Metoda spisu z natury w inwentaryzacji polega na bezpośrednim ustaleniu rzeczywistego stanu składników majątku przez ich policzenie, zważenie, zmierzenie lub inną fizyczną identyfikację. Z tego powodu stosuje się ją do składników, które realnie istnieją w postaci rzeczowej i można je zidentyfikować ilościowo.
Odpowiedź "wyroby gotowe" jest poprawna, bo wyroby gotowe stanowią zapasy – są materialnym efektem procesu produkcyjnego przeznaczonym do sprzedaży. Mogą znajdować się w magazynie i da się je ująć w arkuszach spisu poprzez ustalenie ilości (np. sztuk, kilogramów) i porównanie z ewidencją księgową.
Pozostałe propozycje nie pasują do spisu z natury, ponieważ nie są składnikami, które można fizycznie policzyć:
- "kapitały własne" to pozycje pasywów wynikające z ewidencji i dokumentów (np. wielkość wniesionego kapitału, wynik finansowy). Ich stan ustala się przez analizę zapisów i dokumentów, a nie przez "liczenie w magazynie".
- "fundusze specjalne" również mają charakter księgowy (często związany z przeznaczeniem środków). Weryfikuje się je na podstawie dokumentacji i zapisów kont, a nie drogą spisu.
- "należności wątpliwe" to rozrachunki z odbiorcami, które dotyczą praw do otrzymania środków pieniężnych. Takich pozycji nie da się zinwentaryzować przez fizyczne liczenie; typowo wymagają uzgodnienia sald lub weryfikacji dokumentów (np. faktur, potwierdzeń, korespondencji, odpisów).
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się zapasy (materiały, towary, półprodukty, wyroby gotowe), to zwykle są one kandydatem do spisu z natury. Gdy widzisz kapitały, fundusze lub rozrachunki, myśl o metodach opartych o dokumenty i uzgodnienia.