U osoby starszej z niedowładem i brakiem samodzielnej mobilności głównym zagrożeniem wynikającym z długiego leżenia jest długotrwały ucisk na te same okolice ciała. Ucisk ogranicza ukrwienie tkanek, co może prowadzić do uszkodzeń skóry i tkanek głębszych, czyli odleżyn. Dlatego w opiece długoterminowej kluczowe jest regularne pozycjonowanie (zmiana ułożenia), połączone z kontrolą skóry i stosowaniem odciążeń.
Odpowiedź "2 godziny" jest zgodna z powszechnie przyjmowaną praktyką profilaktyki odleżyn u osób leżących: częsta zmiana pozycji zmniejsza czas nieprzerwanego nacisku i umożliwia "odpoczynek" tkankom. W praktyce opiekun powinien też zwracać uwagę na: stan skóry (zaczerwienienie, odparzenia), wilgotność (nietrzymanie moczu/stolca), odżywienie i nawodnienie oraz ból i tolerancję pozycji.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "pół godziny" – w typowych warunkach opiekuńczych jest to zbyt częste i zwykle nierealne organizacyjnie jako stały standard. Tak krótki interwał może być rozważany wyjątkowo przy bardzo wysokim ryzyku i szczególnych wskazaniach, ale nie jest ogólną zasadą egzaminacyjną.
- "4 godziny" – u osoby całkowicie niesamodzielnej może to oznaczać zbyt długi czas nieprzerwanego ucisku, szczególnie na kość krzyżową, biodra czy pięty. Zwiększa to ryzyko zmian skórnych.
- "6 godzin" – to odstęp zdecydowanie zbyt długi w profilaktyce odleżyn u osoby unieruchomionej; pozostawienie bez zmiany ułożenia przez tyle czasu znacząco podnosi ryzyko powikłań uciskowych.
Wskazówka egzaminacyjna: myśl o tym, że pozycjonowanie jest działaniem profilaktycznym wykonywanym planowo. Jeśli w pytaniu podkreślono brak samodzielnego poruszania, to oznacza konieczność regularnej zmiany ułożenia oraz odciążania miejsc narażonych na ucisk.
