KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 23.
Tabela przedstawia koszty bezpośrednie przedsiębiorstwa produkcyjnego. Koszty wydziałowe wynoszą 7 200,00 zł i są rozliczane proporcjonalnie do materiałów bezpośrednich. Ile wyniesie koszt wytworzenia Zlecenia nr 1?
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z kosztami bezpośrednimi przedsiębiorstwa produkcyjnego, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt wytworzenia zlecenia ustala się jako sumę kosztów bezpośrednich z tabeli (np. materiały, robocizna bezpośrednia) oraz doliczonych kosztów wydziałowych. Koszty wydziałowe 7 200 zł rozlicza się proporcjonalnie do wartości materiałów bezpośrednich, więc na Zlecenie nr 1 przypada część tej kwoty według jego udziału w materiałach.

Pełne wyjaśnienie:

W kalkulacji zleceniowej koszt wytworzenia konkretnego zlecenia obejmuje:

  • koszty bezpośrednie przypisane do zlecenia (wynikające z tabeli),
  • koszty pośrednie produkcji (tu: koszty wydziałowe), które trzeba rozliczyć przyjętym kluczem.

W treści zadania podano, że koszty wydziałowe wynoszą 7 200,00 zł i są rozliczane proporcjonalnie do materiałów bezpośrednich. Oznacza to, że najpierw ustala się udział materiałów bezpośrednich Zlecenia nr 1 w łącznej wartości materiałów (dla wszystkich zleceń ujętych w tabeli), a następnie mnoży się ten udział przez 7 200,00 zł. Otrzymana kwota to narzut kosztów wydziałowych przypadający na Zlecenie nr 1.

Kolejny krok to zsumowanie:

  • kosztów bezpośrednich Zlecenia nr 1 z tabeli,
  • przydzielonej (wyliczonej proporcją) części kosztów wydziałowych.

Wynik tej kalkulacji daje koszt wytworzenia Zlecenia nr 1 równy 39 000,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 36 000,00 zł – typowo odpowiada sytuacji, gdy uwzględni się tylko koszty bezpośrednie i pominie narzut kosztów wydziałowych albo rozliczy je zbyt nisko.
  • 32 000,00 zł – wskazuje na pominięcie istotnej pozycji kosztów bezpośrednich z tabeli lub błędne odczytanie danych dla Zlecenia nr 1.
  • 40 000,00 zł – może wynikać z błędnego zastosowania proporcji (np. zaokrągleń lub przyjęcia niewłaściwej podstawy rozliczenia), co zawyża narzut kosztów wydziałowych.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zanotuj wprost schemat: koszty bezpośrednie zlecenia + (7 200 zł × udział materiałów zlecenia w materiałach ogółem). To ogranicza ryzyko pomylenia klucza rozliczeniowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszty wydziałowe to pośrednie koszty związane z funkcjonowaniem wydziału produkcyjnego (np. utrzymanie hali, energia, amortyzacja, nadzór). Nie da się ich przypisać bezpośrednio do jednego zlecenia, dlatego rozlicza się je na produkty/zlecenia przyjętym kluczem.
Najpierw oblicz udział materiałów bezpośrednich danego zlecenia w materiałach ogółem: MB zlecenia / MB razem. Następnie pomnóż ten udział przez łączną kwotę kosztów wydziałowych. Otrzymasz narzut kosztów wydziałowych przypadający na to zlecenie.
Klucz rozliczeniowy dobiera się tak, aby możliwie dobrze odzwierciedlał związek kosztów pośrednich z przyczyną ich powstawania. Jeśli koszty wydziałowe rosną wraz ze zużyciem materiałów (np. transport wewnętrzny, magazynowanie), klucz materiałowy bywa uzasadniony.
W typowej kalkulacji zleceniowej koszt wytworzenia obejmuje koszty bezpośrednie zlecenia (np. materiały i robociznę bezpośrednią) oraz odpowiednią część kosztów pośrednich produkcji (tu: wydziałowych) rozliczoną według klucza. Nie jest to to samo co koszt własny sprzedaży.
Najczęstsze błędy to: użycie złego klucza (np. robocizna zamiast materiałów), przeniesienie całych 7 200 zł na jedno zlecenie, policzenie proporcji "odwrotnie", pominięcie części kosztów bezpośrednich z tabeli oraz zaokrąglenia wykonane zbyt wcześnie.
W kalkulacji kosztu wytworzenia na potrzeby rachunku kosztów zwykle dolicza się koszty pośrednie produkcji (wydziałowe) do kosztów bezpośrednich, bo wytworzenie wyrobu wymaga zarówno zasobów bezpośrednich, jak i infrastruktury. Wyjątkiem są uproszczenia lub inne cele analityczne (np. rachunek kosztów zmiennych).
Sprawdź dwa punkty kontrolne: 1) czy suma narzutów kosztów wydziałowych dla wszystkich zleceń równa się 7 200 zł, 2) czy zlecenie z większymi materiałami bezpośrednimi ma większy przydział kosztów wydziałowych. Jeśli nie, proporcja jest policzona błędnie.
Koszty bezpośrednie to te, które można przypisać jednoznacznie do zlecenia (np. konkretne materiały wydane na zlecenie, robocizna pracowników przy tym zleceniu). Koszty pośrednie (wydziałowe) dotyczą wspólnej działalności wydziału i wymagają rozliczenia kluczem, nie wynikają bezpośrednio z jednej pozycji zlecenia.
Kalkulację zleceniową stosuje się, gdy produkcja ma charakter jednostkowy lub małoseryjny i łatwo wyodrębnić zlecenia (np. produkcja na zamówienie klienta). Wtedy koszty bezpośrednie zbiera się na karcie zlecenia, a koszty pośrednie rozlicza zgodnie z ustalonymi kluczami.
Ćwicz schemat rozwiązywania: 1) odczyt danych z tabeli, 2) wybór właściwego klucza, 3) obliczenie udziału i narzutu, 4) suma kosztów bezpośrednich i narzutu. Trenuj też kontrolę: suma narzutów = koszty wydziałowe razem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 33% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Koszt wytworzenia zlecenia ustala się jako sumę kosztów bezpośrednich z tabeli (np. materiały, robocizna bezpośrednia) oraz doliczonych kosztów wydziałowych."

Źródła:

  • IASB, International Accounting Standard (IAS) 2 "Inventories", paragraphs 10–12 (costs of conversion: allocation of fixed/variable production overheads) – https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-2-inventories/ (dostęp do strony standardu: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z rachunku kosztów (kalkulacja doliczeniowa, klucze rozliczeniowe)
  • Arkusze ćwiczeniowe z kalkulacji zleceniowej i rozliczania kosztów wydziałowych
  • Materiały CKE/OKE: przykładowe zadania dla technika rachunkowości z działu rachunku kosztów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego