KWALIFIKACJA MEP3 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 2.
Ślepa plamka znajduje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ślepa plamka to miejsce na siatkówce, w którym nie ma fotoreceptorów, ponieważ jest to obszar wyjścia włókien tworzących nerw wzrokowy. Dlatego zlokalizowana jest na tarczy nerwu wzrokowego, a nie w obrębie plamki żółtej ani dołeczka środkowego odpowiedzialnych za najostrzejsze widzenie.

Pełne wyjaśnienie:

Ślepa plamka (plamka ślepa) to obszar siatkówki, który nie odbiera bodźców świetlnych, ponieważ brakuje w nim fotoreceptorów (pręcików i czopków). Taka sytuacja występuje w miejscu, gdzie włókna nerwowe komórek zwojowych zbiegają się i opuszczają gałkę oczną, tworząc nerw wzrokowy. Ten obszar nazywa się tarcza nerwu wzrokowego (tzw. tarcza/punkt wejścia lub wyjścia nerwu).

Dlatego odpowiedź "na tarczy nerwu wzrokowego" jest prawidłowa: ślepa plamka wynika z anatomii tego miejsca, a nie z "gorszej jakości" widzenia w centrum siatkówki.

Pozostałe propozycje są błędne, bo dotyczą struktur odpowiadających za najlepszą jakość widzenia:

  • "w dołeczku środkowym" – dołeczek środkowy jest częścią plamki żółtej i charakteryzuje się bardzo dużym zagęszczeniem czopków, co umożliwia wysoką ostrość wzroku. To przeciwieństwo ślepej plamki.
  • "na środku żółtej plamki" – środek plamki żółtej (w praktyce okolice dołeczka) jest wyspecjalizowany do widzenia szczegółów, więc obecność ślepej plamki w tym miejscu przeczyłaby funkcji plamki.
  • "w odległości około 5' kątowych od żółtej plamki" – podanie odległości kątowej nie opisuje standardowo położenia ślepej plamki w sposób definicyjny. Kluczowym wyznacznikiem jest związek z tarczą nerwu wzrokowego i brak fotoreceptorów, a nie odniesienie do plamki żółtej w minutach kątowych.

W praktyce klinicznej ślepa plamka zwykle nie jest odczuwana na co dzień, ponieważ mózg "uzupełnia" brakujące informacje na podstawie otoczenia, a dodatkowo obraz z drugiego oka częściowo kompensuje ubytek w polu widzenia jednego oka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ślepa plamka to obszar siatkówki, który nie reaguje na światło, bo nie ma tam fotoreceptorów. Wynika to z anatomii: w tym miejscu zbiegają się włókna nerwowe i tworzą nerw wzrokowy, więc nie ma przestrzeni na pręciki i czopki.
Ślepa plamka znajduje się na tarczy nerwu wzrokowego, czyli w miejscu wyjścia nerwu wzrokowego z gałki ocznej. To lokalizacja definiowana budową oka, a nie "centrum" widzenia, jak plamka żółta.
Nie widzimy obrazu, ponieważ w ślepej plamce nie ma fotoreceptorów (pręcików i czopków), które zamieniają światło na sygnały nerwowe. Bez receptorów siatkówka nie może zarejestrować bodźca w tym miejscu.
Nie. Plamka żółta (a szczególnie dołeczek środkowy) odpowiada za najostrzejsze widzenie i ma dużo czopków. Ślepa plamka leży na tarczy nerwu wzrokowego, czyli w innym miejscu siatkówki, związanym z wyjściem nerwu.
Tarcza nerwu wzrokowego to miejsce wyjścia nerwu wzrokowego i brak tam fotoreceptorów, więc jest związana ze ślepą plamką. Dołeczek środkowy to obszar najwyższej ostrości wzroku w plamce żółtej, bogaty w czopki.
Każde oko ma własną ślepą plamkę, bo każde ma własny nerw wzrokowy i własną tarczę nerwu wzrokowego. W typowych warunkach mózg oraz widzenie obuoczne sprawiają, że na co dzień nie zauważamy "dziury" w obrazie.
Zaburzenia związane z nerwem wzrokowym i jego tarczą mogą ujawniać się jako ubytki w polu widzenia. W praktyce wykorzystuje się badania pola widzenia oraz ocenę dna oka, aby ocenić wygląd tarczy i funkcję drogi wzrokowej.
Mózg korzysta z informacji z otoczenia i z drugiego oka, by uzupełnić brakujące dane z obszaru bez receptorów. To mechanizm przetwarzania percepcyjnego: obraz jest interpretowany jako spójny, mimo że lokalnie brakuje sygnału z siatkówki.
Najczęstszy błąd to wskazanie plamki żółtej lub dołeczka środkowego, bo kojarzą się z "plamką" i widzeniem. Warto zapamiętać regułę: ślepa plamka = tarcza nerwu wzrokowego = brak fotoreceptorów.
Pomaga skojarzenie funkcjonalne: tam, gdzie wychodzi kabel (nerw wzrokowy), nie ma "czujników" (fotoreceptorów). Czyli ślepa plamka jest na tarczy nerwu wzrokowego, a plamka żółta i dołeczek odpowiadają za najlepszą ostrość.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że ślepa plamka to miejsce na siatkówce, w którym nie ma fotoreceptorów, ponieważ jest to obszar wyjścia włókien tworzących nerw wzrokowy.

Źródła:

  • Wikipedia (EN): Blind spot (vision) — https://en.wikipedia.org/wiki/Blind_spot_(vision) (accessed 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): Plamka ślepa — https://pl.wikipedia.org/wiki/Plamka_%C5%9Blepa (accessed 2026-02-27)
  • OpenStax: Anatomy and Physiology, section "The Eye" — https://openstax.org/books/anatomy-and-physiology/pages/17-4-the-eye (accessed 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z anatomii i fizjologii narządu wzroku (rozdziały o siatkówce)
  • Materiały dydaktyczne z optyki/optometrii dotyczące pola widzenia i siatkówki
  • Rysunki i schematy budowy oka z opisem plamki żółtej oraz tarczy nerwu wzrokowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego