KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 13.
Które szkodniki spowodowały widoczne na liściach róży objawy żerowania?
Ilustracja przedstawia rysunek liści róży z widocznymi uszkodzeniami, które są wynikiem żerowania szkodników.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gąsienice motyli to szkodniki gryzące, dlatego typowo powodują wygryzienia w blaszce liściowej (dziury, nadżerki, czasem "szkieletowanie").
Przędziorki i wciornastki zwykle dają drobne przebarwienia/srebrzenie, a mszyce – zniekształcenia i lepką spadź, nie ubytki tkanki.

Pełne wyjaśnienie:

W diagnostyce szkodników na różach kluczowe jest rozróżnienie, czy uszkodzenia są wynikiem żerowania gryzącego, czy ssącego. Odpowiedź "Gąsienice motyli." jest właściwa, ponieważ gąsienice należą do szkodników gryzących i typowo pozostawiają na liściach ubytki tkanki: wygryzione dziury, postrzępione brzegi, nadżerki, a czasem tzw. "szkieletowanie" liścia (pozostają nerwy).

Pozostałe odpowiedzi opisują grupy szkodników o innym mechanizmie żerowania, więc zwykle dają inny obraz:

  • "Przędziorki." (szkodniki ssące) najczęściej powodują drobne, liczne punkciki i mozaikowate przebarwienia, matowienie liści, a przy silnym występowaniu także delikatną przędzę. Zazwyczaj nie ma wyraźnych dziur i wygryzień tkanki.
  • "Wciornastki." uszkadzają powierzchnię liścia i płatków, dając często efekt srebrzenia, smużek lub drobnych przebarwień. Również nie jest to typowy obraz dużych ubytków blaszki.
  • "Mszyce." pobierają sok roślinny, dlatego częściej obserwuje się zwijanie i deformacje młodych liści/pędów oraz spadź (lepkość) i wtórnie czarny nalot grzybów sadzakowych. To inny typ objawów niż klasyczne wygryzienia.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą zasadę: dziury i ubytki = zwykle szkodnik gryzący; przebarwienia, srebrzenie, zniekształcenia bez ubytków = częściej szkodnik ssący. Następny krok to potwierdzenie rozpoznania lustracją (obecność larw/gąsienic lub odchodów, uszkodzenia brzegów liścia, aktywność nocna wielu gatunków).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej widać ubytek tkanki: dziury w blaszce, postrzępione brzegi, nadżerki lub "szkieletowanie" liścia. Często można też znaleźć gąsienice, ich odchody albo zrolowane/połączone przędzą fragmenty liścia, gdzie się ukrywają.
Przędziorki są szkodnikami ssącymi, nakłuwają komórki i pobierają sok, więc zostawiają liczne drobne punkciki i mozaikowe przebarwienia, a nie wygryzione otwory. Przy silnym nasileniu bywa widoczna delikatna przędza na spodzie liści.
Mszyce powodują głównie zniekształcenia młodych liści i pędów oraz spadź (lepka wydzielina), na której może pojawić się czarny nalot. Gąsienice natomiast wygryzają tkankę, więc dominują dziury, nadżerki i ubytki blaszki liściowej.
Wciornastki często powodują srebrzenie, smużki i nieregularne przebarwienia na liściach (czasem także na płatkach). Uszkodzenia są bardziej "powierzchniowe" niż u szkodników gryzących, dlatego typowo nie obserwuje się wyraźnych, wygryzionych dziur.
Spójrz na typ uszkodzenia. Jeśli widzisz ubytki tkanki (dziury, wygryzione brzegi) – podejrzewaj szkodnika gryzącego (np. gąsienice). Jeśli tkanka jest cała, ale są przebarwienia, srebrzenie lub deformacje – częściej winne są szkodniki ssące (mszyce, wciornastki, przędziorki).
Wiele gąsienic żeruje intensywnie w okresie aktywnego wzrostu roślin (wiosna–lato), często także wieczorem lub nocą. Dlatego podczas lustracji warto oglądać rośliny o różnych porach oraz sprawdzać spód liści i miejsca ukrycia (zrolowane liście, zagłębienia pędów).
Sprawdź spód liści, wnętrze zrolowanych fragmentów oraz okolice nerwów i ogonków. Gąsienice często kryją się w ciągu dnia. Pomocne jest też szukanie drobnych odchodów. Jeśli to szkodniki ssące, częściej znajdziesz je na młodych przyrostach (mszyce) lub na spodzie liści (przędziorki).
Nie zawsze. Podobne symptomy mogą dawać różne gatunki lub nawet czynniki nieożywione (np. uszkodzenia mechaniczne). Dlatego w praktyce trzeba łączyć objawy z lustracją: obecnością szkodnika, jego form rozwojowych, śladów (przędza, spadź, odchody) i miejscem występowania.
Typowe są: wybór "najbardziej znanego" szkodnika (np. mszyce) bez analizy śladu, ignorowanie różnicy gryzienie/ssanie oraz oglądanie tylko wierzchu liścia. Na egzaminie opłaca się nazwać typ uszkodzenia i dopiero potem dopasować grupę szkodników.
Ucz się parami: szkodnik → typ żerowania → objaw. Pomaga porównywanie zdjęć uszkodzeń (dziury, srebrzenie, mozaika, deformacje) i ćwiczenie krótkich opisów. Warto też znać miejsca żerowania (młode pędy, spód liścia) i podstawowe metody lustracji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Gąsienice motyli to szkodniki gryzące, dlatego typowo powodują wygryzienia w blaszce liściowej (dziury, nadżerki, czasem "szkieletowanie")."

Materiały:

  • Materiały szkolne z ochrony roślin w ogrodnictwie (szkodniki roślin ozdobnych)
  • Atlasy/klucze do rozpoznawania szkodników i objawów ich żerowania (dział: róże)
  • Zalecenia integrowanej ochrony roślin dla roślin ozdobnych (opis metod i objawów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego