Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2017 (test 2)



PYTANIE NR 21.
Schemat przedstawia
Ilustracja przedstawia schemat techniczny pompy zębatej, co jest zgodne z podanym pytaniem egzaminacyjnym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pompa zębata jest rozpoznawalna na schemacie po dwóch zazębiających się kołach zębatych w korpusie oraz wyodrębnionych kanałach ssawnym i tłocznym.
Wał korbowy i wałek rozrządu są elementami mechanicznymi silnika, a chłodnica oleju ma budowę wymiennika ciepła, nie pompy.

Pełne wyjaśnienie:

Na schematach i uproszczonych przekrojach pompa zębata ma zwykle bardzo charakterystyczny układ: dwa koła zębate obracające się w szczelnie dopasowanym korpusie. Przestrzenie między zębami przenoszą medium od strony ssania do strony tłoczenia, a w strefie zazębienia następuje "wypychanie" medium do kanału tłocznego. Taki układ graficzny pozwala odróżnić pompę zębatą od innych podzespołów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wałek rozrządu to wał z krzywkami sterującymi zaworami; na rysunkach wyróżniają go krzywki (mimośrody) oraz współpraca z popychaczami/dźwigienkami. Nie przedstawia się go jako dwóch zazębiających się kół w korpusie pompy.
  • Chłodnica oleju jest wymiennikiem ciepła (np. płytowym lub rurowym). Na schematach częściej ma symbol wymiennika/"chłodnicy", a nie elementu wyporowego z kołami zębatymi.
  • Wał korbowy rozpoznaje się po czopach głównych i korbowych oraz wykorbieniach. To element kinematyczny silnika, a nie urządzenie do wytwarzania przepływu cieczy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na schemacie widzisz dwa koła zębate w obudowie i zaznaczone drogi przepływu, w pierwszej kolejności rozważ pompę (lub silnik) zębaty. Następnie sprawdź, czy kontekst wskazuje na pracę jako pompa (zasilanie układu) czy jako silnik (napęd odbiornika).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest pompa zębata i do czego służy w maszynach roboczych?
Pompa zębata to pompa wyporowa, w której medium jest przenoszone przez przestrzenie między zębami dwóch kół zębatych. W maszynach do robót ziemnych i drogowych służy najczęściej do zasilania układu hydraulicznego, zapewniając wymagany przepływ oleju do rozdzielaczy i siłowników.
Jak rozpoznać pompę zębatą na schemacie lub przekroju?
Najczęściej widać dwa zazębiające się koła zębate umieszczone w korpusie oraz dwa obszary: ssanie i tłoczenie. Charakterystyczne jest też to, że medium "omija" strefę zazębienia, a transport odbywa się po zewnętrznych obwodach kół.
Dlaczego pompa zębata jest zaliczana do pomp wyporowych?
Bo w każdym obrocie przenosi określoną objętość cieczy uwięzioną w komorach międzyzębnych. Zmiana objętości tych komór w trakcie obrotu powoduje zasysanie i tłoczenie. To odróżnia ją od pomp wirowych, gdzie przepływ powstaje głównie dzięki energii kinetycznej.
Jakie są typowe objawy zużycia pompy zębatej w hydraulice?
Typowe objawy to spadek ciśnienia i wydajności (wolniejsza praca siłowników), wzrost temperatury oleju, głośniejsza praca (wycie), a czasem problemy z utrzymaniem parametrów na rozgrzanym oleju. Przyczyną bywa zużycie kół zębatych i korpusu lub nieszczelności wewnętrzne.
Co oznacza ssanie i tłoczenie w kontekście pompy zębatej?
Ssanie to strona pompy, z której ciecz jest pobierana (zwykle ze zbiornika). Tłoczenie to strona, na którą pompa podaje olej pod ciśnieniem do instalacji. Pomylenie króćców może powodować nieprawidłową pracę lub szybkie uszkodzenie układu.
Jaka jest różnica między wałem korbowym a wałkiem rozrządu?
Wał korbowy zamienia ruch posuwisto-zwrotny tłoków na ruch obrotowy i przenosi moment na układ napędowy. Wałek rozrządu steruje otwieraniem i zamykaniem zaworów poprzez krzywki. Oba są elementami mechanicznymi silnika, a nie elementami wytwarzającymi przepływ oleju jak pompa.
Czy chłodnica oleju może wyglądać jak pompa na schemacie?
Zwykle nie. Chłodnica oleju jest wymiennikiem ciepła i na schematach ma symbol chłodnicy/wymiennika albo przedstawienie pakietu płyt/rurowania. Nie ma charakterystycznych dwóch kół zębatych ani układu komór transportujących ciecz, typowych dla pompy zębatej.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy rozpoznawaniu pompy zębatej na rysunku?
Najczęstsze błędy to mylenie jej z kołami rozrządu lub przekładnią, gdy widoczne są zęby, oraz ignorowanie kanałów ssania i tłoczenia. Uczniowie czasem wybierają "znany" element silnika (wał korbowy), mimo że schemat dotyczy elementu hydraulicznego.
Jak przygotować się do zadań z rozpoznawania schematów hydrauliki na egzaminie?
Najlepiej ćwiczyć na zestawach rysunków: pompy zębate, łopatkowe, tłoczkowe, rozdzielacze i zawory. Warto uczyć się "cech rozpoznawczych" (np. koła zębate, tłoczki, łopatki) oraz kierunków przepływu. Pomaga też praca z DTR maszyn i schematami układów.
Kiedy w maszynach drogowych stosuje się pompę zębatą zamiast innej?
Pompy zębate wybiera się często, gdy liczy się prosta budowa, odporność i korzystny koszt, a wymagania co do precyzji i bardzo wysokich ciśnień nie są skrajne. W wielu układach pomocniczych maszyn roboczych sprawdzają się jako pewne źródło przepływu oleju.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_z%C4%99bata - dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Wa%C5%82_korbowy - dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Wa%C5%82ek_rozrz%C4%85du - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z hydrauliki siłowej (rozdziały o pompach wyporowych)
  • Instrukcje obsługi/DTR maszyn roboczych – część: układ hydrauliczny
  • Katalogi producentów hydrauliki – karty katalogowe pomp zębatych (rysunki przekrojowe)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego