KWALIFIKACJA SPC4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 14.
Średni uzysk antrykotu w stosunku do masy półtuszy waha się w granicach 5,6÷5,9%. Ile antrykotu otrzymano w wyniku rozbioru 2 000 kg półtusz wołowych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć masę antrykotu, liczy się 5,6–5,9% z 2000 kg.
2000 × 0,056 = 112 kg, a 2000 × 0,059 = 118 kg.
Wynik należy podać jako przedział od wartości minimalnej do maksymalnej, czyli 112–118 kg.

Pełne wyjaśnienie:

"Uzysk antrykotu 5,6–5,9% w stosunku do masy półtuszy" oznacza, że z całkowitej masy rozbieranych półtusz pewien ułamek (podany w procentach) stanowi masa otrzymanego antrykotu. Ponieważ podano przedział, trzeba policzyć osobno wartość minimalną i maksymalną.

Krok 1: zamiana procentu na ułamek dziesiętny
5,6% = 5,6/100 = 0,056
5,9% = 5,9/100 = 0,059

Krok 2: obliczenie masy dla obu granic
Masa półtusz: 2000 kg
Minimum: 2000 × 0,056 = 112 kg
Maksimum: 2000 × 0,059 = 118 kg

Wniosek
Otrzymana ilość antrykotu powinna mieścić się w przedziale 112–118 kg. Taki zapis jest zgodny z treścią, bo uwzględnia wahania uzysku w granicach podanych procentów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Przedziały typu "132–138 kg", "152–158 kg" i "172–178 kg" odpowiadałyby uzyskowi rzędu ok. 6,6–8,9% z 2000 kg, czyli są zbyt wysokie względem podanego 5,6–5,9%.
  • Częsty błąd to przesunięcie przecinka lub potraktowanie 5,6% jak 0,56 (co dałoby 1120 kg) albo jak 5,6 (co dawałoby absurdalne 11200 kg). Kontrola sensowności wyniku pomaga: kilka procent z 2000 kg to około 100 kg, nie kilkaset ani tysiące.

Wskazówka egzaminacyjna
Gdy w zadaniu jest zakres procentów, zawsze licz dwie granice i zapisuj wynik jako przedział w tych samych jednostkach co masa wejściowa (tu: kg).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Traktuj uzysk jako procent masy surowca. Zamień procent na ułamek (np. 5,6% = 0,056), a potem pomnóż przez masę półtusz w kg. Jeśli uzysk jest podany jako zakres, policz osobno wartość minimalną i maksymalną.
Oznacza, że masa otrzymanego antrykotu stanowi zwykle od 5,6% do 5,9% masy rozbieranych półtusz. To przedział, więc wynik obliczeń też powinien być przedziałem (minimum–maksimum), a nie jedną liczbą.
Ponieważ dane wejściowe są przedziałem (5,6–5,9%). Dla dolnej granicy dostajesz minimalną masę produktu, dla górnej – maksymalną. Taki zapis odzwierciedla wahania technologiczne i różnice w surowcu oraz w sposobie rozbioru.
Najczęściej myli się procent z ułamkiem (np. 5,6% liczone jako 0,56), liczy się tylko jedną granicę zamiast zakresu, albo pomija kontrolę sensowności wyniku. Pomaga zasada: "kilka procent z 2000 kg to około 100 kg".
Możesz skorzystać z prostego przekształcenia: 1% z 2000 kg to 20 kg, więc 5% to 100 kg. Następnie 0,6% to 12 kg (bo 0,6 × 20 kg). Razem 112 kg. Analogicznie 5,9%: 5% (100) + 0,9% (18) = 118 kg.
Nie zawsze. W praktyce uzysk może być odnoszony do różnych mas: półtuszy, tuszy, ćwierci, masy surowca po odkostnieniu itp. Na egzaminie kluczowe jest czytanie treści: tutaj wyraźnie podano "w stosunku do masy półtuszy", więc bazą jest 2000 kg.
Półtusza to zasadnicza część tuszy po podziale na dwie symetryczne połówki. W zadaniach rachunkowych jest to po prostu masa surowca wejściowego, od której liczy się uzysk elementów (np. antrykotu) podany w procentach.
Przy planowaniu produkcji i zakupów: ile półtusz trzeba rozebrać, by uzyskać określoną masę elementu; przy kalkulacji kosztów; przy kontroli wydajności pracy oraz przy porównywaniu rzeczywistego uzysku z założonymi normami zakładowymi.
Zrób szybkie oszacowanie: 10% z 2000 kg to 200 kg, więc 5–6% będzie w okolicy 100–120 kg. Jeśli wychodzi kilkaset kg albo kilka kg, to znak, że źle zamieniono procent lub użyto błędnej masy bazowej.
Podobny schemat pojawia się przy obliczaniu uzysku innych elementów (np. łopatka, rostbef) oraz przy obliczaniu strat i wydajności (np. ubytki obróbkowe). Zawsze: masa surowca × (procent/100) = masa wyniku, a przy zakresie – liczysz dwie granice.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby obliczyć masę antrykotu, liczy się 5,6–5,9% z 2000 kg. 2000 × 0,056 = 112 kg, a 2000 × 0,059 = 118 kg. Wynik należy podać jako przedział od wartości minimalnej do maksymalnej, czyli 112–118 kg.

Materiały:

  • Powtórzenie rachunku procentowego z podręcznika matematyki dla szkoły branżowej (procent z liczby, obliczenia w przedziałach).
  • Materiały dydaktyczne z technologii mięsa: podział półtuszy wołowej i nazewnictwo elementów.
  • Arkusze zadań z kalkulacji uzysków w rozbiorze (zadania typu: masa surowca → masa elementu).

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego