KWALIFIKACJA BUD12 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 26.
Tynk wewnętrzny, charakteryzujący się twardą i gładką powierzchnią imitującą polerowany marmur, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stiuk to dekoracyjna wyprawa/tynk wewnętrzny dający twardą, bardzo gładką powierzchnię, którą po odpowiedniej obróbce można wygładzać i polerować tak, by imitowała polerowany marmur. Sgraffito jest techniką zdobienia przez zeskrobywanie warstw, a sztukateria to zwykle elementy reliefowe.

Pełne wyjaśnienie:

Określenie "tynk wewnętrzny o twardej i gładkiej powierzchni imitującej polerowany marmur" odnosi się do stiuku. Jest to wyprawa dekoracyjna, której celem jest uzyskanie efektu kamienia (zwłaszcza marmuru) poprzez bardzo staranne wygładzenie i często także polerowanie warstwy wierzchniej. Kluczowe w rozpoznaniu jest właśnie połączenie: twardość + wyjątkowa gładkość + efekt "marmurowy" (połysk i głębia).

Odpowiedź "sgraffito" nie pasuje do opisu, ponieważ sgraffito to technika dekoracyjna polegająca na wykonaniu wzoru przez zeskrobywanie wierzchniej warstwy tynku tak, aby odsłonić warstwę spod spodu w innym kolorze. Efekt jest rysunkowy/ornamentalny, a nie "polerowany marmur".

Odpowiedź "sztukateria" również nie jest właściwa, bo sztukateria oznacza dekoracyjne elementy plastyczne (np. listwy, gzymsy, rozety) wykonywane z mas lub zapraw, a nie gładką wyprawę imitującą marmur na dużej powierzchni ściany.

Odpowiedź "sztablatura" bywa kojarzona z bardzo gładkimi wykończeniami (warstwami wygładzającymi), ale opis "imitująca polerowany marmur" jest charakterystyczny dla stiuku jako konkretnej techniki dekoracyjnej. Na egzaminach rozróżnienie opiera się na słowach-kluczach: marmur/polerowanie → stiuk; wydrapywanie warstw → sgraffito; gzymsy i ornamenty → sztukateria.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "polerowany marmur" lub "imitacja marmuru", najczęściej chodzi o nazwę technologii dającej połysk i głęboką gładkość powierzchni, a nie o technikę rysunkową ani elementy reliefowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stiuk to dekoracyjna wyprawa ścienna stosowana głównie we wnętrzach, wykonywana tak, aby po wygładzeniu (a często także polerowaniu) dawała twardą i bardzo gładką powierzchnię. Efektem może być imitacja kamienia, w tym polerowanego marmuru.
Ponieważ w stiuku dąży się do uzyskania wyjątkowo gładkiej, zwartej i estetycznej powierzchni, którą można wykończyć obróbką dającą połysk i "głębię" podobną do kamienia. W pytaniach egzaminacyjnych to typowe skojarzenie rozpoznawcze.
Sgraffito to technika zdobienia tynku przez zeskrobywanie wierzchniej warstwy i odsłanianie kontrastowej warstwy spodniej, co tworzy wzór. Stiuk natomiast jest wyprawą nastawioną na idealną gładkość i efekt "kamienny", a nie na wzór uzyskany przez wydrapywanie.
Sztukateria to dekoracyjne elementy plastyczne (np. gzymsy, listwy, rozety) wykonywane z mas lub zapraw, często jako osobne detale montowane na ścianie lub suficie. Nie jest to typ tynku dający gładką "marmurową" powierzchnię na całej ścianie.
Szukaj słów-kluczy: "twarda", "gładka", "polerowana", "imitacja marmuru" oraz informacja, że chodzi o tynk/wewnętrzną wyprawę. Taki zestaw cech zwykle prowadzi do odpowiedzi "stiuk", a nie do technik rysunkowych czy elementów reliefowych.
Najczęściej stiuk jest kojarzony z wykończeniami wewnętrznymi, bo chodzi o efekt dekoracyjny wysokiej jakości (gładkość, połysk, imitacja kamienia). W praktyce wybór miejsca zależy od technologii i warunków, ale w pytaniach szkolnych akcent pada na stiuk jako tynk wewnętrzny.
Skup się na efekcie końcowym w opisie. Jeśli pojawia się "polerowany marmur" lub "imitacja marmuru", wybierasz stiuk. Sztablatura bywa kojarzona z bardzo gładkimi warstwami wykończeniowymi, ale bez jednoznacznego wskazania na efekt marmurowy to nie musi być stiuk.
Najczęściej wybierają "sztukateria", bo brzmi najbardziej "dekoracyjnie", albo "sgraffito", bo kojarzy się z ozdobą ściany. To błąd skojarzeń. Trzeba czytać opis: twardość + idealna gładkość + imitacja polerowanego marmuru wskazuje na stiuk.
Stosuje się je, gdy inwestor oczekuje prestiżowego wykończenia przy mniejszym koszcie i masie niż okładzina kamienna, np. w reprezentacyjnych wnętrzach, holach, klatkach schodowych czy na elementach architektonicznych. Kluczowe jest staranne przygotowanie podłoża i wykończenie.
Ucz się parami pojęć i cech rozpoznawczych: stiuk (gładkość, połysk, marmur), sgraffito (zeskrobywanie warstw i wzór), sztukateria (detale: listwy, gzymsy), sztablatura (wykończenie/gładkie warstwy). Ćwicz na krótkich opisach jak w testach.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Stiuk to dekoracyjna wyprawa/tynk wewnętrzny dający twardą, bardzo gładką powierzchnię, którą po odpowiedniej obróbce można wygładzać i polerować tak, by imitowała polerowany marmur."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN, hasło "stiuk": https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/stiuk;3983311.html (dostęp 2026-03-05)
  • Encyklopedia PWN, hasło "sgraffito": https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/sgraffito;3975554.html (dostęp 2026-03-05)
  • Encyklopedia PWN, hasło "sztukateria": https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/sztukateria;3980129.html (dostęp 2026-03-05)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do tynkarstwa (działy: tynki ozdobne, wyprawy specjalne)
  • Słowniki i encyklopedie terminów budowlanych (hasła: stiuk, sgraffito, sztukateria, sztablatura)
  • Materiały producentów tynków dekoracyjnych (karty techniczne opisujące efekty i sposób uzyskania połysku)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego