Trzpień tokarski (mandrel) jest elementem oprzyrządowania służącym do ustalenia i zamocowania przedmiotu obrabianego za pomocą otworu. W praktyce oznacza to, że detal (np. tuleja, pierścień, koło z otworem) nasuwa się na trzpień, a baza ustalająca wynika z dokładnie obrobionego otworu. Takie rozwiązanie ułatwia zachowanie współosiowości obrabianych powierzchni zewnętrznych względem osi otworu oraz poprawia powtarzalność mocowania.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź:
"przedmiotu obrabianego z bazowaniem na dokładnie obrobionym otworze." — opisuje typową i najważniejszą funkcję trzpienia: bazowanie na otworze jako powierzchni bazowej oraz przeniesienie napędu/momentu tarciem lub elementami ustalającymi (zależnie od typu trzpienia).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:
- "wałów mimośrodowych z bazowaniem na powierzchni zewnętrznej czopa." — bazowanie na czopie (powierzchni zewnętrznej) jest charakterystyczne dla mocowania w uchwycie, kłach lub w przyrządach do wałów; nie opisuje istoty trzpienia tokarskiego, gdzie bazą jest otwór.
- "tulei z bazowaniem na zewnętrznej powierzchni walcowej." — tuleję na ogół wygodnie i dokładnie bazuje się właśnie na otworze (na trzpieniu), a nie na średnicy zewnętrznej; bazowanie na zewnętrznej powierzchni walcowej wskazuje inne metody mocowania.
- "wałków z bazowaniem na nagwintowanej zewnętrznej powierzchni walcowej." — bazowanie na gwincie jest nietypowe i niepożądane jako baza dokładna (ryzyko uszkodzeń i błędów), a także nie jest charakterystyczne dla trzpieni tokarskich przeznaczonych do otworów.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedzi pojawia się "bazowanie na otworze", jest to silna przesłanka, że chodzi o trzpień. Gdy mowa o bazowaniu na powierzchni zewnętrznej, częściej chodzi o uchwyty szczękowe, kły lub inne przyrządy do wałów.
