegara (synchronizację). RZ oznacza tylko powrót do poziomu zerowego w obrębie bitu i nie wymusza konkretnej zmiany dokładnie w połowie, więc te kody rozpoznaje się po innych "wzorcach" przejść.
W NRZ-L poziom sygnału utrzymuje się przez cały czas trwania bitu (brak "powrotu do zera" w środku), więc przy długich ciągach takich samych bitów przebieg jest stały. W RZ nawet przy ciągu jedynek pojawiają się powroty do poziomu zerowego.
2B1Q to kod wielopoziomowy, w którym 2 bity są kodowane jednym symbolem o 4 poziomach. Spotyka się go w rozwiązaniach, gdzie zmniejszenie szybkości symboli pomaga w transmisji po medium o ograniczonych parametrach. Na wykresie widać więcej niż dwa poziomy sygnału.
Najczęściej myli się RZ z NRZ, bo oba mogą wyglądać podobnie przy krótkich sekwencjach. Inny błąd to automatyczne wskazanie Manchester, gdy widać dużo przejść, bez sprawdzenia, czy przejście zawsze wypada w połowie bitu. Pomaga analiza: poziomy + reguła przejść + powrót do zera.
Nie. Unipolarny/bipolarny opisuje, czy sygnał używa jednej polaryzacji (np. dodatniej i zera) czy dwóch (dodatniej i ujemnej). RZ/NRZ opisuje zachowanie w czasie bitu (powrót do zera lub jego brak). Można mieć np. RZ unipolarny lub RZ polarny.
Ćwicz rozpoznawanie przebiegów: najpierw ustal liczbę poziomów, potem sprawdź, czy jest powrót do zera w obrębie bitu, a na końcu czy występuje reguła przejścia w połowie bitu (Manchester). Warto też znać nazwy odmian: unipolarny/polarny/bipolarny.
Pozwala ocenić, czy nadajnik koduje bity zgodnie z oczekiwanym standardem, czy odbiornik ma warunki do synchronizacji oraz czy w torze nie pojawia się zniekształcenie (np. spłaszczenie impulsów). W serwisie pomaga to szybciej zlokalizować problem: medium, złącza lub urządzenie.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Kod RZ unipolarny rozpoznaje się po tym, że stan "1" ma jedną polaryzację (np. dodatnią), a w obrębie czasu bitu sygnał wraca do poziomu zerowego."

Materiały:

  • Notatki z zajęć: kodowanie liniowe (RZ, NRZ, Manchester) – cechy i porównanie
  • Ćwiczenia z rozpoznawania przebiegów (rysunek → nazwa kodu)
  • Materiał powtórkowy: poziomy sygnału, synchronizacja, składowa stała w kodowaniu

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego