Inwentaryzacja ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu aktywów i pasywów oraz porównanie go ze stanem wynikającym z ewidencji księgowej. Kluczowe jest dobranie metody do rodzaju składnika.
Środki pieniężne w kasie (gotówka) są składnikiem, który istnieje w postaci materialnej i da się go zweryfikować poprzez bezpośrednie przeliczenie. Dlatego właściwą metodą jest spis z natury: komisja (lub osoby upoważnione) liczą banknoty i monety, ustalają łączną kwotę oraz porównują ją z raportem kasowym i zapisami konta "Kasa". W razie różnic sporządza się wyjaśnienia i rozlicza niedobory lub nadwyżki.
Odpowiedź "uzgodnienia sald" nie pasuje do gotówki w kasie, bo uzgodnienie salda jest typowe dla składników, których stanu nie da się policzyć fizycznie w jednostce (np. rozrachunki z kontrahentami) i wymaga porównania danych między dwiema stronami. Podobnie "potwierdzenia stanu przez kasjera" jest niewystarczające: oświadczenie osoby materialnie odpowiedzialnej może być elementem dokumentacji, ale nie zastępuje czynności kontrolnej polegającej na przeliczeniu gotówki. Z kolei "porównania z zapisami w księgowości" opisuje raczej weryfikację dokumentów/ewidencji; samo porównanie zapisów nie daje pewności co do stanu faktycznego, jeśli nie wykonano przeliczenia.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli składnik można dotknąć i policzyć (gotówka, zapasy, środki trwałe) – najczęściej właściwy będzie spis z natury. Jeśli stan potwierdza druga strona (kontrahent, bank) – pojawia się potwierdzenie salda. Jeśli weryfikuje się dokumenty i zapisy – to weryfikacja/porównanie z dokumentacją.
