KWALIFIKACJA CHM6 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 32.
Stężenie molowe roztworu otrzymanego w kolbie miarowej o pojemności 500 cm3 z odważki analitycznej zawierającej 0,5 mola substancji po uzupełnieniu wodą, wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie molowe oblicza się ze wzoru c = n/V. Objętość kolby 500 cm3 to 0,500 dm3. Dla n = 0,5 mola otrzymujemy c = 0,5 / 0,500 = 1,00 mol/dm3. Kluczowe jest poprawne przeliczenie cm3 na dm3.

Pełne wyjaśnienie:

Stężenie molowe (molarność) roztworu opisuje, ile moli substancji znajduje się w 1 dm3 roztworu. Korzysta się z zależności:

c = n / V, gdzie:
c – stężenie molowe (mol/dm3),
n – liczba moli substancji (mol),
V – objętość roztworu (dm3).

W zadaniu odważka zawiera 0,5 mola substancji, a roztwór przygotowano w kolbie miarowej o pojemności 500 cm3, czyli do objętości kreskowej. Najważniejszy krok to przeliczenie jednostek objętości:

1 dm3 = 1000 cm3, zatem 500 cm3 = 500/1000 dm3 = 0,500 dm3.

Podstawienie do wzoru:

c = 0,5 mol / 0,500 dm3 = 1,00 mol/dm3.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,25 mol/dm3 – taki wynik mógłby powstać przy omyłkowym przyjęciu większej objętości (np. 2 dm3) albo przy błędnym podziale przez 2 bez kontroli jednostek.
  • 0,50 mol/dm3 – częsty skutek pominięcia faktu, że 0,5 dm3 to połowa dm3: zamiast dzielenia przez 0,5 ktoś dzieli przez 1, lub myli przeliczenie 500 cm3.
  • 0,10 mol/dm3 – typowy błąd rzędu wielkości, gdy ktoś potraktuje 500 cm3 jako 5 dm3 albo wykona niepoprawną konwersję cm3→dm3.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj konwersję jednostek w jednym wierszu (np. 500 cm3 = 0,500 dm3) i sprawdź sens wyniku: skoro w 0,5 dm3 jest 0,5 mola, to w 1 dm3 będzie 1 mol, czyli 1,00 mol/dm3.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stężenie molowe (molarność) to liczba moli substancji rozpuszczonej przypadająca na 1 dm3 roztworu. Liczy się je ze wzoru c = n/V, gdzie n jest w molach, a V w dm3.
Użyj relacji 1 dm3 = 1000 cm3. Dzielisz więc przez 1000: 500 cm3 = 500/1000 dm3 = 0,500 dm3. Bez tej konwersji łatwo o błąd rzędu wielkości.
Podstaw do wzoru c = n/V. Najpierw upewnij się, że objętość jest w dm3 (litrach). Przykład: n = 0,5 mol, V = 0,500 dm3 daje c = 1,00 mol/dm3.
Kolba miarowa służy do przygotowania roztworu do ściśle określonej objętości końcowej (do kreski). W obliczeniach przyjmujesz więc V równe objętości kolby, niezależnie od tego, ile wody dolano w trakcie sporządzania roztworu.
Tak, bo stężenie to "mole na dm3". Jeśli w połowie dm3 jest 0,5 mola, to w całym dm3 (dwa razy większej objętości) będzie proporcjonalnie 1 mol. To szybka kontrola wyniku obliczeń.
Najczęściej myli się jednostki objętości (cm3 z dm3), błędnie zapisuje konwersję (100 zamiast 1000) albo podstawia do wzoru V jako "dolaną wodę" zamiast objętości końcowej roztworu w kolbie.
Zapis mol/dm3 mówi, ile moli substancji jest w 1 litrze roztworu. To podstawowa jednostka przy przygotowaniu roztworów roboczych i wzorcowych, np. do analiz kontroli jakości lub do dozowania reagentów w procesie.
Wykonaj kontrolę proporcji: gdy objętość jest mniejsza niż 1 dm3, stężenie będzie większe niż liczba moli (dla n > 0). Np. 0,5 mola w 0,5 dm3 powinno dać wartość około 1, a nie 0,1 czy 0,25.
Przydają się przy przygotowaniu roztworów w węzłach mieszania, korekcie stężeń w procesie, przygotowaniu reagentów do płukania/neutralizacji oraz we współpracy z laboratorium (np. dobór stężeń roztworów do analiz). To częste obliczenia eksploatacyjne.
Potrzebujesz liczby moli substancji n (albo masy i masy molowej, by ją wyznaczyć) oraz objętości roztworu V w dm3. Następnie stosujesz c = n/V i zapisujesz wynik w mol/dm3.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Stężenie molowe oblicza się ze wzoru c = n/V."

Źródła:

  • IUPAC Gold Book: "amount concentration (of B)" (molarity) – definicja i jednostki, https://goldbook.iupac.org/terms/view/A00295 (dostęp: 2026-03-01)
  • ChemLibreTexts: "Molarity" – definicja c = n/V i przykłady obliczeń, https://chem.libretexts.org/Bookshelves/General_Chemistry/Map%3A_Chemistry_-_The_Central_Science_(Brown_et_al.)/04%3A_Reactions_in_Aqueous_Solution/4.03%3A_Molarity (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Stężenie molowe" – definicja oraz przeliczenia jednostek objętości, https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_molowe (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki z chemii ogólnej: dział roztwory i stężenia
  • Materiały szkolne/branżowe o sporządzaniu roztworów w kolbach miarowych
  • Zadania rachunkowe z przeliczania jednostek i stężeń (molarność, procent masowy, molalność)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego