KWALIFIKACJA HGT2 + HGT12 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 33.
Skalkuluj cenę kieliszka likieru kawowego o pojemności 50 ml. Butelka likieru 0,5 l w cenie zakupu netto kosztuje 36,00 zł. Marża na napoje alkoholowe w tym barze wynosi 150%, VAT 22% (cenę zaokrąglić do pełnych złotych).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
0,5 l = 500 ml, więc 50 ml to 1/10 butelki.
Koszt netto porcji: 36,00 zł ÷ 10 = 3,60 zł. Przy narzucie 150% cena netto: 3,60 zł × (1 + 1,50) = 9,00 zł. Cena brutto z VAT 22%: 9,00 zł × 1,22 = 10,98 zł, po zaokrągleniu 11,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Najpierw przeliczamy pojemność butelki na mililitry: 0,5 l = 500 ml. Porcja 50 ml stanowi więc 1/10 zawartości butelki.

1) Koszt porcji netto
Cena zakupu netto całej butelki to 36,00 zł. Skoro porcji jest 10, koszt jednej porcji wynosi:
36,00 zł ÷ 10 = 3,60 zł (netto).

2) Zastosowanie marży/narzutu 150%
W tego typu zadaniach kalkulacyjnych zapis "marża 150%" bywa używany w znaczeniu narzutu od kosztu, czyli podwyższenia ceny o 150% kosztu zakupu. Wtedy cena sprzedaży netto to:
3,60 zł × (1 + 1,50) = 3,60 zł × 2,50 = 9,00 zł (netto).

3) Doliczenie VAT
Podano stawkę VAT 22%, więc liczymy cenę brutto dla klienta:
9,00 zł × 1,22 = 10,98 zł (brutto).

4) Zaokrąglenie
Zadanie wymaga zaokrąglenia do pełnych złotych, więc 10,98 zł zaokrąglamy do 11,00 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki nie pasują? 10,00 zł zwykle wynika z pominięcia VAT albo błędnego zaokrąglenia. 13,00 zł i 15,00 zł mogą pojawić się przy błędnym rozumieniu procentów (np. potraktowanie 150% jako mnożnika 1,50 zamiast podwyżki o 150%) albo przy błędnym przeliczeniu liczby porcji z butelki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przelicz litry na mililitry: 0,5 l = 500 ml. Następnie policz, ile porcji mieści się w butelce: 500 ml ÷ 50 ml = 10 porcji. Koszt lub cena butelki dzielisz przez 10, aby uzyskać wartość dla jednej porcji.
W wielu zadaniach szkolnych "marża 150%" jest stosowana jako narzut od kosztu: cena netto = koszt netto × (1 + 150%). To daje mnożnik 2,5. W praktyce biznesowej pojęcia marża/narzut bywają rozróżniane, dlatego warto sprawdzać, jaki wzór przyjmuje autor zadania.
Jeśli punkt wyjścia to cena zakupu netto, to wszystkie kolejne etapy kalkulacji (narzut, marża, zysk) wykonuje się na kwotach netto. Dopiero na końcu dolicza się VAT, aby otrzymać cenę brutto dla klienta i ją ewentualnie zaokrąglić.
VAT doliczasz przez pomnożenie ceny netto przez (1 + stawka VAT). Przykład: dla 22% jest to mnożnik 1,22. Czyli brutto = netto × 1,22. Uwaga: nie dodawaj 22 "zł", tylko 22% wartości netto.
W zadaniach egzaminacyjnych najbezpieczniej jest zaokrąglać na końcu, po uwzględnieniu wszystkich etapów (porcjowanie, narzut, VAT). Zaokrąglanie pośrednie może zmienić końcową cenę o 1 zł, zwłaszcza przy małych porcjach i wysokich narzutach.
Zaokrąglanie do pełnych złotych oznacza przyjęcie najbliższej liczby całkowitej. Ponieważ 10,98 ma część dziesiętną 0,98 (czyli ≥ 0,50), wynik zaokrągla się w górę do 11. W zadaniu można zapisać jako 11,00 zł.
Zależy od treści. Jeśli nie podano strat, zwykle przyjmuje się, że porcja jest odmierzana bez ubytków (brak strat technologicznych). W praktyce lokal może uwzględniać ubytki (np. rozlanie), ale na egzaminie muszą być one podane wprost, aby można było je policzyć.
Najczęstsze są: pomylenie liczby porcji z butelki (np. 500/50), użycie złego mnożnika dla 150% (1,5 zamiast 2,5), policzenie VAT jako 22% ceny brutto zamiast netto, oraz zaokrąglenie zbyt wcześnie. Każdy z tych błędów przesuwa wynik o kilka złotych.
Zrób kontrolę szacunkową: koszt porcji to ok. 3,6 zł netto (bo 1/10 z 36 zł). Po narzucie 150% powinno być około 2,5 razy więcej, czyli ~9 zł netto. Po doliczeniu VAT wynik powinien być nieco powyżej 9 zł, czyli około 11 zł brutto. Jeśli wychodzi 6 zł lub 20 zł, to sygnał błędu.
Nie zawsze. Na egzaminie liczysz według danych z polecenia, nawet jeśli stawka podatku w rzeczywistości uległa zmianie. Do weryfikacji "aktualności" pytania ważne jest jednak, że stawki VAT mogą się zmieniać, więc warto uczyć się metody liczenia, a nie zapamiętywać jedną liczbę.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Marża" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Mar%C5%BCa (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Podatek od towarów i usług" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Podatek_od_towar%C3%B3w_i_us%C5%82ug (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z kalkulacji gastronomicznej (kalkulacja ceny, narzut, marża)
  • Zestawy zadań rachunkowych dla technika żywienia i usług gastronomicznych (ceny, porcjowanie, VAT)
  • Materiały nauczyciela/CKE dotyczące kalkulacji cen w gastronomii i typowych pułapek pojęciowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego