KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 34.
Tabela zawiera zestawienie liczby wniosków, które wpłynęły w ciągu jednego miesiąca do poszczególnych wydziałów Urzędu Miasta. W którym wydziale znalazła się dominanta złożonych wniosków?
Ilustracja przedstawia tabelę z zestawieniem liczby wniosków, które wpłynęły do poszczególnych wydziałów Urzędu Miasta w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dominanta (moda) to wartość, która w zbiorze danych występuje najczęściej. Aby wskazać właściwy wydział, należy w tabeli znaleźć liczbę wniosków powtarzającą się z największą częstością i sprawdzić, przy którym wydziale jest ona podana. W tabeli taka dominanta przypada na "Wydział komunikacji".

Pełne wyjaśnienie:

Dominanta (moda) w statystyce opisowej oznacza wartość występującą najczęściej w analizowanym zbiorze danych. W tym zadaniu zbiorem danych są liczby wniosków przypisane do poszczególnych wydziałów urzędu w danym miesiącu.

Aby poprawnie rozwiązać zadanie, nie trzeba liczyć średniej ani sumy. Należy:

  • odczytać z tabeli liczbę wniosków dla każdego wydziału,
  • sprawdzić, która liczba powtarza się najczęściej (to właśnie dominanta),
  • wskazać wydział, przy którym w tabeli widnieje ta dominująca wartość.

Odpowiedź "Wydział komunikacji" jest poprawna, ponieważ w przedstawionym zestawieniu to właśnie w tym wydziale znajduje się wartość będąca dominantą (czyli najczęściej występująca liczba złożonych wniosków).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? Każda z nich wskazuje wydział, przy którym w tabeli widnieje liczba wniosków, która nie jest wartością najczęściej powtarzającą się w całym zestawieniu. Typowym błędem jest utożsamienie "dominanty" z "największą liczbą" (maksimum) albo z "typowym wydziałem", co nie ma uzasadnienia statystycznego. W zadaniach urzędowych dominanta pomaga opisać, jaka liczba spraw pojawia się najczęściej, co bywa użyteczne np. w planowaniu obsady i organizacji pracy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w tabeli żadna liczba się nie powtarza, dominanta nie występuje. Jeżeli natomiast jedna wartość powtarza się częściej niż inne, to ona jest dominantą – nawet jeśli nie jest największa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dominanta (moda) to wartość, która występuje najczęściej w zbiorze danych. Nie musi być największa ani najmniejsza. W zadaniach z tabelą oznacza to zwykle liczbę pojawiającą się w wielu wierszach częściej niż pozostałe wartości.
Wypisz (lub porównaj wzrokiem) wszystkie wartości z tabeli i sprawdź, która liczba powtarza się najczęściej. Następnie odczytaj, przy jakim wydziale ta wartość występuje. To ten wydział będzie odpowiedzią w zadaniu.
Największa liczba to maksimum, a dominanta to najczęściej występująca wartość. Możliwa jest sytuacja, że najwyższy wynik pojawia się tylko raz, a inna (niższa) liczba powtarza się kilka razy — wtedy dominanta będzie tą powtarzającą się liczbą.
Tak. Jeśli żadna wartość się nie powtarza (wszystkie liczby są różne), dominanta nie występuje. Na egzaminie warto to sprawdzić, bo czasem zadanie dotyczy właśnie rozpoznania braku dominanty lub wskazania wartości najczęstszej.
Najczęstsze błędy to: mylenie dominanty z maksimum, liczenie średniej zamiast szukania powtórzeń oraz niedokładne odczytanie tabeli (przeoczenie, że ta sama liczba występuje w kilku miejscach). Pomaga krótkie zaznaczanie powtarzających się wartości.
Średnia to suma wartości podzielona przez ich liczbę, mediana to wartość środkowa po uporządkowaniu, a dominanta to wartość najczęściej występująca. Te miary opisują "typowość" danych na różne sposoby i mogą dawać różne wyniki.
Dominanta jest użyteczna, gdy chcesz szybko określić najbardziej typowy poziom wpływu spraw (np. wniosków) bez wchodzenia w średnie i odchylenia. Może wspierać planowanie obsady, organizację pracy okienek oraz ocenę, czy obciążenie bywa powtarzalne.
Oznacza to, że w całym zestawieniu (dla wielu wydziałów) pewna liczba wniosków pojawia się najczęściej. Wydział, przy którym w tabeli widnieje ta najczęstsza wartość, jest wskazywany jako odpowiedź w pytaniu o dominantę.
Tak. Jeśli dwie różne wartości mają taką samą, największą częstość, zbiór jest wielodominantowy. W testach z jedną poprawną odpowiedzią zwykle konstruuje się dane tak, aby dominanta była jednoznaczna, ale warto pamiętać o tej możliwości.
Najprościej: przejrzyj kolumnę z liczbami i szukaj powtórzeń. Gdy widzisz tę samą liczbę więcej niż raz, porównaj jej częstość z innymi powtórzeniami. Potem odczytaj nazwę wydziału z tego samego wiersza tabeli.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dominanta (moda) to wartość, która w zbiorze danych występuje najczęściej.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Moda (statystyka)" https://pl.wikipedia.org/wiki/Moda_(statystyka) (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Statystyka opisowa" https://pl.wikipedia.org/wiki/Statystyka_opisowa (dostęp: 2026-03-02)
  • GUS – glosariusz/pojęcia statystyczne (hasła dotyczące miar tendencji centralnej, w tym mody/dominanty): https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały z matematyki/STATYSTYKI opisowej: definicje średniej, mediany i dominanty
  • Ćwiczenia z odczytywania i interpretowania tabel oraz wykresów (np. zadania maturalne z podstaw statystyki)
  • Słowniki pojęć statystycznych (np. glosariusze instytucji statystycznych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego