KWALIFIKACJA HAN1 + HAN2 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 16.
Schemat przedstawia obieg dokumentów związanych z poleceniem przelewu. Brakującym podmiotem gospodarczym jest
Ilustracja przedstawia schemat obiegu dokumentów związanych z poleceniem przelewu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy poleceniu przelewu odbiorcą środków jest dostawca, a rachunek dostawcy prowadzony jest w jego banku.
Dlatego w schemacie obiegu dokumentów brakującym uczestnikiem bywa właśnie bank dostawcy (bank odbiorcy), a nie hurtownia ani instytucja rozliczeniowa.

Pełne wyjaśnienie:

Polecenie przelewu to dyspozycja płatnicza, w której płatnik (np. sklep) zleca swojemu bankowi przekazanie określonej kwoty na rachunek odbiorcy (np. dostawcy towaru). W typowym ujęciu obiegu dokumentów i informacji występują co najmniej: zleceniodawca/płatnik, bank płatnika, odbiorca/dostawca oraz bank odbiorcy. To właśnie bank odbiorcy prowadzi rachunek dostawcy i finalnie księguje wpływ środków.

Odpowiedź "bank dostawcy" jest poprawna, ponieważ brakujący element w schemacie dla przelewu bardzo często dotyczy strony odbiorcy płatności: środki muszą trafić do instytucji, która prowadzi rachunek dostawcy i może zaksięgować uznanie. W języku praktyki handlowej i księgowej mówi się więc o banku dostawcy (banku odbiorcy przelewu).

  • "hurtownia" jest podmiotem handlowym i może być dostawcą, ale nie pełni roli instytucji realizującej przelew; w schemacie płatności przelewem "brakujący" element dotyczy zwykle kanału bankowego, nie kolejnego kontrahenta.
  • "izba rozrachunkowa" odnosi się do technicznej infrastruktury rozliczeń międzybankowych, jednak w schematach obiegu dokumentów w firmie nie zawsze jest ujmowana jako osobny uczestnik. Jeśli schemat pokazuje wymianę między bankami i stronami transakcji, brakującym podmiotem bywa bank odbiorcy, a nie instytucja rozliczeniowa.
  • "centrum rozliczeniowe" bywa używane potocznie dla różnych usług rozliczeniowych, ale nie jest typowym, jednoznacznym uczestnikiem w podstawowym schemacie polecenia przelewu w obrocie gospodarczym. W przelewie kluczowe są bank płatnika i bank odbiorcy.

Wskazówka egzaminacyjna: analizuj, kto jest odbiorcą pieniędzy i gdzie ma rachunek. Jeżeli schemat dotyczy zapłaty za dostawę towaru, "po stronie dostawcy" naturalnie pojawia się jego bank.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Polecenie przelewu to zlecenie płatnika skierowane do banku, aby przeniósł określoną kwotę z rachunku płatnika na rachunek odbiorcy. W handlu służy najczęściej do zapłaty za fakturę dla dostawcy i pozostawia ślad dokumentowy w rozliczeniach.
Najczęściej występują: płatnik (np. sklep), bank płatnika, odbiorca (dostawca) oraz bank odbiorcy. W tle mogą działać systemy rozliczeniowe, ale w podstawowym ujęciu dla ucznia kluczowe są dwie strony transakcji i ich banki.
Bo dostawca ma rachunek bankowy prowadzony w konkretnym banku, który musi otrzymać informację o przelewie i zaksięgować wpływ. Bez "banku dostawcy" nie da się wskazać miejsca, do którego trafiają środki po stronie odbiorcy.
W przelewie odbiorcą jest ten, kto ma dostać pieniądze. Jeśli odbiorcą jest dostawca, to "bank odbiorcy" jest jednocześnie "bankiem dostawcy". To pojęcia zależne od roli w transakcji, a nie od rodzaju instytucji.
Hurtownia może być dostawcą towaru i stroną rozliczenia, ale w schemacie dotyczącym samego polecenia przelewu zwykle chodzi o uczestników realizacji płatności (banki i strony transakcji). Hurtownia nie realizuje przelewu jako instytucja płatnicza.
Pojawia się wtedy, gdy schemat pokazuje techniczne rozliczenie międzybankowe (wymianę komunikatów i rozrachunek). Jeśli jednak schemat jest uproszczony i skupia się na podstawowych uczestnikach płatności, ważniejsze są bank płatnika i bank odbiorcy.
Spójrz, skąd "wychodzą" pieniądze i gdzie są księgowane. Bank płatnika obsługuje rachunek, z którego schodzi kwota. Bank dostawcy obsługuje rachunek, na który wpływa kwota. Pomagają też kierunki strzałek i opis "nadawca/odbiorca".
Najczęściej: faktura lub rachunek od dostawcy, potwierdzenie zlecenia przelewu (np. wydruk/plik z bankowości), wyciąg bankowy oraz dokumenty księgowe rozrachunków. W zadaniach szkolnych często analizuje się sam obieg zlecenia przelewu.
Zmieniają się nazwy procesów, formaty dokumentów i organizacja rozliczeń (np. digitalizacja, inne kanały bankowości). Jeśli schemat jest historyczny lub przedstawia dziś rzadko używany obieg papierowy, pytanie bywa oceniane jako mniej aktualne mimo poprawnej logiki.
Najpierw ustal role: kto płaci (płatnik), kto otrzymuje (dostawca) i jakie banki prowadzą ich rachunki. Potem dopasuj brakujące ogniwo: po stronie odbiorcy musi istnieć bank, który przyjmie przelew i zaksięguje wpływ na rachunku dostawcy.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Krajowa Izba Rozliczeniowa S.A., opis systemu ELIXIR (informacje o rozliczeniach przelewów) – https://www.kir.pl/elixir (dostęp: 2026-02-27)
  • Narodowy Bank Polski, informacje edukacyjne o systemach płatności i rozliczeń w Polsce – https://www.nbp.pl/systemplatniczy/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • materiały dydaktyczne z podstaw bankowości i rozliczeń bezgotówkowych dla szkół branżowych
  • notatki/lekcje o formach zapłaty w handlu (gotówka, karta, przelew)
  • ćwiczenia z interpretacji schematów obiegu dokumentów (procesy sprzedażowe i płatności)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego