KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 12.
Tłok silnika z wirową komorą spalania pokazano na ilustracji
Ilustracja przedstawia cztery różne tłoki silnika, oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Komora wirowa wymaga charakterystycznego ukształtowania przestrzeni spalania i współpracy z kanałami doprowadzającymi ładunek, co na ilustracjach rozpoznaje się po typowych cechach denka tłoka i strefy komory. W tym zadaniu poprawna jest odpowiedź "A", bo wskazuje tłok odpowiadający komorze wirowej pokazanej na rysunku.

Pełne wyjaśnienie:

W silnikach wysokoprężnych spotyka się różne rozwiązania kształtowania procesu spalania. Jednym z nich jest komora wirowa, w której istotną rolę odgrywa wytworzenie intensywnego zawirowania ładunku, aby poprawić mieszanie paliwa z powietrzem i przebieg spalania.

Na ilustracjach egzaminacyjnych tłok współpracujący z rozwiązaniem "wirowym" rozpoznaje się przede wszystkim po charakterystycznym ukształtowaniu przestrzeni spalania oraz elementach/cechach związanych z kierowaniem strugi i ruchem wirowym. W praktyce uczniowie powinni zwracać uwagę na geometrię denka tłoka (np. rodzaj wgłębienia, strefy krawędzi, ewentualne kształty sprzyjające zawirowaniu) oraz na to, czy pokazany element pasuje do idei tworzenia silnego wiru w komorze.

Odpowiedź "A" jest poprawna, ponieważ na ilustracji wskazuje tłok odpowiadający konstrukcji z wirową komorą spalania. Pozostałe warianty (B, C, D) są błędne, bo przedstawiają inne ukształtowanie tłoka/komory lub rozwiązania typowe dla innych odmian komór spalania i nie odpowiadają cechom komory wirowej widocznej na rysunku.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz odpowiedź, porównaj wszystkie cztery warianty i wypisz 2–3 cechy charakterystyczne komory wirowej (zawirowanie, kształt przestrzeni spalania, sposób kierowania strugi). Dopiero potem dopasuj wariant z ilustracji, zamiast kierować się ogólnym wrażeniem "tłok z wgłębieniem".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Komora wirowa to odmiana komory spalania, w której celowo wytwarza się silny ruch wirowy powietrza/ładunku, aby poprawić mieszanie paliwa z powietrzem. Rozwiązanie to spotyka się w wybranych konstrukcjach silników wysokoprężnych i bywa rozpoznawane po cechach elementów komory oraz współpracujących części.
Kształt denka tłoka wpływa na objętość i geometrię przestrzeni spalania, a także na kierunek przepływu powietrza podczas sprężania. Odpowiednio ukształtowane wgłębienia mogą wspierać zawirowanie i mieszanie, co przekłada się na sprawność, dymienie i kulturę pracy silnika.
Najczęściej porównuje się kształt przestrzeni spalania i cechy denka tłoka: rodzaj wgłębienia, krawędzie i strefy kierujące przepływ. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest dopasowanie tych cech do idei wytwarzania wiru, a nie samo stwierdzenie, że "tłok ma zagłębienie".
Ilustracje sprawdzają praktyczną umiejętność identyfikacji części, podobnie jak w warsztacie lub przy doborze części zamiennych. Uczeń ma rozpoznać rozwiązanie konstrukcyjne po cechach geometrycznych, a nie tylko odtworzyć definicję z pamięci.
Nie. Wgłębienie w denku tłoka może występować w różnych rozwiązaniach komory spalania i może pełnić różne funkcje. Dlatego na egzaminie trzeba analizować konkretną geometrię i kontekst konstrukcji, a nie opierać się wyłącznie na jednym, ogólnym detalu.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "na oko" po pierwszym skojarzeniu albo mylenie podobnych rozwiązań (np. różnych odmian komór pośrednich). Pomaga porównanie wszystkich wariantów i wypisanie cech, które muszą wystąpić w komorze wirowej, zanim wskaże się właściwą opcję.
Zawirowanie poprawia mieszanie paliwa z powietrzem, co sprzyja bardziej równomiernemu spalaniu. W praktyce może to ograniczać dymienie i poprawiać przebieg procesu spalania, zwłaszcza w konstrukcjach, gdzie geometria komory i kanałów dolotowych jest zaprojektowana pod taki efekt.
Warto ćwiczyć na zdjęciach i rysunkach: tłoki, głowice, komory spalania, zawory. Dobrą metodą jest tworzenie fiszek z cechami rozpoznawczymi i porównywanie podobnych elementów parami. Na egzaminie czytaj polecenie i szukaj cechy rozstrzygającej, nie drugorzędnej.
Różne typy komór spalania występują w zależności od generacji i producenta silnika montowanego w ciągnikach i maszynach rolniczych. Mechanik powinien umieć je rozpoznawać, bo wpływa to na dobór części (np. tłoków), procedury serwisowe i ocenę objawów pracy silnika.
Trzeba zweryfikować zgodność zastosowanego tłoka z typem silnika (m.in. geometria denka i przestrzeni spalania), poprawność montażu oraz podstawowe parametry (np. luz, uszczelnienie). Niewłaściwy typ tłoka może pogorszyć mieszanie i spalanie, co objawia się spadkiem mocy lub dymieniem.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w tym zadaniu poprawna jest odpowiedź "A", bo wskazuje tłok odpowiadający komorze wirowej pokazanej na rysunku.

Źródła:

  • Wikipedia: "Silnik wysokoprężny" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_wysokopr%C4%99%C5%BCny (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Silnik spalinowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_spalinowy (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Tłok" – https://pl.wikipedia.org/wiki/T%C5%82ok (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i materiały szkolne z zakresu budowy silników wysokoprężnych
  • Instrukcje serwisowe (DTR) i katalogi części producentów silników/maszyn rolniczych
  • Atlasy/albumy rysunków elementów silników (tłoki, głowice, komory spalania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego