KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 29.
Terapeuta w ramach zajęć terapeutycznych dla 20-letniej Agnieszki z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym, mając na uwadze zwiększenie jej samodzielności w życiu codziennym, powinien zaproponować podopiecznej wspólne
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:

Jeżeli celem zajęć jest zwiększenie samodzielności w życiu codziennym, terapeuta powinien wybrać aktywność będącą treningiem praktycznych czynności dnia codziennego.

Wspólne przygotowanie posiłku ćwiczy planowanie, sekwencję działań, higienę i bezpieczeństwo, a efekt można bezpośrednio wykorzystać w domu.


Pełne wyjaśnienie:

W terapii zajęciowej dobór aktywności powinien wynikać z celu funkcjonalnego. W pytaniu celem jest zwiększenie samodzielności w życiu codziennym, czyli w obszarze czynności dnia codziennego (ADL/IADL). Najbardziej adekwatne są takie zadania, które mają bezpośredni transfer do realnych sytuacji domowych i pozwalają trenować konkretne umiejętności potrzebne na co dzień.

Przygotowanie posiłku jest klasycznym przykładem treningu umiejętności życiowych: obejmuje planowanie (co i z czego przygotować), organizację stanowiska, sekwencjonowanie kroków, kontrolę czasu, dbanie o higienę, a także elementy bezpieczeństwa (np. ostre narzędzia, gorące powierzchnie). Taka aktywność może być stopniowana (od prostych kanapek po dania wymagające gotowania) oraz dostosowywana do możliwości osoby z niepełnosprawnością intelektualną.

Pozostałe propozycje są mniej trafne, bo nie realizują bezpośrednio celu samodzielności domowej:

  • Rozwiązywanie krzyżówek może wspierać uwagę, pamięć lub słownictwo, ale jest głównie stymulacją poznawczą. Nie uczy konkretnej czynności samoobsługowej ani umiejętności potrzebnej do niezależnego funkcjonowania w domu.
  • Wyjście do kina jest formą rekreacji i uczestnictwa społecznego. Może mieć wartość w innych celach terapeutycznych (np. trening zachowań społecznych), ale nie jest treningiem czynności domowych.
  • Spacery wspierają kondycję i regulację emocji, jednak same w sobie nie rozwijają umiejętności takich jak przygotowanie jedzenia czy organizacja codziennych obowiązków. Mogą być elementem planu, ale nie są najlepszą odpowiedzią na cel wskazany w pytaniu.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: gdy w treści pojawia się "samodzielność w życiu codziennym", najczęściej chodzi o wybór aktywności z obszaru ADL/IADL (kuchnia, higiena, ubieranie, porządkowanie, zakupy), a nie o ogólną aktywizację czy rozrywkę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

ADL to podstawowe czynności samoobsługowe i funkcjonowania na co dzień, np. jedzenie, higiena, ubieranie czy przygotowanie prostych rzeczy w domu.

W terapii zajęciowej trening ADL polega na uczeniu krok po kroku, stopniowaniu trudności i utrwalaniu nawyków, aby zwiększyć niezależność.

Najlepiej działają zajęcia praktyczne, które można przenieść do domu: przygotowanie posiłku, trening higieny, porządkowanie, planowanie dnia czy zakupy.

Kluczowe jest dopasowanie poziomu trudności, jasna sekwencja kroków oraz wielokrotne powtarzanie w podobnych warunkach.

Przygotowanie posiłku łączy wiele umiejętności potrzebnych na co dzień: planowanie, organizację, sekwencję działań, kontrolę czasu, higienę i bezpieczeństwo.

Daje też mierzalny efekt (gotowy posiłek) i ma wysoki transfer do życia domowego, co bezpośrednio wspiera samodzielność.

Krzyżówki mogą wspierać funkcje poznawcze (uwagę, pamięć, słownictwo), ale zwykle nie są treningiem praktycznych umiejętności domowych.

Jeśli celem jest samodzielność w życiu codziennym, lepiej wybierać zadania typu ADL/IADL, które uczą konkretnych czynności samoobsługowych.

Spacery są przydatne, gdy celem jest poprawa kondycji, regulacja napięcia, wprowadzanie rutyny aktywności fizycznej lub trening orientacji w otoczeniu.

Nie są jednak pierwszym wyborem, gdy pytanie dotyczy stricte samodzielności domowej, np. przygotowania jedzenia czy prowadzenia gospodarstwa.

Stopniowanie polega na przechodzeniu od prostych zadań do złożonych: np. kanapki → sałatka → danie na ciepło. Można też ograniczać liczbę kroków, stosować podpowiedzi obrazkowe i stałe schematy.

Ważne jest utrzymanie bezpieczeństwa i ocenianie, ile wsparcia jest konieczne.

Najczęstsze ryzyka to skaleczenia (noże), oparzenia (gorące naczynia), porażenie prądem (sprzęt) oraz zatrucia (higiena żywności).

Terapeuta powinien dobrać narzędzia, nadzorować użycie źródeł ciepła i uczyć zasad higieny oraz porządku, dostosowując wymagania do możliwości podopiecznej.

Cele rekreacyjne dotyczą spędzania czasu wolnego i uczestnictwa (np. kino), a cele ADL skupiają się na samoobsłudze i funkcjonowaniu w domu (np. przygotowanie posiłku).

Oba obszary mogą być ważne, ale na egzaminie trzeba dopasować aktywność do sformułowanego celu, zwłaszcza gdy chodzi o samodzielność.

Słowo "samodzielność" jest wskazówką, że oceniana ma być zdolność wykonania realnych czynności dnia codziennego, a nie tylko ogólna aktywizacja.

W takich zadaniach zwykle poprawne są odpowiedzi związane z ADL/IADL: kuchnia, higiena, ubieranie, organizacja obowiązków i bezpieczne wykonywanie sekwencji działań.

Ćwicz kojarzenie celu z typem aktywności: samodzielność → ADL/IADL, komunikacja → trening społeczny, funkcje poznawcze → zadania poznawcze, sprawność → aktywność ruchowa.

Rozwiązuj testy i zawsze pytaj: "Jaki jest transfer tej aktywności do życia codziennego?" To pomaga wybierać odpowiedź zgodną z celem.

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 74% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF), overview page: https://www.who.int/standards/classifications/international-classification-of-functioning-disability-and-health (dostęp: 2026-02-18)
  • WFOT – World Federation of Occupational Therapists, opis zawodu/definicja terapii zajęciowej (Occupational Therapy): https://wfot.org/about/about-occupational-therapy (dostęp: 2026-02-18)
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – Activities of Daily Living: https://medlineplus.gov/ency/article/002149.htm (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu terapii zajęciowej dotyczące ADL/IADL
  • Publikacje i kursy dotyczące planowania interwencji funkcjonalnych w terapii zajęciowej
  • Dokumenty i opracowania opisujące klasyfikację ICF oraz podejście funkcjonalne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego