KWALIFIKACJA EKA3 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 25.
Skorowidzem archiwalnym nie jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skorowidz to pomoc wyszukiwawcza (najczęściej alfabetyczny indeks haseł) odsyłająca do miejsc występowania informacji w materiale lub w opisie. Inwentarz jest przede wszystkim narzędziem ewidencyjno-opisowym zasobu (opis jednostek), a nie skorowidzem w ścisłym znaczeniu.

Pełne wyjaśnienie:

W archiwistyce rozróżnia się różne pomoce archiwalne. Część z nich ma charakter wyszukiwawczy (ułatwia odnalezienie informacji po haśle), a część jest przede wszystkim ewidencyjno-opisowa (porządkuje i opisuje jednostki archiwalne).

Odpowiedź "inwentarz." jest poprawna, ponieważ inwentarz archiwalny służy do ewidencji i opisu materiałów archiwalnych: przedstawia strukturę zespołu/zbioru oraz wykaz jednostek z ich opisem. Z zasady nie jest to skorowidz (czyli indeks haseł z odesłaniami), tylko podstawowa pomoc opisowa.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do narzędzi, które w praktyce mogą pełnić funkcję skorowidzową lub są blisko z nią kojarzone:

  • "indeks." – z definicji to właśnie wykaz haseł (np. osobowych, geograficznych, rzeczowych) z odesłaniami, czyli typowy mechanizm skorowidza.
  • "sumariusz." – bywa rozumiany jako zestawienie/wykaz treści, często o funkcji informacyjnej ułatwiającej orientację w materiale; w zadaniach testowych może być traktowany jako pomoc o charakterze wyszukiwawczym.
  • "repertorium." – w wielu kontekstach oznacza wykaz/księgę rejestracyjną lub spis służący odnajdywaniu zapisów, więc może być klasyfikowane jako narzędzie ułatwiające wyszukiwanie.

Na egzaminie warto stosować prostą regułę: skorowidz/indeks kojarz z hasłami i odesłaniami, natomiast inwentarz z opisem jednostek i układem zasobu. Gdy pytanie wymaga wskazania, co nie jest skorowidzem, najczęściej chodzi o narzędzie opisowe, a nie stricte wyszukiwawcze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skorowidz archiwalny to pomoc wyszukiwawcza oparta na hasłach (np. nazwiska, miejsca, tematy), która prowadzi do odpowiednich zapisów lub jednostek. Najczęściej ma układ alfabetyczny i działa jak "mapa" do szybkiego odnalezienia informacji w materiale lub w opisach.
Indeks (skorowidz) służy głównie do wyszukiwania po haśle i zawiera odesłania. Inwentarz archiwalny jest narzędziem ewidencyjno-opisowym: pokazuje strukturę zasobu i opisuje jednostki. Indeks pomaga znaleźć, a inwentarz porządkuje i opisuje.
Skorowidz działa przez hasła i odsyłacze do miejsc występowania informacji, czyli pełni funkcję "wyszukiwarki". Inwentarz jest przede wszystkim wykazem jednostek z opisem i układem zasobu. Może zawierać indeksy, ale sam w sobie nie jest skorowidzem.
Najczęściej widać układ alfabetyczny haseł (osobowych, geograficznych, rzeczowych) oraz odesłania: numery stron, sygnatury, numery jednostek lub inne wskazania. Jeżeli dokument wygląda jak lista "hasło → gdzie szukać", to zwykle jest to skorowidz.
Nie zawsze. "Repertorium" bywa używane w znaczeniu wykazu lub księgi rejestracyjnej, która porządkuje wpisy i ułatwia ich odnalezienie. W zadaniach testowych może być traktowane jako narzędzie o funkcji wyszukiwawczej, ale znaczenie zależy od kontekstu i przyjętej terminologii.
Sumariusz to zestawienie treści lub wykaz, który pomaga zorientować się w zawartości dokumentacji (np. czego dotyczą kolejne części akt). Może wspierać wyszukiwanie, ale częściej pełni rolę informacyjną i porządkującą. Na egzaminie liczy się rozróżnienie funkcji.
Najczęściej myli się narzędzia opisowe z wyszukiwawczymi, bo wszystkie są "wykazami". Uczniowie wybierają też odpowiedź na podstawie znajomo brzmiącego słowa, a nie funkcji. Pomaga zasada: indeks/skorowidz = hasła i odesłania, inwentarz = opis jednostek.
Ucz się przez funkcje narzędzi: co służy do ewidencji i opisu, a co do wyszukiwania po haśle. Przejrzyj przykładowe indeksy osobowe i geograficzne oraz fragment inwentarza archiwalnego. Zwracaj uwagę na układ (alfabetyczny vs struktura zespołu) i odesłania.
Tworzy się go, gdy użytkownicy często szukają informacji po konkretnych hasłach (nazwiskach, miejscowościach, zagadnieniach) i sam inwentarz nie wystarcza do szybkiej kwerendy. Indeksy są szczególnie przydatne przy dużych zespołach lub przy dokumentacji o powtarzalnych danych.
Tak, w praktyce inwentarz może mieć dołączone indeksy (np. osobowy, geograficzny, rzeczowy), które ułatwiają wyszukiwanie. To jednak nie zmienia podstawowej roli inwentarza jako narzędzia ewidencyjno-opisowego. Na egzaminie ważne jest odróżnienie "zawiera" od "jest".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Skorowidz to pomoc wyszukiwawcza (najczęściej alfabetyczny indeks haseł) odsyłająca do miejsc występowania informacji w materiale lub w opisie."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki dotyczące pomocy archiwalnych i ewidencji zasobu
  • Słowniki terminologii archiwalnej (hasła: skorowidz, indeks, inwentarz, repertorium, sumariusz)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji z organizacji i prowadzenia archiwum (ćwiczenia z rozpoznawania pomocy archiwalnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego