KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 33.
Skład chemiczny gazu ziemnego, ciepło spalania, gęstość właściwa i względna oraz dolną i górną liczbę Wobbego określa się w stacji gazowej za pomocą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Chromatograf gazowy służy do analizy składu gazu ziemnego (udziałów składników). Na podstawie składu wyznacza się także parametry jakościowe i energetyczne, m.in. ciepło spalania, gęstość oraz liczbę Wobbego. Pozostałe urządzenia rejestrują sygnały lub mierzą tylko wybrane wielkości (np. wilgotność).

Pełne wyjaśnienie:

W stacji gazowej kontrola jakości gazu obejmuje nie tylko proste pomiary sygnałów z liczników, ale także analizę składu chemicznego paliwa. Do tego celu stosuje się chromatograf gazowy, który rozdziela składniki mieszaniny i pozwala określić ich udziały.

Znając skład (np. udział metanu i innych węglowodorów oraz gazów obojętnych), można wyznaczać kluczowe parametry jakościowe:

  • ciepło spalania (zależne od składu i zawartości składników palnych),
  • gęstość właściwą i względną (również wynikającą ze składu mieszaniny),
  • dolną i górną liczbę Wobbego, które są powiązane z wartością opałową/ciepłem spalania oraz gęstością gazu i służą do oceny zamienności paliw gazowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Rejestrator impulsów służy do rejestracji sygnałów (np. impulsów z gazomierzy lub przetworników). Nie wykonuje analizy chemicznej ani nie wyznacza parametrów jakości gazu z jego składu.
  • Higrometr mierzy wilgotność. Jest to pojedynczy parametr, który nie pozwala określić składu chemicznego, ciepła spalania, gęstości ani liczb Wobbego.
  • Urządzenie telemetryczne służy do zdalnego przesyłu danych (transmisji). Może przekazywać wyniki pomiarów, ale samo w sobie nie jest przyrządem analitycznym do badania składu gazu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawiają się jednocześnie skład chemiczny oraz parametry energetyczne (ciepło spalania, liczby Wobbego), najczęściej chodzi o analizator składu, czyli chromatograf (lub system analizujący skład), a nie o urządzenia rejestrujące, transmisyjne czy mierzące pojedynczą wielkość.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Chromatograf gazowy mierzy skład gazu, czyli udziały poszczególnych składników mieszaniny. Na tej podstawie można wyznaczać parametry jakościowe i energetyczne, które zależą od składu (np. ciepło spalania, gęstość, wskaźniki zamienności).
Liczba Wobbego jest parametrem związanym z wartością energetyczną i gęstością gazu. Ponieważ zarówno wartość energetyczna, jak i gęstość wynikają z tego, jakie składniki i w jakich proporcjach tworzą mieszaninę, do wiarygodnego wyznaczania potrzebna jest analiza składu.
Liczba Wobbego to parametr używany do oceny zamienności paliw gazowych w urządzeniach spalających. Ułatwia porównywanie różnych mieszanin gazu pod kątem zachowania płomienia i mocy cieplnej przy podobnych warunkach zasilania.
Higrometr mierzy głównie wilgotność (zawartość pary wodnej), co jest tylko jednym z parametrów. Jakość gazu w rozumieniu składu, ciepła spalania, gęstości i wskaźników energetycznych wymaga narzędzia analitycznego do składu, a nie przyrządu do pojedynczej wielkości.
Telemetria służy do zdalnego przesyłania danych z urządzeń pomiarowych (np. odczytów, alarmów, trendów). Jest elementem systemu nadzoru, ale nie zastępuje aparatury analitycznej. Może przesyłać wynik z analizatora, lecz nie wykonuje analizy składu.
Rejestrator impulsów zapisuje sygnały z przetworników (np. zlicza impulsy objętości), czyli rejestruje ilość, a nie właściwości chemiczne paliwa. Chromatograf wykonuje analizę składu i umożliwia wyznaczenie parametrów jakościowych, których nie da się uzyskać z samych impulsów.
W praktyce spotyka się wyznaczanie m.in. składu, parametrów energetycznych (związanych z wartością spalania/opałową), a także wielkości pomocniczych jak gęstość czy wskaźniki zamienności. Zakres zależy od funkcji stacji oraz wymaganej kontroli jakości i rozliczeń.
Ucz się przez skojarzenia: skład → chromatograf/analizator, wilgotność → higrometr, zliczanie → rejestrator, przesył danych → telemetria. Pomaga też rozpisanie, czy urządzenie "mierzy", "analizuje", czy tylko "przesyła/rejestruje".
Wynik jest kluczowy, gdy trzeba potwierdzić parametry energetyczne dostarczanego paliwa, wykryć zmiany składu (np. domieszki, wahania), ocenić zamienność gazu dla odbiorców oraz zapewnić spójność rozliczeń. Skład wpływa też na zachowanie spalania i bezpieczeństwo pracy urządzeń.
Bo wiele urządzeń w stacji gazowej jest "pomiarowych", ale mierzą różne rzeczy. Uczniowie często wybierają odpowiedź kojarzącą się ogólnie z pomiarem lub automatyką. Warto sprawdzać, czy pytanie dotyczy analizy chemicznej (wtedy chromatograf), czy tylko rejestracji/transmisji.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Chromatograf gazowy służy do analizy składu gazu ziemnego (udziałów składników)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu gazownictwa dotyczące stacji gazowych i aparatury kontrolno-pomiarowej
  • Materiały szkoleniowe producentów analizatorów/chromatografów gazowych (zasada działania, interpretacja wyników)
  • Notatki z zajęć o parametrach jakościowych gazu ziemnego i ich znaczeniu eksploatacyjnym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego