Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE1 - TEST WIEDZY NR 4



PYTANIE NR 40.
Silnik pobiera 6,5 A przy 230 V i cos φ = 1. Oblicz moc pozorną.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Moc pozorna w obwodzie AC oblicza się ze wzoru S = U × I. Dla U = 230 V i I = 6,5 A otrzymujemy S = 230 × 6,5 = 1495. Pozostałe wartości nie wynikają z podstawienia danych z treści do tego wzoru.

Pełne wyjaśnienie:

W obwodach prądu przemiennego rozróżnia się kilka "mocy", dlatego kluczowe jest poprawne odczytanie, o co pyta zadanie.

Moc pozorna opisuje obciążenie źródła/zasilania prądem i napięciem. Dla przebiegów sinusoidalnych jej wartość wynosi:

S = U × I

gdzie U i I są wartościami skutecznymi. W zadaniu podano U = 230 V oraz I = 6,5 A, więc:

S = 230 × 6,5 = 1495

To jest jedyny wynik zgodny z danymi.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "2300 W" – taki wynik nie wynika z mnożenia 230 × 6,5; odpowiadałby innemu prądowi lub innemu napięciu.
  • "865 W" – to także nie jest rezultat U × I dla podanych wartości; może wynikać z błędnego dzielenia lub przypadkowego zaokrąglenia.
  • "3450 W" – wartość znacznie zawyżona; odpowiadałaby kilkukrotnie większemu prądowi przy 230 V.

Uwaga praktyczna: w silnikach prądu przemiennego moc czynna pobierana z sieci wynosi P = U × I × cos φ, a dodatkowo sprawność dotyczy relacji mocy mechanicznej do mocy czynnej. Tutaj jednak zadanie wprost dotyczy mocy pozornej, więc wystarcza wzór S = U × I.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest moc pozorna i jak ją obliczyć?
Moc pozorna S opisuje "obciążenie" sieci prądem i napięciem w AC. Dla wartości skutecznych liczy się ją jako S = U × I. Wynik ma jednostkę VA, choć w praktyce bywa mylony z W. Nie mówi jeszcze, ile energii zamienia się na pracę lub ciepło.
Dlaczego w silniku AC nie wystarcza wzór P = U × I?
W silniku AC prąd jest przesunięty fazowo względem napięcia, więc część energii krąży jako moc bierna. Dlatego moc czynna wynosi P = U × I × cos φ. Sam iloczyn U × I odpowiada mocy pozornej S, która nie jest równa mocy użytecznej silnika.
Co oznacza cos φ w obwodach prądu przemiennego?
cos φ (współczynnik mocy) informuje, jaka część mocy pozornej zamienia się na moc czynną. Gdy cos φ = 1 (obciążenie czysto rezystancyjne), to P = S. W silnikach indukcyjnych cos φ jest zwykle mniejszy od 1, więc P < S.
Jak odróżnić moc czynną od pozornej na egzaminie?
Jeśli w zadaniu pojawia się cos φ lub pytanie dotyczy energii/pracy, zwykle chodzi o moc czynną P. Jeśli podane są tylko U i I i pada hasło "moc pozorna", liczysz S = U × I. Zawsze sprawdzaj słowo kluczowe: czynna, bierna, pozorna.
Jak obliczyć moc pozorną dla 230 V i 6,5 A?
Podstawiasz do wzoru S = U × I: 230 × 6,5 = 1495. To proste mnożenie wartości skutecznych. W zadaniach testowych wynik bywa podany w W, ale merytorycznie jest to moc pozorna (VA), czyli parametr ważny dla obciążenia zasilania.
Czy cos φ = 1 jest typowy dla silnika indukcyjnego?
Nie. cos φ = 1 jest typowy dla obciążenia rezystancyjnego (np. grzałki) lub w pewnych warunkach dla prądu stałego. Silnik indukcyjny ma składową indukcyjną, więc cos φ jest zwykle mniejszy od 1. W zadaniach może być jednak podany cos φ = 1, by uprościć rachunek.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy mocy w AC?
Najczęstsze pomyłki to: mylenie mocy pozornej S z czynną P, ignorowanie cos φ, wpisywanie wyniku U × I jako mocy silnika "na wale" oraz błędy jednostek (W vs VA). Pomaga schemat: najpierw ustal, czy liczysz S, P czy Q, dopiero potem dobierz wzór.
Kiedy do obliczeń mocy potrzebny jest watomierz?
Watomierz jest potrzebny, gdy chcesz zmierzyć moc czynną pobieraną z sieci przez odbiornik AC, zwłaszcza gdy cos φ ≠ 1. Pomiar U i I nie wystarczy, bo nie uwzględnia przesunięcia fazowego. W praktyce diagnostyki silników to standardowy przyrząd.
Dlaczego moc z tabliczki silnika nie musi zgadzać się z U × I?
Moc na tabliczce znamionowej silnika często oznacza moc mechaniczną oddawaną na wale, a nie moc elektryczną pobieraną. Pobór z sieci zależy od cos φ i sprawności, więc U × I daje co najwyżej moc pozorną. Dlatego proste porównanie z tabliczką bywa mylące diagnostycznie.
Jakie pojęcia o mocy warto zapamiętać do ELE.1?
Warto umieć: S = U × I (moc pozorna), P = U × I × cos φ (moc czynna) oraz rozumieć, że cos φ opisuje przesunięcie fazowe. Przydatne jest też kojarzenie, że silniki indukcyjne mają cos φ < 1, więc P jest mniejsze od S.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że moc pozorna w obwodzie AC oblicza się ze wzoru S = U × I.

Źródła:

  • Wikipedia (PL) "Moc elektryczna" – sekcja dot. mocy w prądzie przemiennym (P=U·I·cosφ), https://pl.wikipedia.org/wiki/Moc_elektryczna (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) "Moc pozorna" – definicja i zależność S=U·I, https://pl.wikipedia.org/wiki/Moc_pozorna (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) "Współczynnik mocy" – znaczenie cos φ w obwodach AC, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wsp%C3%B3%C5%82czynnik_mocy (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik do elektrotechniki: dział o mocy w obwodach prądu przemiennego (P, Q, S, cos φ)
  • Notatki/lekcje z pomiarów elektrycznych: watomierz, pomiar cos φ, analiza obciążenia
  • Zadania rachunkowe: obliczenia S, P i Q dla różnych cos φ oraz interpretacja jednostek
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026

Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego